Kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) sonrası ilave kontrast kullanılmaksızın yapılan kontrastlı mamografi: Meme kanseri tarama ve tanısında kullanımı
Contrast-enhanced mammography without additional contrast injection after contrast-enhanced CT imaging: Role in breast cancer screening and diagnosis
- Tez No: 1020688
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL KUL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kontrastlı mamografi, kontrastlı bilgisayarlı tomografi, meme kanseri, tarama, tanısal görüntüleme, Contrast-enhanced mammography, contrast-enhanced computed tomography, breast cancer, screening, diagnostic imaging
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, farklı endikasyonlarla kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) incelemesi yapılan kadın hastalarda, ek bir kontrast madde enjeksiyonu uygulanmaksızın, dolaşımda mevcut bulunan iyotlu kontrast ajandan yararlanılarak gerçekleştirilen kontrastlı mamografinin (CEM) tarama ve tanısal amaçlı kullanımındaki etkinliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif tek merkezli çalışmaya, Ocak 2016 – Ağustos 2025 tarihleri arasında kontrastlı BT incelemesi sonrası ek kontrast verilmeden CEM yapılan toplam 178 kadın hasta dahil edildi. Olguların 154'ü tarama, 24'ü tanısal amaçlı CEM yapılan olgulardı. BT incelemeleri 128 dedektörlü BT cihazında, CEM incelemeleri ise tam alan dijital mamografi cihazında gerçekleştirildi. Görüntüler iki radyolog tarafından BIRADS CEM referans alınarak tümör varlığı, boyutu, morfolojik ve kontrastlanma özellikleri, malignite olasılığı, memedeki lokal yayılımı açısından değerlendirildi. Tarama grubunda referans standart olarak varsa patoloji sonuçları yoksa en az 1 yıllık radyolojik takip sonuçları kullanıldı. Tanısal grupta histopatolojik sonuçlar ve/veya meme manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulgularından oluşan kombine referans standart esas alındı. Tarama grubunda ACR BIRADS v2025 referans alınarak kanser saptama oranı (CDR), duyarlılık, özgüllük, pozitif ve negatif prediktif değer gibi etkinlik verileri hesaplandı. Tanısal grupta tümör boyutu açısından BT sonrası CEM ile referans yöntemler arasındaki uyum Intraclass Correlation Coefficient (ICC) ve yayılımı için Kappa (κ) testi ile değerlendirildi. Bulgular: Tarama grubunda, BT sonrası CEM ile kanser saptama oranı 19,5/1000, geri çağırma oranı %6,5, duyarlılık %100, özgüllük %94,5, pozitif prediktif değer1 %30 ve negatif prediktif değer %100 olarak bulundu. Tanısal grupta, CEM ile MRG ve patolojide ölçülen tümör boyutları açısından yüksek düzeyde (ICC=0,960; p<0,001), tümör yayılımı açısından iyi düzeyde korelasyon izlendi (κ=0,762; p<0,001). NAK sonrası yanıt değerlendirmesi için CEM yapılan beş olgunun tümünde (%100) radyolojik ve patolojik yanıt durumu ile tam uyumluydu. Sonuç: Kontrastlı BT'nin hemen ardından, ek bir kontrast enjeksiyonu riskine ve maliyetine katlanılmaksızın gerçekleştirilen CEM, hem tarama hem de tanısal değerlendirmede klinik olarak uygulanabilir, güvenilir ve yüksek tanısal performansa sahip bir yöntemdir. Malignitenin dışlanmasında, tümör boyutunun ve lokal yayılımının belirlenmesinde başarılı sonuçlar sunan bu yaklaşım, tarama mamografisinin etkinliğini artırma potansiyeline sahip olduğu gibi, meme MRG'sine de düşük maliyetli bir alternatif teşkil edebilir. Bulgularımızın daha geniş örneklemli, prospektif çalışmalarla desteklenmesi halinde yöntemin rutin klinik pratiğe entegre edilebileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The objective of this study is to evaluate the effectiveness of contrastenhanced mammography (CEM)—performed using the iodinated contrast agent already present in the circulation without administering an additional contrast agent—for screening and diagnostic purposes in female patients who underwent contrast-enhanced computed tomography (CT) scans for various indications. Materials and Methods: This retrospective, single-center study included a total of 178 female patients who underwent CEM without additional contrast administration following a contrast-enhanced CT scan between January 2016 and August 2025. Of these cases, 154 were for screening purposes, and 24 were for diagnostic purposes. CT scans were performed on a 128-detector CT scanner, while CEM examinations were conducted on a fullfield digital mammography system. Images were evaluated by two radiologists using the BIRADS CEM criteria to assess tumor presence, size, morphological and contrast enhancement characteristics, likelihood of malignancy, and local spread within the breast. In the screening group, pathology results were used as the reference standard if available; otherwise, results from at least one year of radiological follow-up were used. In the diagnostic group, a combined reference standard consisting of histopathological results and/or breast magnetic resonance imaging (MRI) findings was used. In the screening group, performance metrics such as cancer detection rate (CDR), sensitivity, specificity, and positive and negative predictive values were calculated using the ACR BIRADS v2025 as a reference. In the diagnostic group, agreement between post-CT CEM and reference methods regarding tumor size was assessed using the Intraclass Correlation Coefficient (ICC) and the Kappa (κ) test for spread and extent. Results: In the screening group, the cancer detection rate with post-CT CEM was 19.5/1000, the recall rate was 6.5%, sensitivity was 100%, specificity was 94.5%, the positive predictive value1 was 30%, and the negative predictive value was 100%. In the diagnostic group, a high level of correlation was observed between CEM and MRI-measured tumor sizes (ICC=0.960; p<0.001), and a good level of correlation was observed regarding tumor spread (κ=0.762; p<0.001). In all five cases (100%) where CEM was performed for post-NAK response assessment, the results were fully consistent with the radiological and pathological response status. Conclusion: CEM, performed immediately after contrast-enhanced CT without the need for an additional contrast injection and its associated risks and costs, is a clinically feasible, reliable method with high diagnostic performance for both screening and diagnostic evaluation. This approach, which yields successful results in ruling out malignancy and determining tumor size and local spread, has the potential to enhance the effectiveness of screening mammography and may also serve as a low-cost alternative to breast MRI. It is believed that the method could be integrated into routine clinical practice if our findings are supported by larger, prospective studies.
Benzer Tezler
- Adrenal kitlelerin kontrastsız ve kontrastlı bilgisayarlı tomografi ile karakterizasyonu
Characterization with combined unenhanced and enhanced CT of adrenal masses
EMEL CENGİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Radyoloji ve Nükleer TıpZonguldak Karaelmas ÜniversitesiRadyodiagnostik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. L. OKTAY ERDEM
- İskemik serebrovasküler olay geçiren hastalarda kontrast madde nefropati riskini öngörmede CHA2DS2-VASC skorunun rolü
The role of CHA2DS2-VASC score in predicting the risk of contrast agent nephropathy in patients with ischemic cerebrovascular event
HATİCE CANSU ER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN NALAN OKUROĞLU
- Toraksın bilgisayarlı tomografi ile görüntülenmesinde konvansiyonel ve spiral tekniklerin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
DEMET ÜNALAN
- Proksimal üreter taşlarında üreterolitotripsi esnasında geriye kaçışı önlemede hasta pozisyonunun rolü
Role of patient position in preventing retropulsion during ureterolithotripsy in proximal ureteral stones
ALİ KAAN YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
ÜrolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER GÖKHAN DOLUOĞLU
- Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi
The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage
BEŞİR ANDAÇ AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN