Fotoğrafta görme duyusunun zaman algısına etkisi: Ian Treherne ve Evgen Bavcar örnekleri
The influence of sight on time perception in photography: Examples of Ian Treherne and Evgen Bavcar
- Tez No: 1020467
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BÜLENT ÜMİT ERUTKU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fotoğraf Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, görme bozukluğu odağında fotoğraf pratiğini incelemektedir. Amaç, görme ve görüntü üretimi kavramlarını nörobiyolojik, fenomenolojik, kültürel ve politik boyutlarıyla yeniden değerlendirmektir. Fotoğraf, çoğu zaman optik merkezli bir algı rejimi içinde tanımlanmaktadır. Görme kusuruna sahip bireylerin üretimleri ise algının bedensel, zamansal ve çok duyulu yapısını görünür kılmaktadır. Görme bozukluğu, teknik bir eksiklik olarak ele alınmamakta ve fotografik yaratıcılığı dönüştüren eleştirel bir eşik olarak yorumlanmaktadır. Araştırmanın kuramsal zemini, Eagleman, Libet ve Roseboom'un algısal gecikmeye ilişkin nörobiyolojik bulgularına dayanmaktadır. Bergson'un durée kavramı, Deleuze'ün zaman-imge yaklaşımı, Merleau-Ponty'nin bedensel yerleşiklik düşüncesi, Derrida'nın différance kavramı, Virilio'nun hız eleştirisi ve Stiegler'in prostetik hafıza kuramı, tartışmanın kavramsal altyapısını oluşturmaktadır. Kuramsal yapı, Evgen Bavčar ve Ian Treherne'in üretimleri odağında değerlendirilmektedir. Uzun pozlama, kasıtlı bulanıklık, ışık-boyama, kinestetik konumlanma ve işitsel-dokunsal yönelimler, algının zamansal gecikmesini estetik bir deneyime dönüştüren başlıca unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Araştırma bulguları, görme kusurlu fotoğraf pratiğinin hız ideolojisine karşı yavaşlayan, yoğunlaşan ve bedensel deneyimi öne çıkaran bir bakış rejimi ürettiğini göstermektedir. Düşük çözünürlük, bulanıklık ve tanınamazlık gibi özellikler, biyopolitik gözetim tartışmaları açısından farklı bir mahremiyet alanı da açmaktadır. Yapay zekâ temelli sentetik görüntü üretimleriyle karşılaştırıldığında, görme engelli fotoğrafçıların beden temelli pratikleri, deneyim, hafıza ve duyusal yönelim üzerinden şekillenen alternatif bir görsel üretim alanı sunmaktadır. Çalışma, görme bozukluğunun fotoğraf pratiğinde yetersizlik kavramı üzerinden ele alınamayacağını ve bu durumun fotografik üretim süreçlerini algısal, bedensel ve zamansal açılardan dönüştürdüğünü göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines photographic practice in the context of visual impairment. The aim is to re-evaluate the concepts of vision and image production from neurobiological, phenomenological, cultural, and political perspectives. Photography is often defined within an optically centered perceptual regime. However, the works of individuals with visual impairments reveal the bodily, temporal, and multisensory aspects of perception. Visual impairment is not treated as a technical deficiency but rather interpreted as a critical threshold that transforms photographic creativity. The theoretical foundation of the research is based on the neurobiological findings of Eagleman, Libet, and Roseboom regarding perceptual delay. Bergson's concept of durée, Deleuze's time-image approach, Merleau-Ponty's idea of bodily rootedness, Derrida's concept of différance, Virilio's critique of speed, and Stiegler's theory of prosthetic memory form the conceptual infrastructure of the discussion. The theoretical framework is evaluated focusing on the works of Evgen Bavčar and Ian Treherne. Long exposure, deliberate blurring, light-painting, kinesthetic positioning, and auditory-tactile orientations stand out as the main elements that transform the temporal delay of perception into an aesthetic experience. Research findings show that the photographic practice of visually impaired photographers produces a gaze regime that slows down, intensifies, and emphasizes bodily experience in opposition to the ideology of speed. Features such as low resolution, blurring, and unrecognizability also open up a different realm of privacy in terms of biopolitical surveillance discussions. Compared to AI-based synthetic image productions, the body-based practices of visually impaired photographers offer an alternative visual production space shaped through experience, memory, and sensory orientation. The study demonstrates that visual impairment cannot be addressed through the concept of disability in photographic practice and that this situation transforms photographic production processes from perceptual, bodily, and temporal perspectives.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Kentsel tasarımda ses ve mekan etkileşimi: Mekansal sesparametreleri ve görsel algı
The interaction of sound and space in urban design: Spatialsound parameters and visual perception
KÜBRA TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ERDEM KAYA
- A study for a morphological assessment: Impact of a new project on the urban form of Galata, Istanbul
Kent morfolojisi üzerine bir değerlendirme: Yeni bir projenin Galata kent formuna etkisi
EDA COŞKUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SEMA KUBAT
- Fotoğrafta gerçeğin saptırılması ve yeni/başka gerçeklik arayışları
Deflection of reality in photography and pursuit of new/other realities
HALİME AYŞE ÖZAYDIN
- Zaman mekan deneyimi canlılarda yaşamalanı belirleme
Time space experience territoriality in living organisms
SİNAN OMACAN