Resim sanatı eserlerindeki odak noktalarının renk bağlamında göz inceleme tekniği ile incelenmesi
Analyzing focal points in artworks in the context of color using eye tracking technique
- Tez No: 1021444
- Danışmanlar: PROF. DR. AYÇA ALPER AKÇAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Sanat eserlerinde rengin odak noktası oluşturmadaki rolünü, renk kuramları ve yaklaşımları ile göz izleme araştırmalarından elde edilen bulgular doğrultusunda incelemektir. Bu kapsamda, renk kuramları ve yaklaşımlarında odak noktası oluşumuna ilişkin açıklamalar, göz izleme araştırmalarında rengin görsel dikkat üzerindeki etkisi ile iki yaklaşımın örtüşen ve ayrışan yönleri değerlendirilmiştir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında doküman incelemesi yöntemiyle yürütülmüştür. Veri kaynaklarını renk kuramları, görsel algı, görsel dikkat ve göz izleme alanlarına ilişkin ulusal ve uluslararası kitaplar, makaleler, tezler ve kitap bölümleri oluşturmuştur. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Odak noktası oluşumunun rengin tek başına sahip olduğu özelliklerle değil; renkler arasındaki kontrast ilişkileri, bağlamsal etkileşimler ve kompozisyonun bütünsel organizasyonu ile açıklandığını göstermektedir. Göz izleme araştırmalarında ise rengin görsel dikkat üzerindeki etkisinin ilk bakış yönelimi, sabitleme süresi ve göz hareketleri gibi ölçülebilir göstergeler aracılığıyla değerlendirildiği belirlenmiştir. Ayrıca renk tonu, kontrast, doygunluk ve parlaklık gibi renk özelliklerinin görsel dikkati etkilediği; ancak bu etkinin kompozisyonun yapısı, görsel bağlam ve izleyici özelliklerine bağlı olarak değişebildiği görülmüştür. Bulgular, renk kuramları ve yaklaşımları ile göz izleme araştırmalarının birçok noktada birbirini desteklediğini, bazı yönlerden ise farklılaştığını ortaya koymaktadır. Sonuç: Renk kuramları ve yaklaşımları ile göz izleme araştırmalarının birbirini tamamlayan iki yaklaşım olduğu belirlenmiştir. Klasik renk kuramlarında ortaya konulan ilkelerin güncel göz izleme araştırmalarıyla büyük ölçüde desteklendiği, ancak dikkat yöneliminin yalnızca renk özellikleriyle açıklanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın, sanat eğitimi, görsel algı ve renk araştırmalarına kuramsal katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: The aim of this study is to examine the role of color in creating focal points in artworks based on the findings of color theories, color approaches, and eye-tracking research. Accordingly, explanations of focal point formation in color theories and approaches, the effects of color on visual attention in eye-tracking studies, and the converging and diverging aspects of these perspectives were examined. Method: This study was conducted using a qualitative research approach based on document analysis. The data sources consisted of national and international books, journal articles, theses, and book chapters related to color theories, visual perception, visual attention, and eye tracking. Collected data were analyzed using descriptive analysis. Findings: The findings indicate that focal point formation is explained not by the inherent properties of color alone but by contrast relationships, contextual interactions, and the organization of a composition. Eye-tracking studies evaluate the effects of color on visual attention through measurable indicators such as first fixation, fixation duration, and eye movements. Hue, contrast, saturation, and brightness influence visual attention; however, their effects vary according to compositional structure, visual context, and viewer characteristics. The findings show that color theories and approaches and eye-tracking research largely support each other while differing in others. Results: The results demonstrate that color theories and approaches and eye-tracking research are complementary perspectives. Although the principles proposed by classical color theories are largely supported by contemporary eye-tracking studies, visual attention cannot be explained solely by color properties. The study is expected to contribute to art education, visual perception, color research.
Benzer Tezler
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
- Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ALİ KEMAL YALNIZ
- İdrar kültürlerinden izole edilen coag (-) staphylococcus (s. epidrmidis ve s. saprophyticus)'ların idrar yolu enfeksiyonlarındaki yeri
The Place of coag (-) staphylococcus to the urinary tract infectron which are isolated from the urine cultures
SUMRU ÇITAK(KORMAN)
- Sürekli rejim şartlarında nükleer yakıt çubuklarında tek ve iki boyutlu ısı iletiminin analizi
In steady-state conditions analyses of one and two dimensional conduction in nuclear fuel rods
İBRAHİM ATILGAN
