Ektopik gebelik yönteminde plasental büyüme faktörü: Metotreksat tedavi başarısının öngörme potansiyeli
Placental growth factor in the management of ectopic pregnancy: A potential predictor of methotrexate treatment success
- Tez No: 1020816
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLTEN ÖZGEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Ektopik gebelik, metotreksat tedavisi, plasental büyüme faktörü (PlGF), β-hCG, biyobelirteç, tedavi başarısı, kişiselleştirilmiş tıp, Ectopic pregnancy, methotrexate treatment, placental growth factor (PlGF), β-hCG, biomarker, treatment success, personalized medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tıp Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç Ektopik gebelik, ilk trimester maternal morbidite ve mortalitesinin önemli nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir. Günümüzde metotreksat (MTX) tedavisi uygun hastalarda yaygın olarak kullanılmasına rağmen, tedavi başarısızlığını erken dönemde öngörebilecek güvenilir biyobelirteçler halen sınırlıdır. β-human koryonik gonadotropin (β-hCG) düzeyleri rutin takipte kullanılmakla birlikte, erken dönemde heterojen kinetik göstermesi nedeniyle klinik karar sürecinde yetersiz kalabilmektedir. Plasental büyüme faktörü (PlGF), trofoblastik vasküler aktiviteyi ve implantasyon canlılığını yansıtan önemli bir anjiyojenik biyobelirteçtir. Bu çalışmanın amacı, ektopik gebelik nedeniyle MTX tedavisi uygulanan hastalarda maternal serum PlGF düzeylerinin ve erken dönem PlGF kinetiğinin MTX başarısını, çift doz MTX gereksinimini ve cerrahi tedavi ihtiyacını öngörmedeki değerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem Bu prospektif gözlemsel çalışma, Mart 2024 – Mart 2026 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde gerçekleştirildi. Çalışmaya tubal ektopik gebelik tanısı alarak medikal tedavi amacıyla MTX uygulanan toplam n=49 hasta dahil edildi. Hastalar tedavi yanıtına göre başarılı tek doz MTX, çift doz MTX gereksinimi ve cerrahi tedavi gereksinimi gelişen gruplar şeklinde sınıflandırıldı. Tüm olgularda tedavi öncesi ile tedavi sonrası 1., 2. ve 3. günlerde maternal serum PlGF ve β-hCG düzeyleri ölçüldü. Ayrıca %ΔPlGF0−1, %ΔPlGF1−2, %ΔPlGF1−3 ve β-hCG değişim oranları hesaplandı. Parametrelerin tedavi başarısını öngörme performansı, ROC analizleri ile değerlendirildi. Bulgular Cerrahi tedavi gerektiren olgularda başlangıç ve erken dönem PlGF düzeyleri medikal tedavi grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Cerrahi grupta 1. gün median PlGF düzeyi 18,56 pg/mL iken, medikal tedavi grubunda 8,96 pg/mL olarak saptandı (p<0,001). Benzer şekilde, 3. gün PlGF düzeyleri cerrahi tedavi grubunda 10,54 pg/mL, medikal tedavi grubunda ise 6,29 pg/mL bulundu (p<0,001). Çift doz MTX gereksinimi olan hastalarda da 3. gün PlGF düzeyleri başarılı tek doz MTX grubuna göre daha yüksek izlendi [7,24 (6,57–10,30) pg/mL'ye karşı 5,51 (3,11–8,41) pg/mL; p=0,002]. Gruplar arasında PlGF'nin tüm erken dönem ölçümlerinde (0., 1., 2. ve 3. gün) anlamlı farklılık saptanırken, β-hCG parametrelerinde anlamlı farklılık yalnızca 7. gün düzeylerinde izlendi. Bu bulgular, PlGF kinetiğinin tedavi yanıtını β-hCG'ye kıyasla daha erken yansıtabileceğini düşündürdü. ROC analizlerinde %ΔPlGF1−3 değişim oranının MTX başarısını öngörmede en yüksek performansa sahip parametre olduğu belirlendi. %ΔPlGF1−3 için AUC değeri 0,90, duyarlılık %100 ve özgüllük %85,71 olarak bulundu. Youden indeksiyle optimal kesim değeri >%37,03 olarak saptandı ve bu eşik üzerinde değişim gösteren hastalarda cerrahi tedavi gereksiniminin yüksek doğrulukla öngörülebildiği görüldü. Ayrıca %ΔPlGF0−1 için AUC değeri 0,91 olarak saptandı. PlGF kinetiğinin ilk 72 saat içerisinde gösterdiği prediktif performans β- hCG'den belirgin olarak üstün olup; %ΔPlGF1−3 parametresi için AUC 0,90 olarak saptandı. Sonuç PlGF, ektopik gebelikte yalnızca tanısal değil, aynı zamanda MTX tedavi başarısı, çift doz MTX gereksinimi ve cerrahi tedavi ihtiyacını öngörmede umut verici bir biyobelirteçtir. Özellikle erken dönem PlGF kinetiğinin β-hCG'ye kıyasla daha yüksek prediktif performans göstermesi dikkat çekicidir. PlGF'nin trofoblastik vasküler aktiviteyi yansıtması, tedavi yanıtının dinamik olarak değerlendirilmesinde potansiyel klinik değer taşıyabileceğini düşündürmektedir. Gelecekte PlGF'nin β-hCG ile kombine kullanıldığı prediktif modellerin geliştirilmesi, ektopik gebelik yönetiminde daha kişiselleştirilmiş tedavi stratejilerine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Objective Ectopic pregnancy remains an important cause of first-trimester maternal morbidity and mortality. Although methotrexate (MTX) therapy is widely used in eligible patients, reliable biomarkers capable of predicting treatment failure at an early stage remain limited. Serum β-human chorionic gonadotropin (β-hCG) levels are routinely used during follow-up; however, their heterogeneous early kinetics may limit clinical decision-making. Placental growth factor (PlGF) is an important angiogenic biomarker reflecting trophoblastic vascular activity and implantation viability. This study aimed to investigate the value of maternal serum PlGF levels and early PlGF kinetics in predicting MTX treatment success, the need for double-dose MTX, and surgical intervention in patients treated for ectopic pregnancy. Materials and Methods This prospective observational study was conducted between March 2024 and March 2026 at the Department of Obstetrics and Gynecology, University of Health Sciences Bursa Yuksek Ihtisas Training and Research Hospital. A total of n=49 patients diagnosed with tubal ectopic pregnancy and treated with MTX were included. Patients were classified according to treatment response as successful single-dose MTX, double-dose MTX requirement, and surgical intervention groups. Maternal serum PlGF and β-hCG levels were measured before treatment and on post-treatment days 1, 2, and 3. In addition, %ΔPlGF0−1, %ΔPlGF1−2, %ΔPlGF1−3, and β-hCG change ratios were calculated. ROC analyses were performed to evaluate the predictive performance of these parameters. Results Baseline and early post-treatment PlGF levels were significantly higher in patients requiring surgical intervention compared with the medically treated group. Median day- 1 PlGF levels were 18.56 pg/mL in the surgical group and 8.96 pg/mL in the medical treatment group (p<0.001). Similarly, day-3 PlGF levels were 10.54 pg/mL and 6.29 pg/mL, respectively (p<0.001). Patients requiring double-dose MTX also demonstrated significantly higher day-3 PlGF levels compared with the successful single-dose MTX group [7.24 (6.57–10.30) pg/mL vs. 5.51 (3.11–8.41) pg/mL; p=0.002]. Significant differences were observed among groups for all early PlGF measurements (days 0, 1, 2, and 3), whereas significant differences in β-hCG parameters were detected only on day 7. These findings suggest that PlGF kinetics may reflect treatment response earlier than β-hCG. ROC analyses demonstrated that %ΔPlGF1−3 had the highest predictive performance for MTX treatment success. The AUC for %ΔPlGF1−3 was 0.90, with 100% sensitivity and 85.71% specificity. According to the Youden index, the optimal cut-off value was determined as >37.03%, and patients exceeding this threshold showed a high likelihood of requiring surgical intervention. In addition, %ΔPlGF0−1 demonstrated an AUC of 0.91. The predictive performance of β-hCG kinetics within the initial 72 hours was markedly superior to that of β-hCG; the area under the curve (AUC) for the %ΔβgGF1−3 parameter was found to be 0.90. Conclusion PlGF appears to be a promising biomarker not only for diagnosis but also for predicting MTX treatment success, double-dose MTX requirement, and the need for surgical intervention in ectopic pregnancy. The superior early predictive performance of PlGF kinetics compared with β-hCG is particularly noteworthy. Since PlGF reflects trophoblastic vascular activity, it may have potential clinical utility in dynamically evaluating treatment response. Future predictive models combining PlGF with β-hCG may contribute to more personalised management strategies in ectopic pregnancy.
Benzer Tezler
- Gestasyonel diyabetes mellitus tanısı almış olan gebelerde maternal serumda Endocan düzeyinin araştırılması
Maternal serum Endocan levels of patients diagnosed with gestational diabetes mellitus
DOĞUŞ ESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT MUHCU
- İnsizyonel gebelik tanısı almış hastaların kliniğimizde yönetimi ve sonraki gebeliklerinde plasental adezyon aomalisi görülme sıklığı
Management of patiens diagnosed with incisional pregnancy in our clinic and frequency of placental adhesion anomaly in later pregnancies
EMİNE BİHTER GÜNDOĞDU AÇIKGÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Kadın Hastalıkları ve DoğumHarran ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL SAK
- Ektopik gebelik tanısı alan hastaların tedavi sonrası fertilite oranlarının değerlendirilmesi
Postoperati̇ve ferti̇li̇ty rates of pati̇ents di̇agnosed wi̇th ectopi̇c pregnancy
CANSU ÖNAL KANBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA EROĞLU
- Ektopik gebelik tanısıyla medikal veya cerrahi tedavi almış primigravid olgularda takip eden gebelik prognozunun değerlendirilmesi
Assessment of subsequent pregnancy outcomes in primigravid women treated medically or surgically for ectopic pregnancy
SERAP EYLEM YENER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HABİBE AYVACI TAŞAN
DR. ZUHAL DİNÇ
- Tubal ektopik gebelik tedavisinde kullanılan üç yöntemin tubal patens üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of three methods used in the treatment of tubal ectopic pregnancy on tubal patency
FATMA KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık BakanlığıKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ACAR