Çocuklarda akut tonsillofarenjitte antibiyotik kullanımı; pandemide neler değişti?
Antibiotic use in children with acute tonsillopharyngitis: what changed during the COVID-19 pandemic?
- Tez No: 1020437
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TAYLAN ÇELİK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: akut tonsillofarenjit, çocuk, COVID-19 pandemisi, antibiyotik kullanımı, Modifiye Centor (McIsaac) skoru, boğaz kültürü, yönetim kalitesi, acute tonsillopharyngitis, children, COVID-19 pandemic, antibiotic use, Modified Centor (McIsaac) score, throat culture, quality of care
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ana Çocuk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, çocuk acil servisine akut tonsillofarenjit tanısıyla başvuran ve ayaktan izlenen çocuk hastalarda COVID-19 pandemisi öncesi ve sonrası dönemlerde antibiyotik reçetelenme oranlarını, antibiyotik tercihlerini, klinik başvuru özelliklerini, laboratuvar ve mikrobiyolojik test kullanımını karşılaştırmak; pandemi sürecinin tanısal yaklaşım ve antibiyotik reçeteleme alışkanlıkları üzerindeki etkisini değerlendirmektir. YÖNTEM: Bu retrospektif, tek merkezli çalışmaya Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Polikliniğinde Aralık 2018–Şubat 2023 tarihleri arasında akut tonsillofarenjit tanısı alan 3–18 yaş arasındaki 1493 çocuk hasta dahil edildi. Hastalar pandemi öncesi (Aralık 2018–Şubat 2020) ve pandemi sonrası (Aralık 2021–Şubat 2023) olmak üzere iki grupta değerlendirildi. Demografik özellikler, klinik bulgular, Modifiye Centor (McIsaac) skorları, laboratuvar ve mikrobiyolojik testler ile antibiyotik reçetelenme durumu hastane kayıtlarından elde edildi. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics Version 20.0 programı kullanılarak gerçekleştirildi. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 1493 hastanın 690'ı (%46,2) pandemi öncesi, 803'ü (%53,8) pandemi sonrası dönemde değerlendirildi. Antibiyotik reçetelenme oranı pandemi sonrası dönemde anlamlı olarak daha yüksekti (%81,8'e karşı %77,4; p=0,046). Akut tonsillofarenjit yönetim kalitesi değerlendirildiğinde, hastaların %79,8'ine boğaz kültürü alınmadan antibiyotik tedavisi başlandığı ve bu oranın pandemi sonrası dönemde anlamlı olarak arttığı saptandı (p=0,045). Boğaz kültürü negatif olmasına rağmen hastaların %75,0'ına antibiyotik reçete edildi. En sık reçete edilen antibiyotik amoksisilin-klavulanat (%68,3) olurken, kılavuzlarda ilk tercih olarak önerilen penisilin yalnızca %1,1 oranında kullanıldı. Antibiyotik reçetelenmesi pandemi sonrası dönemde ve daha küçük yaş grubundaki hastalarda anlamlı olarak daha yüksek bulundu. SONUÇ: COVID-19 pandemisi sonrasında akut tonsillofarenjitli çocuklarda antibiyotik reçetelenme oranı artmış, buna karşın mikrobiyolojik doğrulama yöntemlerinin kullanım sıklığı düşük kalmaya devam etmiştir. Geniş spektrumlu antibiyotiklerin yaygın, dar spektrumlu penisilin kullanımının ise oldukça düşük olması, merkezimizde akut tonsillofarenjit yönetiminde kılavuz önerileri ile klinik uygulamalar arasında önemli farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Akılcı antibiyotik kullanımını desteklemek amacıyla mikrobiyolojik testlerin daha etkin kullanılması ve güncel rehberlere uyumun artırılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
AIM: This study aimed to compare antibiotic prescription rates, antibiotic preferences, clinical characteristics, laboratory and microbiological test utilization in children diagnosed with acute tonsillopharyngitis and managed as outpatients in the pediatric emergency department before and after the COVID-19 pandemic, and to evaluate the impact of the pandemic on diagnostic approaches and antibiotic prescribing practices. MATERIALS AND METHOD: This retrospective, single-center study included 1,493 children aged 3–18 years who were diagnosed with acute tonsillopharyngitis in the Pediatric Emergency Department of Çanakkale Onsekiz Mart University Faculty of Medicine between December 2018 and February 2023. Patients were divided into pre-pandemic (December 2018–February 2020) and post-pandemic (December 2021–February 2023) groups. Demographic characteristics, clinical findings, Modified Centor (McIsaac) scores, laboratory and microbiological test results, and antibiotic prescribing data were obtained from hospital records. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics for Windows, Version 20.0. RESULTS: Of the 1,493 patients included in the study, 690 (46.2%) were evaluated in the pre-pandemic period and 803 (53.8%) in the post-pandemic period. The rate of antibiotic prescription was significantly higher in the post-pandemic period than in the pre-pandemic period (81.8% vs. 77.4%, p=0.046). Evaluation of the quality of acute tonsillopharyngitis management demonstrated that antibiotics were prescribed without obtaining a throat culture in 79.8% of patients, and this practice increased significantly after the pandemic (p=0.045). Despite negative throat culture results, antibiotics were prescribed for 75.0% of these patients. Amoxicillin-clavulanate was the most frequently prescribed antibiotic (68.3%), whereas penicillin, the guideline-recommended first-line therapy, was prescribed in only 1.1% of patients. Antibiotic prescription rates were significantly higher in the post-pandemic period and among younger children. CONCLUSION: Antibiotic prescribing for children with acute tonsillopharyngitis increased following the COVID-19 pandemic, whereas the use of microbiological confirmation methods remained limited. The frequent use of broad-spectrum antibiotics and the very low rate of penicillin prescribing indicate substantial discrepancies between current clinical practice and guideline recommendations in our center. Increasing the use of microbiological diagnostic tests and improving adherence to evidence-based guidelines may contribute to more rational antibiotic use.
Benzer Tezler
- Economıc cost of acute tonsıllo-pharyngıtıs ın pedıatrıc patıents: a retrospectıve study on medıcatıon therapy on medıcal center records,ın sakarya, turkey
Pedatrik hastalarda akut tonsillo-farenjitin ekonomik maliyeti: Türkiye, Sakarya'da medikal bir merkezin ilaç tedavi kayitlari ile gerçekleştirilen retrospektif çalişma
MERYEM ALTINKAYNAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Eczacılık ve FarmakolojiYeditepe ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ALPER ALTINANAHTAR
- ETÜF çocuk hastanesine başvuran ateşli çocuklarda viral-bakteriyel enfeksiyon ayrımında akut faz reaktanlarının kullanımı
Usefulness of acute phase reactants on distinction of viral/bacterial infections in febrile children who admitted to eütf children's hospital
MEHTAP KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDANE KOTUROĞLU
- Grup a beta hemolitik streptokok tonsillofarenjiti tanısında centor (mc ısaac) klinik skorlaması ve hızlı antijen testinin etkinliği
The efficacy of centor (mc isaac) clinical scoring and rapid antigen detection test in the diagnosis of the group a beta hemolytic streptococcus tonsillopharyngitis
ENGİN KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ANIL
- Tonsillofarenjitli çocuk hastaların irdelenmesi
Evaluation of pediatric patients with tonsillopharyngitis
ÖZNUR ACAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSüleyman Demirel ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET RİFAT ÖRMECİ
PROF. DR. MUSTAFA AKÇAM
- Çocuklarda grup A streptokok tonsillofarenjit tanısında hızlı antijen testi ile modifiye centor/McIsaac skorlamasının korelasyonu
Correlation of rapid antigen test and modified centor/McIsaac scoring in the diagnosis of group A streptococcal tonsillopharyngitis in children
CANSU İPEK SAMARAZ KANT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİRİN GÜVEN
DR. NURAN BAŞOĞLU