Multiple skleroz tanısı almış bireylerde bakım bağımlılığı, öz-şefkat ve spritüel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi
In individuals diagnosed with multiple sclerosis an examination of the relationship between care dependency, self-compassion, and spiritual well-being
- Tez No: 1020581
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GAMZE MUZ, DOÇ. DR. ÖMER FARUK BOLATTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma; multiple skleroz tanısı almış bireylerde bakım bağımlılığı, öz-şefkat ve spritüel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini; çalışmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan 140 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri; Hasta Tanıtım Formu, Bakım Bağımlılığı Ölçeği, Öz-Duyarlılık Ölçeği ve Spiritüel İyilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), t testi, pearson kolerasyon testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin %72.9'nun kadın olduğu ve yaş ortalamalarının 36.52±11.85 olduğu belirlenmiştir. Çalışma kapsamına alınan hastaların %92.1'nin multiple skleroza yönelik tedavi aldığı, %70.0'nın nadir sıklıkta atak geçirdiği ve % 70.7'sinin hastane yatışını deneyimlediği saptanmıştır. Bakım Bağımlılığı Ölçeği, Öz-Duyarlılık Ölçeği ve Spiritüel İyilik Ölçeği toplam puan ortalamalarının sırasıyla 79.28±9.37, 3.18±0.70, 36.34±8.24 olduğu belirlendi. Çalışma durumu, tanı süresi, yardımcı araç kullanımı ve atak sıklığı durumuna göre bakım bağımlılığı ve öz duyarlılık ölçeği toplam puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Atak geçirme sıklığı inanç alt boyutu hariç toplam puan ve diğer alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaşadığı yer ile spiritüel iyi oluş ölçeği inanç alt boyutu ile aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Çalışmada; hastaların bakım bağımlılığı ölçeği, öz-duyarlılık ölçeği ve spiritüel iyilik ölçeği toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bakım bağımlılığı toplam puan, öz duyarlılık ölçeği izolasyon ve bilinçlilik alt boyutları düzeylerinin spiritüel iyi oluş düzeyini anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca çalışmada öz duyarlılık ölçeği izolasyon ve bilinçlilik alt v boyutlarının spiritüel iyi oluşun barış ve anlam alt boyutu üzerinde pozitif yönde ve anlamlı olarak yordadığı tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak; multiple skleroz tanısı alan bireylerin bağımsızlık düzeyi arttıkça öz duyarlılık ve spirütüel iyilik halinin de arttığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda multiple skleroz tanısı almış bireylerde bağımsızlık düzeylerini artıran, öz duyarlılık ve spiritüel iyilik halini artıran uygulamaların desteklenmesi ve alana katkı sağlayacak randomize kontrollü çalışmaların yapılması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
This descriptive and correlational study aimed to examine the relationship between care dependency, self-compassion, and spiritual well-being in individuals diagnosed with multiple sclerosis. The sample consisted of 140 patients who met the inclusion criteria. The study data were collected using the Patient Identification Form, the Caregiver Dependence Scale, the Self-Compassion Scale, and the Spiritual Well-being Scale. Descriptive statistics, one-way analysis of variance (ANOVA), t-test, Pearson correlation test, and regression analysis were used to evaluate the data. It was determined that 72.9% of the individuals participating in the study were female, and their average age was 36.52±11.85. It was found that 92.1% of the patients included in the study were receiving treatment for multiple sclerosis, 70.0% experienced infrequent relapses, and 70.7% experienced hospitalization. The mean total scores of the Care Dependence Scale, SelfCompassion Scale, and Spiritual Well-being Scale were determined to be 79.28±9.37, 3.18±0.70, and 36.34±8.24, respectively. A statistically significant difference was found in the mean total scores of the care dependency and self-responsibility scales according to employment status, duration of diagnosis, use of assistive devices, and frequency of attacks (p<0.05). A statistically significant difference was found in the total score and other sub-dimensions of the spiritual well-being scale, excluding the belief subdimension, regarding the frequency of attacks. Furthermore, a statistically significant difference was found between the place of residence and the belief sub-dimension of the spiritual well-being scale (p<0.05). The study found a significant positive correlation (p<0.05) between the mean total scores of the care dependency scale, the self-compassion scale, and the spiritual well-being scale. It was also found that the total care dependency score and the isolation and mindfulness sub-dimensions of the self-compassion scale significantly predicted the level of spiritual well-being (p<0.05). Furthermore, the study vii found that the isolation and mindfulness sub-dimensions of the self-compassion scale positively and significantly predicted the peace and meaning sub-dimension of spiritual well-being (p<0.05). In conclusion, it was determined that as the level of independence increased in individuals diagnosed with multiple sclerosis, self-reliance and spiritual well-being also increased. Based on these results, it is recommended that practices that increase independence, selfreliance, and spiritual well-being in individuals diagnosed with multiple sclerosis be supported, and that randomized controlled trials contributing to the field be conducted.
Benzer Tezler
- Multipl sklerozu olan hastalara ve ailelerine verilen beslenme eğitiminin beslenme durumları ve diyet kalitesine etkisi
The effect of nutritional education given to patients with multiple sclerosis and their families on nutritional status and diet quality
ZEYNEP UZDİL
Doktora
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER
- Multiple sklerozlu hastalarda ses ve yutma fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of voice and swallowing functions in patients with multiple sclerosis
ECE GÜNAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kulak Burun ve BoğazEge ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FATİH ÖĞÜT
- Multiple sklerozlu bireylerde yetiyitimi ve günlük yaşam aktivitelerinin incelenmesi
Examination of disability and daily living activities in indivuduals with multiple sclerosis
FATMA ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HemşirelikCumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUKADDER MOLLAOĞLU
- Katharine kolcaba'nın konfor kuramına temellendirilmiş hemşirelik bakımının multiple skleroz hastalarının belirsizliğe tahammülsüzlük ve konfor düzeylerine etkisi
The effect of comfort levels and uncertainty for intolerance of multiple sclerosis patients of katharine kolcaba's comfort theory-based nursing care
KÜBRA GÜMÜŞTEKİN
Doktora
Türkçe
2019
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP GÜLEÇ
- Yeni tanı alan multipl sklerozlu bireylerin depresif semptom, anksiyete ve psikolojik distress düzeylerine EFT'nin (Emotional freedom technique/duygusal özgürlük tekniği) etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma
The effect of EFT (emotional freedom technique) on the levels ofdepressive symptoms, anxiety, and psychological stress of individuals with new diagnosis multiple sclerosis: A randomized controlled study
PELİN ÇIRAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN GÜNÜŞEN