Tıbbi adaçayı (Salvia officinalis l.)'nda ontogenetik ve morfogenetik varyabilitenin uçucu yağ oranı, biyokimyasal ve verim parametreleri üzerine etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of ontogenetic and morphogenetic variability in medicinal sage (Salvia officinalis l.) on essential oil content, biochemical and yield parameters
- Tez No: 1021667
- Danışmanlar: PROF. DR. RÜVEYDE TUNÇTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, tıbbi adaçayı bitkisinde morfogenetik ve ontogenetik varyabilitenin uçucu yağ oranı, biyokimyasal ve verim parametreleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Bahçesi'nde yetiştirilen bitkilerden alınan örnekler materyal olarak kullanılmıştır. Denemede ontogenetik varyabilite olarak adlandırılan 3 farklı biçim dönemi olan çiçeklenme öncesi, tam çiçeklenme ve çiçeklenme sonrası dönem ile morfogenetik dönem olarak adlandırılan; herba, yaprak ve sap gibi farklı bitki kısımlarından örnekleme yapılarak uçucu yağ ve tarımsal özellikler belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, bitki boyu 34.3-63.4 cm, taze herba verimi 1525.0-3159.72 kg/da, drog herba verimi 445.13-968.14 kg/da, drog yaprak verimi 287.91-317.5 kg/da, ortalama uçucu yağ oranı %0.77-1.55, toplam antioksidan kapasite miktarı 331.18-401.06 µmol TE/g, toplam fenolik madde içeriği 428.0 ile 511.42 mg GAE/100 g, toplam flavonoid madde içeriği 78.45 ile 86.68 mg QE/100 g olarak tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda; ontogenetik varyabilite değerlendirildiğinde, en yüksek bitki boyu, taze herba verimi, drog herba verimi ve toplam flavonoid madde içeriği en yüksek değerler çiçeklenme sonrası dönemde belirlenmiştir. Ontogenetik varyabilite × Morfogenetik varyabilite interaksiyonunda en yüksek uçucu yağ içeriği (%2.20) olarak çiçeklenme öncesi dönemde biçimi yapılan adaçayının yaprak kısımlarından elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, samples obtained from sage plants grown in the Medicinal and Aromatic Plants Garden of the Faculty of Agriculture, Van Yüzüncü Yıl University, were used as plant material in order to determine the effects of morphogenetic and ontogenetic variability on essential oil content, biochemical characteristics, and yield parameters. In the experiment, three different harvesting stages defined as ontogenetic variability—pre-flowering, full flowering, and post-flowering periods—were evaluated. In addition, sampling was performed from different plant parts defined as the morphogenetic stage, including herba, leaves, and stems, and essential oil content and agronomic characteristics were determined. As a result of the study, plant height ranged between 34.3 and 63.4 cm, fresh herba yield between 1525.0 and 3159.72 kg/da, dry herba yield between 445.13 and 968.14 kg/da, dry leaf yield between 287.91 and 317.5 kg/da, and the average essential oil content between 0.77% and 1.55%. Total antioxidant capacity was determined as 331.18–401.06 µmol TE/g, total phenolic content as 428.0–511.42 mg GAE/100 g, and total flavonoid content as 78.45–86.68 mg QE/100 g. According to the results, when ontogenetic variability was evaluated, the highest values of plant height, fresh herba yield, dry herba yield, and total flavonoid content were obtained from plants harvested during the post-flowering period. In the ontogenetic × morphogenetic variability interaction, the highest essential oil content (2.20%) was obtained from the leaf parts of sage plants harvested during the pre-flowering period.
Benzer Tezler
- Tıbbi adaçayı (salvia officinalis L.)'nda ekolojik ve morfogenetik varyabilite
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MENŞURE ÖZGÜVEN
- Tıbbi adaçayı (Salvia officinalis L.)'nda farklı hasat zamanlarının uçucu yağ oranı ve bileşenleri ile antioksidan aktivitesi ve toplam fenolik madde miktarı üzerine etkisi
Effects of different harvesting time on essential oil content and compounds, antioxidan activity and total phenolic content in sage (Salvia officinalis L.)
MÜGE BAŞYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BAYDAR
- Tıbbi adaçayı (salvia officinalis l.)'nda klon seleksiyonu ile geliştirilmiş b-klonlarının tarımsal ve teknolojik özellikleri
Agronomic and technological properties of b-clones developed by clonal selection of common sage (salvia officinalis l.)
ÜMMÜ TUĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BAYDAR
- Tıbbi adaçayı (salvia officinalis L.) ve anadolu adaçayı (salvia fruticosa mill.)'nda kolhisin ile poliploidi uyartısının bazı morfolojik, anatomik, sitolojik ve tarımsal özellikler üzerine etkisi
Effect of colchicine-induced polyploidy on some morphological, anatomical, cytological and agricultural characteristics in common sage (salvia officinalis L.) and anatolian sage (salvia fruticosa mill.)
ÜMMÜ TUĞLU
Doktora
Türkçe
2025
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BAYDAR
- Çukurova Bölgesi'nde doğal adaçayı türleri (Salvia ssp.) ile tıbbi adaçayı (Salvia officinalis l.)'nın kültürü ve kemotaksonomik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
AHMET YENİKALAYCI