Geri Dön

Otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların annelerinin gebelik dönemine ait periferal inflamatuar parametrelerinin değerlendirilmesi

Evaluation of peripheral inflammatory parameters during pregnancy in mothers of children diagnosed with autism spectrum disorder and attention-deficit/hyperactivity disorder

  1. Tez No: 1020562
  2. Yazar: ESRA EKİZ GÜLER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ERMAN ESNAFOĞLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Otizm Spektrum Bozukluğu, Prenatal Dönem, İnflamasyon, Nötrofil Lenfosit Oranı, Sistemik İmmün İnflamasyon İndeksi, Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder, Autism Spectrum Disorder, Prenatal Period, Inflammation, Neutrophil-to-Lymphocyte Ratio, Systemic Immune-Inflammation Index
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ordu Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU VE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANILI ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN GEBELİK DÖNEMİNE AİT PERİFERAL İNFLAMATUAR PARAMETRELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Giriş: Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), etiyopatogenezi tam olarak aydınlatılamamış yaygın nörogelişimsel bozukluklardır. Son yıllarda prenatal immün ve inflamatuar süreçlerin bu bozuklukların gelişiminde rol oynayabileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmada, gebelik döneminde ölçülen maternal periferal inflamatuar parametrelerin çocuklarda OSB ve DEHB varlığı ve şiddeti ile ilişkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 3–9 yaş aralığında 62 DEHB, 49 OSB tanılı çocuk ve 53 sağlıklı kontrolden oluşan toplam 164 olgu dahil edilmiştir. Annelerin gebelik dönemine ait periferal inflamatuar (lökosit (WBC), nötrofil (NEU),lenfosit (LYM), monosit (MON), eosinofil (EOS), bazofil sayısı (BAO), nötrofil-lenfosit oranı (NLR), trombosit-lenfosit oranı (PLR) ve monosit-lenfosit oranı (MLR), Sistemik İmmün İnflamasyon İndeksi (SII), Sistemik İmmün Yanıt İndeksi (SIRI), Sistemik İnflamasyonun Toplam İndeksi (AISI)) ve bazı hematolojik parametreler retrospektif değerlendirilmiş, sosyodemografik veriler analiz edilmiştir. Klinik şiddet OSB grubunda Childhood Autism Rating Scale (CARS) ile, DEHB grubunda Turgay DSM-IV'e Dayalı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Ölçeği ile ölçülmüş, kontrol grubuna Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi–Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli–DSM–5 (K-SADS) uygulanarak DSM-5 tanısı olmayan gönüllüler dahil edilmiştir. Bulgular: Gruplar arasında WBC, NEU, LYM, MON, EOS, BAO ile NLR, PLR, MLR, SII, SIRI ve AISI açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). DEHB grubunda Eritrosit Dağılım Genişliği – Varyasyon Katsayısı (RDW-CV) yüksek, Eritrosit Dağılım Genişliği – Standart Sapma (RDW-SD) düşük bulunmuştur. DEHB semptom şiddeti kırmızı kan hücresi sayısı (RBC) ve trombosit dağılım genişliği (PDW) ile pozitif, trombosit kritis (PCT) ve platelet/lenfosit (PLR) ile negatif korelasyon göstermiştir. OSB grubunda CARS skorları hematokrit ve bazofil düzeyleriyle negatif ilişkili bulunmuştur. Ayrıca dikkat eksikliği puanı ile SII arasında düşük düzeyli ve negatif bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: Bulgular, gebelikte ölçülen maternal periferal hematolojik ve inflamatuar parametreler ile çocuklarda OSB ve DEHB semptomları arasındaki ilişkinin karmaşık ve çok faktörlü olduğunu göstermektedir. NEU, LYM, NLR ve PLR açısından gruplar arasında fark saptanmaması, gebeliğe özgü hormonal değişimler, trimester varyasyonları ve geçici maternal immün aktivasyonun retrospektif olarak yakalanamaması ile ilişkili olabilir. Ayrıca inflamatuar süreçlerin her zaman periferik kana yansımayabileceği ve plasental veya santral immün mekanizmalar aracılığıyla etkisini gösterebileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. RDW ve PDW ile semptom şiddeti arasındaki ilişkiler prenatal nörogelişimsel süreçlerle olası bağlantılara işaret etse de, bu parametrelerin klinik biyobelirteç olarak kullanımı için ileri prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Evaluation of Peripheral Inflammatory Parameters During Pregnancy in Mothers of Children Diagnosed with Autism Spectrum Disorder and Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Introduction: Autism Spectrum Disorder (ASD) and Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) are common neurodevelopmental disorders whose etiopathogenesis has not yet been fully elucidated. In recent years, prenatal immune and inflammatory processes have been suggested to play a role in the development of these conditions. This study aimed to investigate the relationship between maternal peripheral inflammatory parameters measured during pregnancy and the presence and severity of ASD and ADHD in offspring. Materials and Methods: A total of 164 children aged 3–9 years were included: 62 with ADHD, 49 with ASD, and 53 healthy controls. Maternal peripheral inflammatory markers during pregnancy, including white blood cell count (WBC), neutrophils (NEU), lymphocytes (LYM), monocytes (MON), eosinophils (EOS), basophils (BAO), neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR), platelet-to-lymphocyte ratio (PLR), monocyte-to-lymphocyte ratio (MLR), Systemic Immune-Inflammation Index (SII), Systemic Immune Response Index (SIRI) and Aggregate Index of Systemic Inflammation (AISI), as well as selected hematological parameters, were retrospectively analyzed. Sociodemographic data were also evaluated. Clinical severity was assessed using the Childhood Autism Rating Scale (CARS) in the ASD group and the Turgay DSM-IV-Based Attention Deficit Hyperactivity Disorder Rating Scale in the ADHD group. Healthy controls were screened with the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children—Present and Lifetime Version—DSM-5 (K-SADS), and participants without any DSM-5 diagnosis were included. Results: No significant differences were observed among groups in WBC, NEU, LYM, MON, EOS, BAO, NLR, PLR, MLR, SII, SIRI, or AISI (p>0.05). In the ADHD group, red cell distribution width–coefficient of variation (RDW-CV) was higher, whereas red cell distribution width–standard deviation (RDW-SD) was lower. ADHD symptom severity showed positive correlations with red blood cell count (RBC) and platelet distribution width (PDW), and negative correlations with plateletcrit (PCT) and platelet-to-lymphocyte ratio (PLR). In the ASD group, CARS scores were negatively correlated with hematocrit and basophil levels. Additionally, attention deficit scores demonstrated a weak negative correlation with SII. Conclusion: The findings indicate that the relationship between maternal peripheral hematological and inflammatory parameters measured during pregnancy and ASD and ADHD symptoms in offspring is complex and multifactorial. The absence of significant differences between groups in NEU, LYM, NLR, and PLR may be attributed to pregnancy-specific hormonal changes, trimester-related physiological variations, and the potential inability of retrospective assessments to capture transient episodes of maternal immune activation. Moreover, inflammatory processes may not always be reflected in peripheral blood markers and may exert their effects through placental or central immune mechanisms. Although the associations observed between RDW and PDW and symptom severity suggest possible links with prenatal neurodevelopmental processes, further prospective studies are required to establish their clinical utility as biomarkers.

Benzer Tezler

  1. Otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların beslenme alışkanlıklarının duyu profili ve ebeveyn besleme tutumu ile ilişkileri

    Examining the relationship between sensory profiles, parental feeding practices and children's eating behaviors in children with autism spectrum disorder and attention deficit hyperactivity disorder

    BUKET ÜÇÜNCÜ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriEge Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEZEN KÖSE

  2. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların ebeveynlerinin tutum farklılığının incelenmesi

    Examination of attitude differences of the parents of children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and autism spectrum disorder

    EZGİ SEDA YAYLA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Psikolojiİstanbul Gelişim Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN

  3. Otizm spektrum bozukluğu tanılı ergenler ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde içselleştirilmiş damgalanmanın yaşam kalitesi ve işlevselliğe etkisi

    The effect of internalized stigma on quality of life and functionality in adolescents diagnosed with autism spectrum disorder and adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder

    TUĞÇE KAPUCU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriKocaeli Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖMER KARDAŞ

  4. Dikkat eksikliği/ hiperaktivite bozukluğu, öğrenme bozukluğu ve otistik spektrum bozukluğu tanılı çocukların yaş ve cinsiyet açısından eşlenmiş sağlıklı kardeşlerinde sözel olmayan iletişim becerileri, empati düzeyleri, çevresel belirteçleri ile ilişkilerinin araştırılması: kontrollü bir araştırma

    Evaluation of nonverbal communication skills, empathy levels and their relationships with peripheral markers in age and gender matched healty siblings of children in attention deficit hyperactivity disorder, learning disability and autism spectrum disorder: a controlled study

    NURAN DEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikiyatriAbant İzzet Baysal Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ EVREN TUFAN

  5. Otizm spektrum bozukluğu, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve özgül öğrenme bozukluğu tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin geniş otizm fenotipi düzeylerinin karşılaştırılması

    Comparison of broad autism phenotype levels in parents of children with autism spectrum disorder, with attention deficit hyperactivity disorder and with specific learning disorder

    SALİH ÜNLÜTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikolojiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYHAN BİLGİÇ