Kierkegaard'da varoluşçu fideizm
Existentialist fideism in Kierkegaard
- Tez No: 1020810
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE GÖREN BAYAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Din, Philosophy, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışma, Søren Aabye Kierkegaard'ın başlıca temsilcilerinden biri olarak kabul edildiği fideizm anlayışını, kendisinin öncü kurucu olarak görüldüğü Varoluşçuluk düşüncesiyle paralel bir çerçevede ele almayı ve bu iki düşünce arasındaki kavramsal ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu iki yaklaşım incelendiğinde, çalışmanın sonunda görüleceği üzere, ufuk çizgisinin yeryüzü ile gökyüzünün birleştiği noktayı temsil etmesi gibi, Kierkegaard da fideizm ile varoluşçuluğun kesiştiği ve birbirine bağlandığı düşünsel ekseni oluşturmaktadır. Bu sebeple bu iki düşüncenin neden Kierkegaard'a nisbetle incelendiği açıktır. Çalışmanın ilk bölümünde fideizmin mahiyeti, temsilcileri ve farklı türleri ele alınacak daha sonra varoluşçuluk açıklanacaktır. Bununla Kierkegaard'ın düşüncesindeki fideist ve varoluşçu unsurların niteliği ortaya konulacaktır. Fideizm, hakikat olarak görülen Tanrı'ya ulaşmada araç olarak akıl değil imanı öne sürer. Genel olarak ılımlı ve radikal fideizm olmak üzere iki temel fideizm türü bulunur. Varoluşçuluk ise insanın varoluşunun anlamını ve değerini, özgür iradesi doğrultusunda gerçekleştirdiği seçimler ve üstlendiği sorumluluklar aracılığıyla şekillendiğini savunur. Kierkegaard'ın felsefesinde ise insanın varoluşa ulaşmasında iman belirleyici bir işleve sahiptir. Dolayısıyla Kierkegaard için varoluşu sağlayan öge, imandır. Tam da bu nokta, Kierkegaard'da fideizm ve varoluşçuluğun lehimlendiği yerdir. Ona göre, insan yaşamında üç varoluş evresi bulunur. Bunlar; estetik, etik ve son evre olan dinî evredir. Kişi yalnızca içinde imanın olduğu dinî evrede bulunursa varoluşunu gerçekleştirmiş olur. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, Kierkegaard'ın varoluşçu fideist tutumu, onun dinî inancına nisbetle incelenip temellendirilmesi yapılacaktır. Çalışmada insan yaşamının anlamı bağlamında Tanrı'ya imanın yeri, Kierkegaard'ın iman anlayışı üzerinden ele alınmış ve imanın epistemolojik değil varoluşsal bir olgu olduğu vurgusunu göstermek hedeflenmiştir. Ayrıca Kierkegaard'ın fideist yönünün varoluşçu yönünü nasıl şekillendirdiği göstermek de çalışmanın amaçlarındandır. Çalışma nitel yöntemle yürütülmüş; Kierkegaard'ın eserleri ve ikincil kaynaklar doküman analiziyle incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Kierkegaard'ın felsefesinde iman ile hakikate ulaşma arasında birbirini tamamlayan bir ilişki olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak imanın, bilgi edinmeden çok bireyin yaşamını anlamlandırma ve varoluşunu kurma biçimi olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler Din Felsefesi, Søren Aabye Kierkegaard, Varoluşçuluk, Fideizm, Öznel Hakikat.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT This study aims to examine the fideism understanding of Søren Aabye Kierkegaard, who is widely regarded as one of its main representatives, within a parallel framework with existentialist thought, of which he is also considered a pioneering founder, and to evaluate the conceptual relationship between these two approaches. When these two perspectives are analyzed, it is seen that Kierkegaard constitutes the intellectual axis where fideism and existentialism intersect and connect, much like the horizon line representing the meeting point of the earth and the sky. For this reason, it is clear why these two ideas are examined in relation to Kierkegaard. In the first part of the study, the nature of fideism, its representatives, and its different types will be discussed, followed by an explanation of existentialism. This will help reveal the nature of fideist and existentialist elements in Kierkegaard's thought. Fideism proposes faith rather than reason as the means of reaching God, who is regarded as truth. Generally, there are two main types of fideism: moderate and radical fideism. Existentialism, on the other hand, argues that the meaning and value of human existence are shaped through choices made by free will and the responsibilities undertaken. In Kierkegaard's philosophy, faith plays a decisive role in achieving existence; therefore, for Kierkegaard, the element that enables existence is faith. At this point, fideism and existentialism are“welded together”in Kierkegaard's thought. According to him, human life consists of three stages of existence: the aesthetic, the ethical, and the final stage, the religious. A person can realize true existence only by remaining in the religious stage, where faith is present. In the second part of the study, Kierkegaard's existential-fideist position will be analyzed and grounded in relation to his religious belief. This study emphasizes the place of faith in God within the meaning of human life through Kierkegaard's understanding of faith, highlighting that faith is not an epistemological issue but an existential one. It also aims to show how Kierkegaard's fideist aspect shapes his existential thought. The study is conducted using a qualitative method; Kierkegaard's works and secondary sources are analyzed through document analysis. The findings indicate that there is a complementary relationship between faith and the attainment of truth. Consequently, faith is understood not as a means of acquiring knowledge but as a way in which the individual gives meaning to life and constructs existence. Keywords Philosophy of Religion, Søren Aabye Kierkegaard, Existentialism, Fideism, Subjective Truth.
Benzer Tezler
- Kierkegaard fideizminin doğurduğu problemler
Problems of Kierkegaard's fideism
BÜŞRA AHSEN AÇIKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinErciyes ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZCAN AKDAĞ
- Kierkegaard fideizminde iman akıl ilişkisi ve kötülük
Fai̇th-reason relationship and evil in Kierkegaard's fideism
ŞEYDA NUR TOPLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinMuş Alparslan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAFIZ MANAFOV
- Kierkegaard'da Tanrı-insan ilişkisi
The relationship between God and human in Kierkegaard
GÜLSÜM BÜTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH PAKOĞLU
- Søren Aabye Kierkegaard ve Jean-Paul Sartre'da varoluşçuluk ve inanç
Existentialism and faith in Søren Aabye Kerkegaard and Jean-Paul sartre
EDA GÜMÜŞ ARITÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Felsefeİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN IŞIK