Geri Dön

Yutma bozukluğu olan yaşlı bireylerde beslenme durumu ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Evaluation of nutritional status and quality of life in elderly with dysphagia

  1. Tez No: 435826
  2. Yazar: HATİCE MERVE BAYRAM
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Beslenme, Beslenme durumu, Yaşam kalitesi, Yaşlılar, Yutma, Yutma bozuklukları, Nutrition, Nutritional status, Quality of life, Aged, Deglutition, Deglutition disorders
  7. Yıl: 2016
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Toplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yutma bozukluğu olan yaşlılar malnütrisyon riski ile karşı karşıyadır ve bu durum yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkiler. Bu çalışmada, yutma güçlüğü olan hastaların beslenme alışkanlıklarının saptanması ve çiğneme gücü performanslarının değerlendirilerek yaşam kalitesi ve malnütrisyon durumu üzerine olan etkileri incelenmiştir. Bu amaçla Nisan 2015-Nisan 2016 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Yutma Bozuklukları Araştırma ve Uygulama Merkezi'ne başvuran yutma güçlüğü olan 55 (27 erkek, 28 kadın) yaşlı hasta ve Geriatri Polikliniği'ne başvuran gönüllü yutma bozukluğu olmayan 62 (24 erkek, 38 kadın) yaşlı üzerinde yapılmıştır. Tüm yaşlılara genel özellikleri, malnütrisyon durumu, ağız ve diş sağlığı durumları, fiziksel aktivite durumları ve yaşam kalitelerini değerlendiren anket formu uygulanmış, besin tüketim kayıtları (1 günlük) ve bazı antropometrik ölçümleri alınmıştır. Yaşlıların çiğneme gücü performansları özel bir sakız ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda, yutma bozukluğu olan yaşlıların %69.1'inin kötü, %27.3'ünün normal ve %3.6'sının iyi çiğneme gücü performansı olduğu belirlenmiştir. Bu durum kontrol grubunda sırasıyla %53.2, %30.6 ve %16.1'dir (p<0.05). Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA) testine göre, yutma bozukluğu olan yaşlıların %49.1'inde malnütrisyon, %45.4'ünde malnütrisyon riski gözlenmiştir. Kontrol grubunun ise %9.7'sinin malnütrisyonlu, %41.9'unun malnütrisyon riski altında olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Vücut ağırlığı, beden kütle indeksi (BKİ), bel çevresi, üst orta kol çevresi (ÜOKÇ) ve el kavrama gücü yutma bozukluğu olan erkeklerde kontrol grubu ile farklı bulunmuştur (p<0.05). Yutma bozukluğu olan kadın bireyler ile kontrol grubundaki kadınlar kıyaslandığında ise; ÜOKÇ, baldır çevresi ve el kavrama gücü farklıdır (p<0.05).Yutma bozukluğu olan gruptaki erkek bireylerde, enerji, protein, posa, A vitamini, B1 vitamini, B2 vitamini, niasin, B6 vitamini, folik asit, kalsiyum, magnezyum ve çinko; kadın bireylerde ise; enerji, protein, posa, B1 vitamini, niasin, B6 vitamini, folik asit, kalsiyum, magnezyum, demir ve çinko alımları yetersiz olarak görülmüştür. Yapılan ölçütler arasındaki ilişkiye bakıldığında, Yaşlılarda Oral Sağlığı Değerlendirme (GOHAİ) ile Yeme Değerlendirme Aracı (EAT-10), EAT-10 ile BKİ ve EAT-10 ile Yaşam Kalitesini Değerlendirme (SWAL-QOL) arasında güçlü bir korelasyon bulunmuştur (p<0.05). MNA ile GOHAİ, MNA ile EAT-10, MNA ile BKİ, MNA ile Barthel Index (Bİ), MNA ile çiğneme gücü performansı, MNA ile SWAL-QOL, GOHAİ ile Bİ, GOHAİ ile SWAL-QOL ve GOHAİ ile çiğneme gücü performansı arasında orta derece korelasyon bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak yutma bozukluğu olan yaşlılarda malnütrisyon riskinin yüksek olduğu MNA ile gözlenmiştir ve yaşam kalitesi ile yutma bozukluğunun güçlü bir ilişki içinde olduğu gözlenmiştir. Bu nedenle yutma bozukluğu teşhisinden sonra beslenme durumunda meydana gelebilecek değişikliklerin bilinmesi önemlidir. Ayrıca, daha iyi bir klinik sonuç alınabilmesi için hastaların diyetisyen tarafından izlenmesi ve her aşamada özel gereksinimlerine uygun sağlıklı ve dengeli bir diyet tüketimleri sağlanmalıdır.

Özet (Çeviri)

Older people with swallowing disorders are faced with the risk of malnutrition and this affects quality of life adversely. The aim of this study; determination of nutritional status in elderly with dysphagia, examining the relationship between food consumption and masticatory performance, as well as determination of nutrient deficiency and to examine the effect of dysphagia on quality of life in and investigate malnutrition or risk of malnutrition in elderly with swallowing disorders. The study was carried out on 55 (27 men, 28 women) patients with dysphagia at Swallowing Disorders Research and Practice Center and 62 (24 men, 38 women) healthy elderly people as control group at the Geriatrics Clinic in Hacettepe University in April 2015- April 2016. General characteristics, malnutrition status, oral health status, physical activity level and a questionnaire assessing their quality of life were applied all elderly. Also, food consumption records (1 day) and some anthropometric measurements were taken of all the elderly. Masticatory performances of the elderly were evaluate by a special gum. At the end of the study, it is determined that 69.1% of patients had bad, 27.3% of patients had normal and 3.6% of patients had better masticatory performance. In control group, this case is accordingly 53.2%, 30.6% and 16.1% (p<0.05). According to Mini Nutritional Assessment (MNA), 49.1% of patients was malnourished and 45.4% of patients are under the risk of malnutrition. In the control group, it is discovered that 9.7% of elderly were malnourished and 41.9% of elderly were at the risk of malnutrition (p<0.001). Body weight, body mass index (BMI), waist circumference, mid-upper arm circumference and hand grip strength in men with swallowing disorders were different from the control group (p<0.05). When female with swallowing disorder compared with women in control group; mid-upper arm circumference, femur bicondular size and hand grip strength were different (p<0.05). Male elderly in the case group, energy, protein, fiber, vitamin A, vitamin B1, vitamin B2, niacin, vitamin B6, folic acid, calcium, magnesium and zinc; in female elderly; energy, protein, fiber, vitamin B1, niacin, vitamin B6, folic acid, calcium, magnesium, iron and zinc intakes were considered as inadequate. Regarding the relationship between Geriatric Oral Health Assessment İndex (GOHAI) and Eating Assessment Tool (EAT-10), EAT-10 and BMI, EAT-10 and Understanding of Quality of Life (SWAL-QOL) it is found that there was a strong correlation (p<0.05). MNA and GOHAI, MNA and EAT-10, MNA and BMI, MNA and BI, MNA and masticatory performance, MNA and SWAL-QOL, GOHAI and Barthel Index (BI), GOHAI and SWAL-QOL, GOHAI and masticatory performance was observed a moderate correlation (p<0.05). In conclusion, regarding to MNA, it is discovered that elderly with swallowing disorders had high risk of malnutrition and there was a strong relationship between the quality of life and swallowing disorders. Therefore, it is crucial to know the potential changes of nutritional status after diagnosed of swallowing disorders. Moreover, older people should be followed by a dietition and a healthy and balanced diet in accordance with their spesific requirements consumption should be provided for the elderly at every stage.

Benzer Tezler

  1. Tip 2 diyabeti olan yaşlı bireylerde bilişsel düzeyin öz-etkililik ve fiziksel aktivite ile ilişkisi

    The relationship of cognitive level with self-efficacy and physical activity in elderly individuals with type 2 diabetes

    BÜŞRA DURAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    HemşirelikSelçuk Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİME SELÇUK TOSUN

  2. Huzurevlerinde yaşayan 65 yaş ve üstü bireylerin beslenme ve risk faktörleri açısından incelenmesi

    Determination of the nutritional status and related risk factors of 65 and older aged people living at the elderly homes.

    EMİNE ÖZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    HemşirelikHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SEVGİ SUN KAPUCU

  3. Ankara'da bir Aile Sağlığı Merkezine başvuran 65 yaş üstü hastaların beslenme durumunun değerlendirilmesi

    Evaluation of nutritional status of patients over 65 years of age WHO APPLY to A family HEALTH center in ankara

    MERVE SAYIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    UZMAN İREP KARATAŞ ERAY

  4. Otizm spektrum bozukluğu ve down sendromu olan bireylerde oral motor beceriler ve beslenme problemlerinin incelenmesi

    The investigation of oral motor skills and feeding problems in individuals with autism spectrum disorder and down syndrome

    PINAR BAŞAR ŞENYILMAZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonTrakya Üniversitesi

    Engelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YEŞİM FAZLIOĞLU

    PROF. DR. HANİFEGÜL TAŞKIRAN

  5. Serebral palsili çocuklarda beslenme durumunun değerlendirilmesi

    Evaluation of nutritional status in children with cerebral palsy

    HÜSEYİN CEYLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıPamukkale Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OLCAY GÜNGÖR