Zwischen Freiheit und Gesellschaft: Georg Büchners“Woyzeck”im Sozialgeschichtlichen Kontext
Özgürlük ve Toplum Arasında: Sosyal Tarihsel Bağlamda Georg Büchner'in“Woyzeck”Eseri
- Tez No: 1021436
- Danışmanlar: PROF. DR. SANİYE UYSAL ÜNALAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Alman Dili ve Edebiyatı, German Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Woyzeck, Georg Büchner, edebiyatın sosyal tarihi, yeni tarihselcilik, erkeklik, Weimar Klasisizmi, Genç Almanya, Woyzeck, Georg Büchner, Social History, New Historicism, Masculinity, Weimar Classicism, Young Germany
- Yıl: 2026
- Dil: Almanca
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu yüksek lisans tezi, Georg Büchner'in Woyzeck adlı oyununu, 19. yüzyılın toplumsal koşullarının kurgusal ve edebî bir yansıması olarak incelemektedir. Çalışmanın merkezinde Alman Klasisizminin ön plana çıkardığı bireysel özgürlük fikri ile sosyal gerçeklik ve toplumsal belirlenim arasındaki ilişki ile sosyal eşitsizlik, ataerkil yapılar ve insan bedeninin bilimsel deneyler için araçsallaştırılması koşulları altında insan özerkliğinin mümkün olup olmadığı sorusu yer almaktadır. Tez, kuramsal bakımdan edebiyatın sosyal tarihi yaklaşımının yanı sıra yeni tarihselcilik yaklaşımına dayanmaktardır. Çalışmada ayrıca Michel Foucault, Judith Butler, Raewyn Connell ve Stephen Greenblatt tarafından geliştirilen iktidar, beden ve toplumsal cinsiyet kavramlarından başvurulmaktadır. Böylece, Woyzeck'i yalnızca bir toplumsal drama olarak değil, aynı zamanda askerî, bilimsel, ekonomik ve toplumsal cinsiyet temelli söylemlerin kesiştiği bir sistem içine yerleşmiş ve erken modern dönemde bilhassa eril öznenin oluşum süreçlerini görünür kılan bir metin olarak değerlendirmek mümkün olmaktadır. Analiz, Woyzeck'in yaşadığı trajedinin bireysel ahlaki veya psikolojik sebeplerden değil, sosyal olarak alt sınıflara mensup bireyleri gerçek anlamda seçim özgürlüğünden mahrum bırakan toplumsal yapının uyguladığı yapısal şiddetten kaynaklandığını göstermektedir. Ekonomik bağımlılık, askerîleştirilmiş disiplin ve tıbbi deneyler, başkahramanın bedenini sömürünün nesnesine dönüştürmekte, insan yaşamının değerini azaltmakta ve öznenin kendi iradesinin özerk taşıyıcısı olduğu düşüncesini zayıflatmaktadır. Çalışmada Marie karakterine özel bir önem atfedilmekte ve Marie, kadınlara direniş ve bağımsız hareket etme imkânı tanımayan ataerkil bir sistemin mağduru olarak yorumlanmaktadır. Onun ölümü bireysel ahlaki bir suçun sonucu değil, toplumsal ve cinsiyete dayalı bağımlılık ilişkilerinin bir sonucu olarak değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra tez, Woyzeck eserinin Weimar Klasisizmi'nin ideallerine yönelik radikal bir eleştiri olduğunu vurgulamaktadır. Çalışma, özgürlük, ahlak ve bireyin uyumlu gelişimi gibi hümanist ideallerin toplumsal olarak dışlanmış ve ekonomik zorluklarla mücadele eden bireyler için erişilemez olduğunu ve bu nedenle sınıfsal bir nitelik taşıdığını ortaya koymaktadır. Büchner, klasik geleneğin idealize edilmiş insan anlayışı ile 19. yüzyıl toplumunun gerçek yaşam koşulları arasındaki temel uçurumu gözler önüne sermektedir. Bu nedenle çalışma, Woyzeck'i beden ve özne üzerindeki iktidar mekanizmalarının erken dönem bir edebî çözümlemesi olarak yorumlamaktadır. Bu mekanizmalar yalnızca Büchner'in yaşadığı dönem için değil, aynı zamanda günümüzde sosyal adalet, biyopolitika ve insan yaşamının değeri üzerine yürütülen tartışmalar açısından da önemini korumaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT This master's thesis examines Georg Büchner's drama Woyzeck as a fictional and literary reflection of the social conditions in the 19th century. The focus of the thesis is on the relationship between the idea of individual freedom emphasized by Weimar Classicism and social reality and social determination, as well as the question of whether human autonomy is possible under conditions of social inequality, patriarchal structures, and the instrumentalization of the human body for scientific experimentation. The thesis is theoretically grounded in both the social history approach to literature and New Historicism. It also draws on the concepts of power, the body, and gender developed by Michel Foucault, Judith Butler, Raewyn Connell, and Stephen Greenblatt. This theoretical framework makes it possible to interpret Woyzeck not only as a social drama but also as a text embedded within a system in which military, scientific, economic, and gender-based discourses intersect, while simultaneously revealing the processes of the formation of the modern, particularly male, subject. The analysis demonstrates that Woyzeck's tragedy does not arise from individual moral or psychological causes but rather from the structural violence exercised by a social order that effectively deprives members of the lower classes of genuine freedom of choice. Economic dependency, militarized discipline, and medical experimentation transform the protagonist's body into an object of exploitation, diminish the value of human life, and undermine the notion of the subject as an autonomous bearer of free will. Particular attention is devoted to the character of Marie, who is interpreted as a victim of a patriarchal system that denies women the possibility of resistance and independent action. Her death is understood not as the consequence of an individual moral transgression but as the result of social and gender-based relations of dependency. Furthermore, the thesis emphasizes that Woyzeck constitutes a radical critique of the ideals of Weimar Classicism. The study demonstrates that humanistic ideals such as freedom, morality, and the harmonious development of the individual remain inaccessible to socially marginalized people and therefore possess a distinctly class-bound character. Büchner exposes the fundamental gap between the idealized conception of humanity promoted by the classical tradition and the actual living conditions of nineteenth-century society. Consequently, the thesis interprets Woyzeck as an early literary analysis of the mechanisms of power operating upon the body and the subject. These mechanisms are relevant not only to Büchner's own historical period but also to contemporary debates on social justice, biopolitics, and the value of human life.
Benzer Tezler
- Die Frauen im kreig und nachkrieg in den werken von Heinrich Böll
Başlık çevirisi yok
LALE ÇEKİÇ DURAS
Yüksek Lisans
Almanca
1995
Alman Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiAlman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİM ACAR
- Kulturspezifische wörter im Deutschen und ihre vermittlung ins Turkische
Başlık çevirisi yok
HACI YILDIZ
- Die Waldorf padagogik und die gegenwartige situation des fremdsprachenunterrichts der Waldorfschule
Waldorf pedagojisi ve Waldorf okullarında yabancı dil öğretimi
ORHAN DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Almanca
1999
Alman Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN SALİHOĞLU
- Medeni Usul Hukukunda yargılama harç ve giderleri
Gerichtsqebühren und ausgaben im zivil prozess recht
CUMHUR RÜZGARESEN
