Organik ve inorganik kökenli toprak düzenleyici maddeler ile su kısıtı interaksiyonunda premarjinal meyve sineği gelişimine etkisi
The effect of organic and inorganic soil conditioners on premarginal fruit fly development in interaction with water constraint
- Tez No: 1020568
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İNCİ ŞAHİN NEGİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Meyvesinekleri yumurtalarını konukçu meyvenin dokusu içerisine bırakmaktadır. Yumurtadan çıkan larvalar, meyve içerisinde beslenerek gelişimlerini sürdürür. Gelişimin son larva dönemine ulaşan bireyler, meyveyi terk ederek toprağa geçmekte ve burada pupa evresine girmektedir. Toprakta gerçekleşen pupa evresi, zararlının çevresel etkenlere karşı en hassas ve savunmasız olduğu gelişim aşamasını oluşturmaktadır. Zararlı için toprak çok önemli bir mücadele alanı olmaktadır. Bu çalışmada iki farklı toprak tipinde (Killi toprak ve kumlu toprak), dört farklı toprak düzenleyici (kompost, ahır gübresi, biyokömür ve kükürt) ve üç farklı nem seviyelerinin (%100, %50 ve %25 nem) etkileri incelenmiştir. Çalışma sonucu killi toprakta elde edilen bulgular, çıkışların nem düzeyine bağlı olarak anlamlı düzeyde değiştiğini (F=13.642; p<0.001) ve uygulama x nem etkileşiminin de istatistiksel olarak önemli olduğunu (F=5.514; p<0.001) göstermiştir. Buna karşılık, uygulamaların tek başına etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (F=1.073; p=0.378). Kontrol grubunda %50 nemde ergin çıkışının aşırı düşüşü çıkışı baskılayan kritik bir eşik olabileceğini düşündürmektedir. Kumlu toprakta nem düzeyinin artmasına paralel olarak ergin çıkış oranının da arttığı belirlenmiştir. İstatistiksel analizler, hem uygulamaların (F=5.287; p=0.001) hem de nem faktörünün (F=8.946; p<0.001) ergin çıkışı üzerinde anlamlı etkide bulunduğunu göstermiştir. Buna karşılık, uygulama x nem etkileşiminin anlamlı olmadığı saptanmıştır (F=1.471; p=0.187). Bu bulgular, uygulamaların kumlu toprağın su tutma kapasitesini arttırarak nemin korunmasına dolaylı katkı sağladığını ve bu yolla ergin çıkışını desteklediğini düşündürmektedir. Elde edilen bulgular, meyvesineği ergin çıkış oranlarının yalnızca nem faktörüyle açıklanamayacağını; toprak tekstürü ile toprak düzenleyicilerin bu süreçte kritik birer değişken olduğunu kanıtlamaktadır. Dolayısıyla, zararlı popülasyonunun baskılanmasında sulama rejimine dayalı stratejiler tek başına yetersiz kalmaktadır. Gelecek araştırmaların, toprak özellikleri ve düzenleyici interaksiyonlarını merkeze alarak, ergin çıkışını minimize edecek bütünleşik ve sürdürülebilir mücadele yöntemlerine yoğunlaşması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Fruit flies deposit their eggs within the tissue of the host fruit. The larvae that hatch from the eggs continue their development by feeding inside the fruit. Individuals reaching the final larval stage leave the fruit, move into the soil, and enter the pupal stage. The pupal stage occurring in the soil represents the most sensitive and vulnerable phase of the pest to environmental factors. Therefore, soil constitutes a critical arena for pest management. In this study, the effects of two different soil types (clay soil and sandy soil), four different soil amendments (compost, farmyard manure, biochar, and sulfur), and three different moisture levels (100%, 50%, and 25%) were investigated. The findings obtained in clay soil showed that adult emergence varied significantly depending on moisture level (F = 13.642; p< 0.001), and that the treatment x moisture interaction was also statistically significant (F = 5.514; p < 0.001). In contrast, the sole effect of treatments was not statistically significant (F = 1.073; p= 0.378). The sharp decline in adult emergence at 50% moisture in the control group suggests the presence of a critical threshold suppressing emergence. In sandy soil, it was determined that the adult emergence rate increased in parallel with increasing moisture levels. Statistical analyses indicated that both treatments (F = 5.287; p= 0.001) and moisture factor (F = 8.946; p < 0.001) had significant effects on adult emergence. However, the treatment x moisture interaction was not significant (F = 1.471; p = 0.187). These findings suggest that the treatments indirectly contributed to maintaining moisture by enhancing the water-holding capacity of sandy soil, thereby influencing adult emergence dynamics. Overall, the results demonstrate that adult emergence rates of fruit flies cannot be explained solely by moisture; rather, soil texture and soil amendments are critical variables in this process. Accordingly, strategies based solely on irrigation regimes are insufficient for suppressing pest populations. Future studies should focus on soil properties and amendment interactions to develop integrated and sustainable management strategies aimed at minimizing adult emergence.
Benzer Tezler
- Kivilerde kök çürüklüğüne neden olan toprak kökenli bazı fungal patojenlere karşı organik ve inorganik tuzların engelleyici etkilerinin belirlenmesi
Determination of inhibitory effect of organic and inorganic salts against some soil borne fungi causing root rot disease on kiwifruit
MEHMET YAMAN
- Üç farklı organik artığın toprak mikroflorası ve bazı toprak enzimlerine etkisi
The effect of three different organic residue to the soil microflora and some soil enzymes
YASEMİN TUBA TEKGÜL
- Gaziantep'te (Türkiye) trafik kökenli ağır metal kirleticilerinin bazı toprak enzim aktiviteleri üzerine etkileri
Effects of heavy metal contaminants of traffic origin on some soil enzyme activities in Gaziantep (Türkiye)
MUSTAFA DEMİR
Doktora
Türkçe
2023
BiyolojiGaziantep ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİHAN TUNÇ
PROF. DR. SÖREN THIELE-BRUHN