Geri Dön

Veriden olasılığa istatistiksel araştırma sürecinde ortaokul öğrencileri ve matematik öğretmenleri tarafından kullanılan dijital teknolojiler

Digital technologies used by middle school students and mathematics teachers in the statistical inquiry process: From data to probability

  1. Tez No: 1021352
  2. Yazar: FATMA ERİKÇİOĞLU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AZİZ İLHAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Matematik, Mathematics
  6. Anahtar Kelimeler: Dijital Teknolojiler, İstatistiksel Araştırma, Olasılık Öğretimi, Veri Analizi, Yapay Zekâ, Digital Technologies, Statistical Research, Probability Education, Data Analysis, Artificial Intelligence
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İnönü Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: 21. Yüzyılın getirdiği teknolojik dönüşüm, matematik eğitiminin geleneksel sınırlarını aşarak öğrenme ve öğretme süreçlerini yeniden şekillendirmiştir. Son dönemde öne çıkan yapay zekâ araçları, öğrencilerin verileri analiz etme, örüntüleri keşfetme ve olasılıksal çıkarımlar yapma becerilerini destekleyerek üst düzey düşünme süreçlerini desteklemektedir. Bu araştırmanın amacı; ortaokul matematik öğretmenleri ve öğrencilerinin veriden olasılığa istatistiksel araştırma sürecinde yararlandıkları dijital teknolojileri bütüncül bir şekilde değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Araştırma nitel desenli durum çalışması türündedir. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından geliştirilmiş Görüşme Formları (GF) yardımıyla toplanmış, veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile seçilen Malatya ili Battalgazi ilçesinde bulunan matematik öğretmenleri ve öğrencileri ile yürütülmüştür. Çalışmada ortaokul öğrencileri ve matematik öğretmenlerinin görüşleri karşılaştırmalı bütüncül bir şekilde analiz edilmiştir. Araştırma verileri MAXQDA nitel veri analiz programında değerlendirilmiş, kod haritaları yardımıyla görselleştirilmiştir. Bulgular analiz edilirken kodlar yardımıyla kategoriler, kategoriler yardımıyla da temalar şekillendirilmiştir. Bulgular: Ortaokul seviyesinde matematik derslerinde olasılık ve istatistik konularının öğretiminde öğretmenlerin sınıf ortamında kullandıkları dijital teknolojiler incelenmiştir. Bu bağlamda, özellikle hangi fiziksel teknolojik araçların daha yoğun biçimde tercih edildiği belirlenmiştir. Kullanılan dijital teknolojilerin öğrencilerin motivasyonuna, ders başarısına ve aynı zamanda kavram yanılgılarının oluşumunun engellenmesine etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. İçinde bulunduğumuz teknoloji çağının sunduğu yapay zekâ uygulamalarının olasılık öğretimindeki rolü araştırmada ayrıca değerlendirilmiştir. Yapay zekâ destekli öğrenme ortamlarının, istatistiksel düşünme süreçlerini destekleme potansiyeli üzerinde durulmuştur. Bunun yanı sıra, veriden olasılığa istatistiksel araştırma süreci kapsamında hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin bir proje ödevi tasarlamaları durumunda hangi dijital teknolojileri kullanabilecekleri ve bu doğrultuda olası araçlar tespit edilmiştir. Sonuç: Öğretmen ve öğrencilerin teknoloji kullanımında farklı yönelimler sergiledikleri görülmektedir. Dijital teknolojiler kapsamında öğrenciler EBA, arama motorları ve e-kitap gibi platformları yoğun biçimde kullanırken, öğretmenler daha çok özel öğretim sistemleri ve simülasyonlara yönelmektedir. Fiziki teknolojik araçlar açısından sınıf içi kullanımda akıllı tahta hem öğretmenler hem öğrenciler için en belirgin araç olurken, sınıf dışı kullanımda öğrenciler tablet, bilgisayar ve mobil telefonları daha aktif tercih etmektedir. Yazılımlar incelendiğinde öğretmenlerin SPSS ve Excel gibi veri analizi programlarını öne çıkardığı, öğrencilerin ise daha erişilebilir olan Excel'i yoğun biçimde kullandığı görülmektedir. Veri görselleştirme sürecinde ise her iki grubun da GeoGebra'ya yöneldiği dikkat çekmektedir. Yapay zekâ araçları kullanımında öğrencilerin ChatGPT, Gemini ve Copilot gibi çok amaçlı sistemleri daha fazla benimsediği, öğretmenlerin ise daha sınırlı düzeyde kullandığı anlaşılmaktadır. Öğretimsel amaçlı Canva ise özellikle öğrencilerde öne çıkmaktadır. Proje kaynakları açısından öğrenciler mobil cihazlar, bilgisayarlar ve yapay zekâ tabanlı araçları yoğun biçimde tercih ederken, öğretmenler daha çok düzenleyici ve analiz edici yazılımlara yönelmektedir. Genel olarak bulgular, öğretmenlerin teknolojiyi daha çok pedagojik düzenleme, ölçme ve değerlendirme odaklı kullandığını; öğrencilerin ise öğrenme sürecini bireyselleştirme, sınıf dışına taşıma ve yapay zekâ entegrasyonuna daha açık olduklarını ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Purpose: The technological transformation brought about by the 21st century has reshaped learning and teaching processes by transcending the traditional boundaries of mathematics education. Artificial intelligence tools, which have gained prominence in recent years, support higher-order thinking processes by helping students analyze data, discover patterns, and make probabilistic inferences. The purpose of this study is to comprehensively evaluate the digital technologies utilized by middle school mathematics teachers and students in the statistical research process from data to probability. Materials and Methods: This study is a qualitative, case study. Data were collected using Interview Forms (IF) developed by the researchers and analyzed using content analysis. The study was conducted with mathematics teachers and students in the Battalgazi district of Malatya province, selected using simple random sampling. In this study, the views of middle school students and mathematics teachers were analyzed in a comparative and holistic manner. The research data were analyzed using the MAXQDA qualitative data analysis software and visualized using code maps. During the analysis of the findings, categories were formed using codes, and themes were developed using these categories. Findings: This study examined the digital technologies teachers use in the classroom when teaching probability and statistics in middle school mathematics classes. In this context, the study identified which specific physical technological tools were used most frequently. It was found that the digital technologies used had an impact on students' motivation, academic achievement, and the prevention of conceptual misunderstandings. The role of artificial intelligence (AI) applications—offered by the current technological age—in probability instruction was also evaluated in the study. The potential of artificial intelligence-supported learning environments to foster statistical thinking processes was highlighted. Furthermore, within the scope of the statistical research process—from data to probability—the digital technologies that both teachers and students could use when designing a project assignment were identified, along with potential tools in this regard. Conclusion: It is evident that teachers and students exhibit different approaches to the use of technology. In terms of digital technologies, while students make intensive use of platforms such as EBA, search engines, and e-books, teachers tend to focus more on specialized instructional systems and simulations. Regarding physical technological tools, the smart board is the most prominent tool for both teachers and students in classroom use, whereas outside the classroom, students prefer tablets, computers, and mobile phones more actively. When examining software, it is observed that teachers prioritize data analysis programs such as SPSS and Excel, while students intensively use Excel, which is more accessible. In the data visualization process, it is notable that both groups turn to GeoGebra. It appears that students are adopting multi-purpose systems such as ChatGPT, Gemini, and Copilot more extensively in their use of AI tools, whereas teachers utilize them to a more limited extent. Canva, used for instructional purposes, stands out particularly among students. In terms of project resources, students heavily prefer mobile devices, computers, and AI-based tools, while teachers tend to turn more toward organizational and analytical software. Overall, the findings reveal that teachers use technology primarily for pedagogical organization, assessment, and evaluation; whereas students are more open to personalizing the learning process, extending it beyond the classroom, and integrating artificial intelligence.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    613456

    Adjuvan kemoterapi alan meme kanserli kadınlara roy adaptasyon modeline göre verilen semptom yönetimi danışmanlığının fonksiyonel duruma etkisi

    The effect of symptom management consultancy on functional status, base on the roy's adaptation model given to women receiving adjuvan chemotherapy with breast cancer

    GÖKÇE BANU ACAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HemşirelikAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN

  2. Tez No

    947625

    Sjögren hastalarında vizit kompliyansı ile klinik bulgularının, hastalık aktivite skorlarının ve yaşam kalite indekslerinin arasındaki ilişkinin araştırılması

    Investigation of the effects of clinical findings, disease activity scores, and quality of life indices on visit compliance in patients with sjögren's disease

    LEYLA SULTAN ÖNCAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. REYHAN BİLİCİ

  3. Tez No

    746830

    Covid-19 salgınının Erzurum'da müzik sektörü çalışanları üzerindeki etkilerinin belirlenmesi

    Determining the effects of the Covid-19 outbreak on music industry employees in Erzurum

    HABİP ÇEMÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    MüzikAtatürk Üniversitesi

    Müzik Bilimleri Ana Sanat Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEVKİ ÖZER AKÇAY

  4. Tez No

    260125

    Göğüs ağrısı ile acil servise başvuran hastalarda hemşirelerin karar verme becerilerinin değerlendirilmesi

    The evaluation of nurses? decisions for patients who were admitted to emergency department with chest pain

    GÜLBİN YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    HemşirelikEge Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ASİYE AKYOL

  5. Tez No

    904818

    Helal gıdaya yönelik tutumların dindarlıkla ilişkisi: Ölçek geliştirme ve uygulama çalışması

    The relationship between attitudes towards halal food and religiosity: Scale development and application study

    PINAR MALTEPE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    DinMarmara Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA IŞIK

Geri Dön