Evaluating the spatial responsiveness and third place potential of high-rise ground floors in Bayraklı new city center
Bayraklı yeni kent merkezi'ndeki yüksek yapıların zemin katlarının mekansal duyarlılık ve üçüncü mekan potansiyelinin değerlendirilmesi
- Tez No: 1021379
- Danışmanlar: PROF. DR. ASLI CEYLAN ÖNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Eşik mekan, Kamusal mekanlar, Kentsel mekan, Küresel kentler, Metropoliten kent, Mimari mekan, Yarı kamusal alan, Yüksek binalar, İnsan-mekan ilişkisi, Threshold space, Public places, Urban space, Global cities, Metropolitan city, Architectural space, Semi-public space, High buildings, Human-space relationship
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, İzmir Bayraklı Yeni Kent Merkezi'nde yer alan yüksek katlı karma kullanımlı yapıların zemin katlarında kamusal yaşamın nasıl kurulduğunu incelemektedir. Çalışmanın odağı, yapıların kent siluetindeki görünürlüğü, mimari prestiji ya da teknik özellikleri değil; sokak düzeyinde ortaya çıkan gündelik kullanıcı deneyimidir. Folkart Towers, Mistral İzmir, Ege Perla ve Folkart Time; kafe, restoran, perakende, ofis, konut, bekleme, çalışma ve kısa süreli görüşme pratikleri üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırmada Oldenburg'un üçüncü yer yaklaşımı ile Bentley'nin duyarlı çevre yaklaşımı birlikte kullanılmıştır. Üçüncü yer ölçütleri; nötr zemin, statü eşitleme, sohbet, erişilebilirlik, düzenli kullanıcılar, düşük profil, rahat atmosfer ve ev benzeri konfor başlıkları üzerinden ele alınmıştır. Duyarlı çevre ölçütleri ise geçirgenlik, çeşitlilik, okunabilirlik, sağlamlık, görsel uygunluk, zenginlik ve kişiselleştirme başlıklarıyla değerlendirilmiştir. Nitel vaka çalışması olarak tasarlanan araştırma, ağırlıklı olarak on üç yarı yapılandırılmış görüşmeye dayanmakta; saha ziyaretlerinde alınan gözlem notları ise görüşme bulgularını desteklemek amacıyla kullanılmaktadır. Bulgular, seçilen zemin katların görünür, hizmet açısından zengin, okunabilir ve işlevsel olarak konforlu olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte kendiliğinden karşılaşmanın sınırlı kaldığı, duygusal sahiplenmenin zayıf olduğu, statü görünürlüğünün güçlü biçimde hissedildiği, tüketim baskısı, güvenlik eşikleri, kurumsal atmosfer ve sınırlı kişiselleştirme olanaklarının kamusal deneyimi daralttığı görülmektedir. Bu nedenle bu zemin katlar ne tam anlamıyla kamusal alan ne de tamamen kapalı özel iç mekân olarak değerlendirilebilir. Daha çok kontrollü yarı kamusal arayüzler olarak işlemektedir. Çalışmanın temel kavramsal sonucu koşullu kamusallıktır: bazı bölümlere giriş mümkün olsa da kamusal deneyim güvenlik, tüketim kapasitesi, kurumsal imge, statü kodları ve iş odaklı gündelik ritim tarafından filtrelenmektedir.
Özet (Çeviri)
The thesis examines the public life capacity of ground-floor spaces in high-rise mixed-use buildings in Bayraklı New City Center, İzmir. The focus is everyday experience at street level rather than the skyline image, architectural prestige, and technical performance. Folkart Towers, Mistral İzmir, Ege Perla, Folkart Time are read as cases representing café, restaurant, retail, office, housing, waiting, working, short meeting practices. The study combines Oldenburg's third place theory with Bentley's responsive environments framework. Oldenburg's criteria evaluate neutral ground, status leveling, conversation, accessibility, regular users, low profile, playful mood, home-like comfort. Bentley's criteria evaluate permeability, variety, legibility, robustness, visual appropriateness, richness, personalization. The research follows a qualitative case study design mainly based on thirteen semi-structured interviews and supported by informal field observations. Findings show visually open, functionally comfortable, service-rich ground floors with readable spatial order, practical work facilities, and central location. Findings also show limited spontaneous encounter, weak emotional ownership, strong status visibility, consumption pressure, security thresholds, corporate atmosphere, limited personalization. Bayraklı ground floors are not fully public spaces; they are not closed private interiors. They operate as controlled semi-public interfaces. The main conceptual result is conditional publicness: entry remains possible in certain parts; public experience becomes filtered by security, consumption capacity, institutional image, status codes, work-oriented rhythm.
Benzer Tezler
- E-tı̇caret ekonomı̇sı̇nde kentsel lojı̇stı̇k faalı̇yetlerı̇nı̇n yer seçı̇mı̇ belı̇rleyı̇cı̇lerı̇ ve mekânsal etkı̇ tahmı̇n modelı̇ (EKLOTEM)
Determinants of urban logistics location selection and spatial impact prediction model in e-commerce economy (EKLOTEM)
BÜŞRA GÜVEN GÜNEY
Doktora
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ YÜZER
- Acil durum ve afet sonrası konutlarda modüler konut tasarımının potansiyeli
The potential of modular housing design in emergency and post-disaster housing
HAILEMIKAEL NEGUSSIE GORFE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkBursa Uludağ ÜniversitesiBina Bilgisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEBLA ARIN ENSARİOĞLU
- Mimarlık fakültelerinde mekansal performansın kullanıcılar üzerinden değerlendirilmesi: Erciyes Üniversitesi Mimarlık Fakültesi örneği
Evaluation of the spatial performance of users in the faculties of architecture: Unıversıty of Erciyes Faculty of Archıtecture sample
BURCA ARAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkHasan Kalyoncu ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ ALTINOLUK
- Kinetik mimari cephe tasarımına bütünleşik bir yaklaşım: Üretken tasarım araçları ile çok kriterli optimizasyon ve karar destek sistemlerine dayalı bir yöntem önerisi
An integrated approach to kinetic architecture facade design: A method proposal based on multi-criteria optimisation and decision support systems via generative design tools
ABDUL SAMET ENGİN
- 3D prıntıng of ınfıll-based tpu auxetıc metamaterıals: a slıcer-controlled desıgn-to-fabrıcatıon experıment
3B baskıyla dolgu tabanlı tpu oksetik metamalzemeler: Dilimleyici kontrollü tasarımdan üretime bir deney
FATIMA AYECH
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL AKÇAY KAVAKOĞLU