Geri Dön

Yaşlılarda beslenme alışkanlıklarının gece yeme sendromu ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin incelenmesi

Investigation of the effect of nutritional habits on night eating syndrome and quality of life in the elderly

PDF İndir

  1. Tez No: 1021430
  2. Yazar: ZEYNAL ABİDİN YAMAN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZDEMİR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Başkent Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yaman ZA. Yaşlılarda Beslenme Alışkanlıklarının Gece Yeme Sendromu ve Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2026. Bu çalışma, huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerde beslenme alışkanlıkları ile gece yeme sendromu (GYS) ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, Ankara ilinde bulunan huzurevlerinde yaşayan 60 yaş ve üzeri 258 gönüllü birey ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, sağlık durumları, antropometrik ölçümleri ve beslenme alışkanlıkları değerlendirilmiştir. Gece yeme sendromunun belirlenmesinde Gece Yeme Sendromu Anketi (GYSA), yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde ise Kısa Form-36 (SF-36) Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizleri ve yol analizi uygulanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 76,19±8,00 yıl olup %56,6'sı erkek ve %43,4'ü kadındır. Gece yeme sendromu anketi toplam puanı 11,11±8,66, SF-36 toplam puanı ise 71,41±21,13 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %10,9'unda gece yeme sendromu riski saptanmıştır. Gece yeme sendromu puanları ile SF-36 yaşam kalitesi puanları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0.001). Ana öğün atlayan bireylerde gece yeme sendromu puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.036). Obez bireylerde gece yeme sendromu akşam hiperfajisi alt boyutu puanı daha yüksek (p=0.014), yaşam kalitesi toplam puanı ve fiziksel fonksiyon (PF), fiziksel rol kısıtlığı (RP), emosyonel rol kısıtlığı (RE), vitalite (VT), mental sağlık (MH), sosyal fonksiyon(SF) alt boyut puanları ise daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Yapılan yol analizi (path analysis) sonucunda elde edilen regresyon katsayıları (β) ve anlamlılık düzeyleri (p) incelendiğinde; Gece Yeme Sendromu üzerinde günlük enerji alımının (β=0,13; p=0,027), karbonhidrattan gelen enerji yüzdesinin (β=0,21; p<0,001) ve yağdan gelen enerji yüzdesinin (β=0,17; p=0,003) pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Buna göre, enerji alımı ile makro besin ögelerinin (karbonhidrat ve yağ) tüketim oranları arttıkça gece yeme sendromu düzeyi de artış göstermektedir. Yaşam Kalitesi (SF-36) üzerindeki doğrudan etkiler incelendiğinde ise; iştah durumunun kötü olmasının (β=-0,23; p<0,001), karbonhidrattan gelen enerji yüzdesinin (β=-0,19; p<0,001), kadın cinsiyetinin (β=-0,23; p<0,001) ve beden kütle indeksinin (BKİ) (β=-0,16; p=0,004) yaşam kalitesini negatif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı derecede etkilediği belirlenmiştir. Bir başka deyişle; iştahın kötüleşmesi, diyetteki karbonhidrat oranının artması, BKİ değerinin yükselmesi ve kadın cinsiyet grubunda yer alma durumu yaşam kalitesini anlamlı şekilde düşürmektedir. Sonuç olarak yaşlı bireylerde gece yeme sendromunun yaşam kalitesi ile ilişkili olduğu ve beslenme alışkanlıklarının hem gece yeme davranışları hem de yaşam kalitesi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Yaşlı bireylere yönelik beslenme müdahalelerinde gece yeme davranışlarının değerlendirilmesi ve yaşam kalitesini destekleyici stratejilerin geliştirilmesi önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Yaman ZA. An Investigation of the Effect of Nutritional Habits on Night Eating Syndrome and Quality of Life in the Elderly. Başkent University, Institute of Health Sciences, Department of Nutrition and Dietetics, Master's Thesis, Ankara, 2026. This study was conducted to evaluate the relationship between dietary habits, night eating syndrome (NES), and quality of life among older adults living in nursing homes. The research was carried out with 258 volunteers aged 60 and older living in nursing homes in the province of Ankara. The participants' sociodemographic characteristics, health status, anthropometric measurements, and dietary habits were assessed. The Night Eating Syndrome Questionnaire (NESQ) was used to identify night eating syndrome, and the Short Form-36 (SF-36) Quality of Life Scale was used to assess quality of life. Descriptive statistics, correlation analyses, and path analysis were applied in the data analysis. The mean age of the participants was 76.19 ± 8.00 years; 56.6% were male and 43.4% were female. The total score on the Night Eating Syndrome Questionnaire was 11.11 ± 8.66, and the total SF-36 score was 71.41 ± 21.13. A risk of night eating syndrome was identified in 10.9% of the participants. A negative and statistically significant association was found between night eating syndrome scores and SF-36 quality of life scores (p<0.001). It was found that night eating syndrome scores were higher among individuals who skipped main meals (p=0.036). Among obese individuals, night eating syndrome scores were higher on the“evening hyperphagia”subscale (p=0.014), while total quality of life scores and subscale scores for physical functioning (PF), physical role limitation (RP), emotional role limitation (RE), vitality (VT), mental health (MH), and social functioning (SF) were found to be lower (p<0.05). Upon examining the regression coefficients () and significance levels () obtained from the path analysis, it was determined that daily energy intake (; ), the percentage of energy derived from carbohydrates (; ), and the percentage of energy derived from fat (; ) had a positive and statistically significant effect on Night Eating Syndrome. Accordingly, as energy intake and the consumption rates of macronutrients (carbohydrates and fat) increase, the level of Night Eating Syndrome also increases. When the direct effects on Quality of Life (SF-36) were examined, it was determined that poor appetite (;), the percentage of energy derived from carbohydrates (;), female gender (;), and body mass index (BMI) (;) negatively and statistically significantlyaffected quality of life. In other words, a decline in appetite, an increase in the proportion of carbohydrates in the diet, a higher BMI, and being female significantly reduce quality of life. In conclusion, it was determined that night eating syndrome is associated with quality of life in older adults and that dietary habits influence both night eating behaviors and quality of life. It is recommended that nutritional interventions for older adults include an assessment of nighttime eating behaviors and the development of strategies to support quality of life.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    192841

    Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  2. Tez No

    480695

    Erken yaşlarda görülen diş çürüklerinin etiyolojik açıdan değerlendirilmesi

    Evaluation of the etiology of dental caries observed in early age

    EKİN AKTÜRK

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Diş HekimliğiDicle Üniversitesi

    Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA ATAKUL

  3. Tez No

    705498

    Geriatrik popülasyonda qcancer skoru aracılığıyla kanser riskinin hesaplanması

    Calculation of cancer risk in geriatric populationthrough qcancer score

    BETÜL BÜYÜKKABA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM

  4. Tez No

    435826

    Yutma bozukluğu olan yaşlı bireylerde beslenme durumu ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Evaluation of nutritional status and quality of life in elderly with dysphagia

    HATİCE MERVE BAYRAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Toplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU

  5. Tez No

    684847

    Yaşlılarda influenza enfeksiyonu gelişimini etkileyen faktörler

    Factors affecting the development of influenza infection in the elderly

    MUSTAFA VOLKAN KARABAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    MikrobiyolojiAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Yaşlı Sağlığı ve Bakımı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMEL CEYLAN

Geri Dön