Yeşil bina sertifikasyon sistemlerinin tarihi yapıların bütünleşik korunmasındaki önemi
The importance of green building certification systems in integrated preservation of historic buildings
- Tez No: 1020935
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLŞEN DİŞLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, kültürel mirasın önemli bir parçası olan tarihi binaların, bütünleşik koruma anlayışı kapsamında yaşatılarak geleceğe aktarılması sürecinde yeşil bina sertifikasyon sistemlerinin kullanımına dair öneriler getirmektedir. Küresel çapta yaygın olarak kullanılan yeşil bina sertifika sistemlerinin (BREEAM, GBC İtalya) tarihi binalar için özelleştirilmiş değerlendirme ölçütleri bulunurken ülkemizde yürürlükte olan Ulusal Yeşil Sertifika Sistemi'nin (YeS-TR) tarihi binalara özgü bir değerlendirme kriteri barındırmaması, bu araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, ulusal ve uluslararası yeşil bina sertifikasyon sistemleri ile ülkemizdeki koruma mevzuatlarını inceleyerek, YeS-TR sistemine tarihi binalar özelinde entegre edilebilecek yeni modüller ve kriterler önermektir. Çalışma kapsamında, literatür taraması gerçekleştirilerek dünyadaki ve Türkiye'deki yeşil bina sertifika sistemleri analiz edilmiştir. Küresel ölçekte kabul gören sistemlerin tarihi bina yaklaşımları (özellikle GBC İtalya) Türkiye'deki koruma mevzuatlarıyla birlikte sentezlenmiştir. Bu sentez ve analizler sonucunda, YeS-TR sisteminin tarihi binalara doğrudan uygulanamayacağı görülmüş; sisteme Tarihi Değer (TD) ve Bölgesel Öncelik Profili (BÖP) olmak üzere iki yeni modülün eklenmesi gerektiği saptanmıştır. Ayrıca sistemin mevcut modüllerinde yer alan kriterler (BBT, İOK, YMD, EKV, SAY, İNO) teker teker analitik bir süzgeçten geçirilmiş; tarihi yapıların özgünlüğünü bozmamak adına tüm kriterler koruma ilkeleri gözetilerek uyarlanmıştır. Bu uyarlama sürecinde tarihi dokuya zarar verebilecek veya mevzuat gereği uygulanması mümkün olmayan kriterler kapsam dışı bırakılmış veya yenilenmiştir. Sonuç olarak, tarihi binaların özgün kimliklerini kaybetmeden enerji verimliliği ve konfor şartları iyileştirilmiş bir şekilde güncel yaşama kazandırılması için, YeS-TR sistemi altında yer alacak tarihi binalar kategorisinin kavramsal ve teknik altlığı geliştirilmiştir. Bu modelin yasal altyapısı hazırlanıp geliştirilerek uygulamaya geçmesiyle taşınmaz kültürel varlıklarımızın bütünleşik koruma felsefesi eşliğinde sürdürülebilirlik hedeflerine dahil edilmesi öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis study provides recommendations regarding the use of green building certification systems in the process of preserving historic buildings—a significant part of cultural heritage—and passing them on to future generations within the scope of an integrated conservation approach. The primary problem of this research is that while globally widespread green building certification systems (such as BREEAM and GBC Italia) possess customized assessment criteria for historic buildings, the National Green Certification System (YeS-TR) currently in effect in Turkey lacks evaluation criteria specific to historic structures. The aim of the study is to examine national and international green building certification systems alongside Turkey's conservation legislation, and to propose new modules and criteria that can be integrated into the YeS-TR system specifically for historic buildings. Within the scope of the study, a comprehensive literature review was conducted to analyze green building certification systems globally and in Turkey. The historic building approaches of globally accepted systems (particularly GBC Italia) were synthesized with Turkey's conservation legislation. As a result of these analyses and syntheses, it was observed that the current YeS-TR system cannot be directly applied to historic buildings; consequently, it was determined that two new modules, namely Historic Value (TD) and Regional Priority Profile (BÖP), must be added to the system. Furthermore, the criteria within the existing modules of the system (BBT, İOK, YMD, EKV, SAY, İNO) were individually evaluated through an analytical filter. To preserve the authenticity of the historic structures, all criteria were adapted in accordance with conservation principles. During this adaptation process, criteria that could potentially damage the historic fabric or that were legally impossible to implement were either excluded from the scope or revised. In conclusion, the conceptual and technical foundation of a historic buildings category under the YeS-TR system has been developed to adapt historic buildings to contemporary use with improved energy efficiency and comfort conditions, without losing their authentic identities. Upon the preparation, development, and implementation of the legal infrastructure for this model, it is anticipated that our immovable cultural assets will be integrated into sustainability goals in tandem with an integrated conservation philosophy.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilirlik bağlamında sertifikasyon sistemlerinin tarihi çevrelerde yeniden değerlendirilmesi için bir yöntem önerisi: Berat ve Ergiri evleri
A model proposal for reexamination of certification systems in historical areas in view of sustainability: Berat and Gjirokastra houses
EJUP DULLINJA
- Diyarbakır Şeyhoğlu Konağı restorasyonu ve sürdürülebilirlik önerileri
Diyarbakır Şeyhoğlu Mansion restoration and sustainability
AYŞENUR YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiKültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE TOZUN
PROF. DR. SABAHATTİN AYKAÇ
- İstanbul'daki konaklama yapılarının yatak odası kitlelerinin yönlenme kararlarının analizi
Analysis of orientation of bedroom masses in accommodation buildings in Istanbul
ELİF BÜYÜKEKİZ ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVER FUNDA KERESTECİOĞLU
- İç mekan tasarımında sürdürlebilirlik: Sürdürülebilir yapı analizi örneği
Sustainability in interior design: An example of sustainable building analysis
MAHMUT EMRE ERTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İç Mimari ve DekorasyonIşık ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN UZUN
- Yeşil bina sertifikasyon sistemlerinin analizi
Analysis of green building certification systems
AYŞEGÜL ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERMİN ONAYGİL