Geri Dön

Pediatrik ilaç intoksikasyonlarında risk faktörleri, klinik bulgular ve prognozun değerlendirilmesi

Evaluation of risk factors, clinical characteristics, and prognosis in pediatric drug intoxications

PDF İndir

  1. Tez No: 1021358
  2. Yazar: AYŞE SUBAŞI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NARİN AKICI
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: İlaç intoksikasyonları, çocukluk çağında sık karşılaşılan ve acil servis başvurularında önemli yer tutan önlenebilir bir sağlık sorunudur. Bu çalışmada, ilaç intoksikasyonu nedeniyle başvuran pediatrik hastalarda demografik özellikler, risk faktörleri, başvuru anındaki klinik bulgular ve prognozun değerlendirilmesi; bu parametrelerin kaza ile özkıyım amaçlı maruziyetler arasındaki dağılımının ve izlem sürecindeki tedavi yönetiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif, tek merkezli ve tanımlayıcı çalışmada, 2020–2025 yılları arasında ilaç intoksikasyonu tanısı ile SBÜ Haydarpaşa Numune SUAM Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne başvuran, 0–18 yaş aralığında olan toplam 176 hasta değerlendirildi. İlaç dışı zehirlenmeler (karbonmonoksit, korozif maddeler, tarım ilaçları, mantar/bitki ve besin), kronik ilaç toksisiteleri ve verilerine ulaşılamayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların bilgi sisteminden ve dosyalarından demografik verileri, maruziyet nedenleri (kaza/suisid), psikiyatrik özgeçmişleri, alınan ilaçların Anatomik Terapötik Kimyasal (ATC) sınıflandırması, uygulanan dekontaminasyon yöntemleri ve taburculuk durumları kaydedildi. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 22 paket programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 176 hastanın %66,5'i (n=117) kız, %33,5'i (n=59) erkek hastalardan oluşmaktadır. Yaş grupları incelendiğinde olguların büyük çoğunluğunun (%73,9) 12 yaş ve üzerindeki adölesanlardan oluştuğu, bunu %22,2 ile 0-5 yaş grubunun izlediği saptanmıştır. İntoksikasyon nedenlerine bakıldığında, vakaların %61,3'ünün intihar (özkıyım) amacıyla, %38,7'sinin ise kaza/yanlışlıkla ilaç alımı sonucu geliştiği belirlenmiştir. Suisidal alımlar anlamlı olarak 16 yaş medyanında ve kız çocuklarında (%76,7) yoğunlaşırken; kazara alımların medyan yaşı 4 olarak saptanmış ve cinsiyet dağılımı daha dengeli bulunmuştur. Olguların %27,8'inde tekrarlayan başvuru öyküsü mevcut olup, bu tekrarlayan vakaların %87,2'sini intihar amaçlı girişimler oluşturmaktadır. Hastaların acil servise başvurularında %99,4'ünün bilinci açık saptanmış, en sık gözlenen klinik bulgular ise bulantı-kusma (%27,8) ve ajitasyon (%24,4) olmuştur. Hastaların %42'sine gastrik lavaj ve aktif kömür uygulaması yapılmıştır. Zehirlenmeye neden olan etkenlerin ATC sınıflandırmasına göre incelenmesinde %54,2 oranıyla Sinir Sistemi İlaçları (N Grubu) açık ara ilk sıradadır ve bunlar arasında antipsikotikler ile antidepresanlar (SSRI) en sık rastlanan ajanlardır. Hastaların yarıdan fazlasının (%52,3) daha önce psikiyatri kontrolü gereksinimi duyduğu ve en sık rastlanan eşlikçi tanının depresyon (%21,6) olduğu görülmüştür. Olguların %72,2'si tedavi sonrası şifa ile eve taburcu edilirken, %9,1'i psikiyatri servisine, %6,3'ü ise çocuk yoğun bakım ünitesine (ÇYBÜ) sevk edilmiştir. Sonuç: Elde edilen veriler, çocukluk çağı ilaç zehirlenmelerinde epidemiyolojik tablonun geleneksel okul öncesi ev kazalarından, geç adölesan dönemdeki özkıyım girişimlerine doğru dramatik bir şekilde kaydığını göstermektedir. Hastaların özkıyım girişimlerinde sıklıkla bizzat kendi adlarına reçete edilmiş psikotropik (santral sinir sistemi) ilaçları kullanmaları ve saptanan yüksek tekrarlama oranları, tıbbi tedavinin kriz anında ölümcül bir silaha dönüşebildiğini gösteren son derece kritik bir bulgudur. Bu tablo, acil servisteki akut medikal stabilizasyonun tek başına yeterli olmadığını kanıtlamaktadır. Tekrarlayan zehirlenmeleri önleyebilmek için; pediatrik hastaların taburculuk öncesi etkin bir psikiyatrik izlem ağına dâhil edilmesi ve özellikle risk altındaki ergenlere ilaç reçete edilirken ebeveynlere ilaçların ev içi güvenliğine dair katı eğitimler verilmesi hayati öneme sahiptir.

Özet (Çeviri)

Objective: Drug intoxications are a preventable health problem frequently encountered in childhood, accounting for a significant portion of emergency department visits. This study aimed to evaluate the demographic characteristics, risk factors, clinical findings on admission, and prognosis of pediatric patients presenting with drug intoxication; and to investigate the distribution of these parameters between accidental and suicidal exposures, as well as the treatment management during the follow-up period. Materials and Methods: In this retrospective, single-center, and descriptive study, a total of 176 patients aged 0–18 years who presented to the University of Health Sciences (SBU) Haydarpasa Numune Health Application and Research Center (SUAM) Pediatrics Clinic with a diagnosis of drug intoxication between 2020 and 2025 were evaluated. Non-drug poisonings (carbon monoxide, corrosive substances, agricultural pesticides, mushroom/plant, and food), chronic drug toxicities, and patients with inaccessible data were excluded from the study. Demographic data, reasons for exposure (accidental/suicidal), psychiatric history, Anatomical Therapeutic Chemical (ATC) classification of the ingested drugs, applied decontamination methods, and discharge status were recorded from the patients' information system and files. Statistical analyses were performed using the IBM SPSS Statistics 22 software package. Results: The 176 patients included in the study consisted of 66.5% (n=117) females and 33.5% (n=59) males. Regarding age groups, the vast majority of the cases (73.9%) were adolescents aged 12 years and older, followed by the 0–5 years age group with 22.2%. Analyzing the reasons for intoxication, 61.3% of the cases developed as a result of suicide attempts, while 38.7% were due to accidental/unintentional drug ingestion. Suicidal ingestions were significantly concentrated at a median age of 16 and in females (76.7%); whereas the median age for accidental ingestions was 4, with a more balanced gender distribution. A history of recurrent admission was present in 27.8% of the cases, and 87.2% of these recurrent cases were suicide attempts. Upon admission to the emergency department, 99.4% of the patients had a clear state of consciousness, and the most frequently observed clinical findings were nausea-vomiting (27.8%) and agitation (24.4%). Gastric lavage and activated charcoal were administered to 42% of the patients. In the analysis of the causative agents according to the ATC classification, Nervous System Drugs (Group N) ranked first by a wide margin with a rate of 54.2%, among which antipsychotics and antidepressants (SSRIs) were the most common agents. It was observed that more than half of the patients (52.3%) required prior psychiatric evaluation, and the most common accompanying diagnosis was depression (21.6%). Following treatment, 72.2% of the cases were discharged home with full recovery, 9.1% were referred to the psychiatry ward, and 6.3% were admitted to the pediatric intensive care unit (PICU). Conclusion: The obtained data demonstrate that the epidemiological picture of childhood drug poisonings has shifted dramatically from traditional preschool home accidents to suicide attempts in the late adolescent period. The finding that patients frequently use psychotropic (central nervous system) drugs prescribed for themselves in their suicide attempts, along with the high recurrence rates detected, is highly critical, revealing that medical treatment can turn into a deadly weapon during a crisis. This picture proves that acute medical stabilization in the emergency department alone is insufficient. In order to prevent recurrent poisonings, it is of vital importance to include pediatric patients in an effective psychiatric follow-up network prior to discharge and to provide parents with strict education on home drug safety, especially when prescribing medication to at-risk adolescents.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    873473

    Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi adli Tıp Anabilim dalı'nda 2013-2022 yılları arasında muayene edilen çocukların medikolegal değerlendirilmesi

    Medicolegal evaluation of children examined between 2013 and 2022 at the forensic medicine department of Pamukkale University Faculty of Medicine

    ABDÜLKADİR İZCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Adli TıpPamukkale Üniversitesi

    Adli Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE KURTULUŞ DERELİ

  2. Tez No

    271907

    Pediatrik ilaç hazırlama ve uygulamada yapılan hataların önlenmesine yönelik hemşirelik stratejilerinin geliştirilmesi

    Nursing strategies for preventing medication errors preparation and administration in pediatric inpatients

    SUZAN ÖZKAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLSEREN KOCAMAN

    DOÇ. DR. CANDAN ÖZTÜRK

  3. Tez No

    623642

    Pediatrik ilaç hazırlama ve uygulama sırasında yaşanan güçlüklerin belirlenmesi

    Determination of the difficulties during pediatric medication preparation and administration

    ÖZGÜL BALCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DİLEK ERGİN

  4. Tez No

    812298

    Ayaktan tedavi gören pediatrik hastalarda potansiyel ilaç-ilaç etkileşimlerinin prospektif olarak incelenmesi ve değerlendirilmesi

    Prospective examination and evaluation of potential DRUG-DRUG interactions in outpatient pediatric patients

    MERVE ÇERŞİL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul Medipol Üniversitesi

    Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NEDA TANER

  5. Tez No

    841781

    Pediatrik ilaç doz hesaplama öğretiminde jigsaw tekniği ile geleneksel anlatım tekniğinin etkinliğinin karşılaştırılması

    Comparison of the effectiveness of the jigsaw technique andthe traditional lecture technique in teaching pediatric drugdosage calculation

    ÖZGE ARSLANER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BERNA EREN FİDANCI

Geri Dön