Meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin yapay zeka teknolojilerine yönelik farkındalık düzeylerinin belirlenmesi
Determination of awareness levels of vocational high school teachers towards artificial intelligence technologies
- Tez No: 1020645
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜLEYMAN ALPASLAN SULAK, DR. ÖĞR. ÜYESİ NİĞMET KÖKLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Meslek lisesi, yapay zekâ, farkındalık, demografik özellikler, ilişki, Vocational high school, artificial intelligence, awareness, demographic characteristics, relationship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
MESLEK LİSELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETMENLERİN YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİNE YÖNELİK FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Bu araştırmanın amacı meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin yapay zekâ teknolojilerine yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek ve yapay zekâ farkındalıklarının cinsiyet, eğitim durumu, branş ve mesleki kıdem gibi bazı demografik özellikler açısından farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve tarama modelinin kullanıldığı bu araştırma; 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Konya'nın Karatay, Meram ve Selçuklu merkez ilçelerindeki mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında görev yapan farklı branşlardaki 321 öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri dijital bir veri toplama formu vasıtasıyla elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesi, SPSS 27 ve AMOS 23 istatistiksel paket programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları kapsamında ölçek boyutları bütüncül olarak değerlendirildiğinde katılımcıların genel farkındalık düzeylerinin orta seviyede olduğu saptanmıştır (x̄ = 3,38 ± 1,08). Araştırmanın demografik değişkenlerine yönelik bulgular incelendiğinde; katılımcıların yapay zekâ farkındalık düzeylerinin cinsiyet (t(1,460) = 310,707, p = 0,145), branş (F(3, 317) = 0,473, p = 0,701), mesleki kıdem (F(4, 316) = 1,101, p = 0,356) ve eğitim (t(-1,556) = 319, p = 0,121) değişkenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık sergilemediği görülmüştür. Bu araştırma, meslek liselerindeki eğitim kadrosunun yapay zekâ teknolojilerine ve dijital dönüşüm dinamiklerine ne derece hazırlıklı olduklarını anlamak adına önemli bir zemin oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular, yapay zekânın eğitim ortamına başarılı bir şekilde aktarılmasında teorik bilginin ötesine geçilerek, pedagojik becerilerin ve pratik uygulama yetkinliklerinin ön plana çıkarılması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
DETERMINATION OF AWARENESS LEVELS OF VOCATIONAL HIGH SCHOOL TEACHERS TOWARDS ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES The primary objective of this research is to determine the awareness levels of vocational high school teachers regarding artificial intelligence (AI) technologies and to investigate whether these awareness levels differentiate based on certain demographic characteristics such as gender, educational attainment, subject branch, and professional seniority. Employing a quantitative approach with descriptive and relational survey designs, the study was conducted during the 2025–2026 academic year with the participation of 328 teachers from various disciplines serving in vocational and technical secondary education institutions across the Karatay, Meram, and Selçuklu central districts of Konya. Research data were obtained through a digital data collection instrument. Data analysis was performed using SPSS 27 and AMOS 23 statistical software packages. Within the scope of the research findings, when the scale dimensions were evaluated holistically, it was determined that the overall awareness levels of the participants were at a moderate level (x̄ = 3,38 ± 1,08). Analysis of the findings regarding demographic variables revealed that the participants' AI awareness levels did not exhibit a statistically significant difference in terms of gender (t(1,460) = 310,707, p = 0,145), subject branch (F(3, 317) = 0,473, p = 0,701), professional seniority (F(4, 316) = 1,101, p = 0,356), and education (t(-1,556) = 319, p = 0,121). This research establishes a significant framework for understanding the readiness of vocational education faculty regarding AI technologies and digital transformation dynamics. The findings suggest that for the successful integration of artificial intelligence into educational environments, it is essential to transcend theoretical knowledge and prioritize the enhancement of pedagogical skills and practical application competencies.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin yapay zekâ farkındalık düzeyleri ile yapay zekâ kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between teachers' artificial intelligence awareness levels and artificial intelligence anxiety levels
BANU AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. SOMUNCUOĞLU ÖZERBAŞ
- Muhasebe öğretiminde dijitalleşme ve yapay zeka kullanımı: Mesleki ve teknik anadolu lisesi öğretmenlerinin algı ve deneyimleri
Digitalization and the use of artificial intelligence in accounting education: Perceptions and experiences of vocational and technical anatolian high school teachers
İSA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeYozgat Bozok Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL AÇIKGÖZ
- Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik görüşleri ve beklentileri
Opinions and expectations of school administrators and teachers towards the use of artificial intelligence in education
İSMAİL KİBAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN TEKİNARSLAN
- Meslek liselerinde bulunan grafik tasarım programlarında yapay zeka'nın uygulamalı eğitimlere entegre edilmesi
Establishment of artificial intelligence department for vocational and technical anatolian high schools and creation of training program
FURKAN FEDAİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel Sanatlarİstanbul Aydın ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. NURSAN KORUCU
- Meslek lisesi öğretmenlerinin duygusal zekalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The analysis of the emotional quotient of the teachers who teach in vocational high schools in terms of a variety of factors
SALİH YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA TÜRK