Orman yollarında hidrolik sanat yapılarının boyutlarının belirlenmesinde debi miktarının tahmin edilmesi – Doğu Karadeniz Bölgesi örneği
Flow rate estimation for determining the dimensions of hydraulic structures on forest roads - the case of the Eastern Black Sea region
- Tez No: 1021748
- Danışmanlar: PROF. DR. SELÇUK GÜMÜŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, akım gözlemi bulunan ve bulunmayan havzalarda taşkın debisinin tahmin edilmesine yönelik CBS ve makine öğrenmesine dayalı bir modelleme yaklaşımı geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı; meteorolojik, morfometrik, topoğrafik, arazi kullanımı ve toprak özelliklerini birlikte değerlendirerek özellikle akım gözlemi bulunmayan havzalarda güvenilir debi tahmini yapılabilmesini sağlamaktır. Çalışma kapsamında, akım gözlem istasyonlarından elde edilen maksimum akım kayıtları kullanılarak 2137 taşkın gözleminden oluşan veri seti oluşturulmuştur. Modelleme aşamasında akım gözlemli havzalar için Random Forest, akım gözlemi bulunmayan havzalar için ise LightGBM algoritması kullanılmıştır. Sonuçlara göre, akım gözlemli model test veri setinde NSE = 0.86, istasyonsuz model ise NSE = 0.69 performans göstermiştir. Seçilen 50 test havzasında model önerileri, mevcut hidrolik sanat yapısı tipi ve yapıların aktif/pasif durumu ile karşılaştırılmıştır. Tam eşleşme ve saha gözlemleriyle desteklenen öneriler birlikte değerlendirildiğinde elde edilen %76'lık oran, doğrudan doğruluk değil, model çıktılarının arazi koşullarıyla uyumunu gösteren bir uygunluk göstergesi olarak değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, a Geographic Information Systems (GIS)- and machine learning-based modeling approach was developed to estimate flood discharge in both gauged and ungauged basins. The aim of the study was to enable reliable flood discharge estimation, particularly in ungauged basins, by jointly evaluating meteorological, morphometric, topographic, land use, and soil characteristics. Within the scope of the study, a dataset consisting of 2,137 flood observations was created using maximum discharge records obtained from streamflow gauging stations. In the modeling phase, Random Forest was used for gauged basins, while LightGBM was employed for ungauged basins. According to the results, the gauged model achieved an NSE value of 0.86 on the test dataset, whereas the ungauged model yielded an NSE value of 0.69. In the selected 50 test basins, the model recommendations were compared with the existing hydraulic structure types and the active/passive status of the structures. When exact matches and recommendations supported by field observations were evaluated together, the resulting 76% rate was interpreted not as direct accuracy, but as a suitability indicator reflecting the consistency of model outputs with field conditions.
Benzer Tezler
- Dağlık arazide orman yolu sanat yapılarının yerlerinin ve boyutlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma
An Investigation on the determination of locations and dimensions of forest road construction buildings at mountainous terrain
ERHAN ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HULUSİ ACAR
- CBS yardımıyla orman yolu ve sanat yapılarının taşkın riski açısından değerlendirilmesi (Artvin Tütüncüler Orman İşletme Şefliği örneği)
Assessment of forest roads and art structures in terms of flood risk with the help of GIS (A case study from Tutunculer Forest Enterprise, Artvin)
SELİM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARAMAN
- Orman yolu hidrolik sanat yapılarının coğrafi bilgi sistemi (CBS) yardımı ile tespiti ve boyutlandırılması (Vezirköprü-Sarıçiçek Orman İşletme Şefliği örneği)
Determination and dimension of forest road drainage constructions by georaphic information system (GIS)
OĞUZ DÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKastamonu ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEVLÜT BEYRİBEY
- Orman yollarında farklı sayısal arazi modeli kaynaklarına göre sanat yapısı gereksinimlerinin modellenmesi
Modeling forest road structure requirements according todifferent digital elevation model sources
ABDULLAH İLKER ESİN
Doktora
Türkçe
2025
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN YURTSEVEN
- Düzce'de orman yollarında toprak kaybı sorunlarının arastırılması
The investigation of soil loss problems in Duzce forest roads
YILMAZ TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Ormancılık ve Orman MühendisliğiAbant İzzet Baysal ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REFİK KARAGÜL