Okul öncesi dönemde ebeveyn tutumlarının çocukların psikolojik sağlamlığı üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesi
Exami̇ni̇ng the predi̇cti̇ve role of parental atti̇tudes on preschool chi̇ldren's psychologi̇cal resi̇li̇ence
- Tez No: 1021861
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA AKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, Psikolojik sağlamlık, Preschool education, Resilience
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sinop Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Okul öncesi dönemde ebeveyn tutumlarının çocukların psikolojik sağlamlığı üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesi erken çocukluk yıllarının tüm gelişim alanlarının kritik dönemlerden geçtiği bir süreç olması sebebiyle oldukça önemlidir. Bu araştırmanın amacı, 60-72 aylık çocukların psikolojik sağlamlık düzeylerini demografik özelliklere göre incelemek ve ebeveyn tutumlarının bu düzeyler üzerindeki yordayıcı rolünü belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025-2026 yılında eğitim öğretim gören Samsun ili merkez ilçelerinde okul öncesi eğitime devam eden, normal gelişim özelliği gösteren 5-6 yaş grubundan 277 çocuk oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında ise; Kişisel Bilgi Formu, Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PERİK) ve Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında demokratik tutumun çocuklarla iletişim kurma, öz-kontrol ve çocukların duygusal istikrarı üzerinde pozitif ve anlamlı bir yordayıcı etkisi bulunurken; çocukların atılganlık, görev yönelimi ve keşfetmekten hoşlanma düzeylerinin temel olarak otoriter (ve atılganlık için izin verici) ebeveyn tutumları tarafından negatif yönde yordandığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca ebeveynlerin demografik özellikleri incelendiğinde memur annelerin çocuklarının iletişim ve keşfetme puanları ev hanımı annelerin çocuklarına göre daha yüksektir. Buna karşın babası işçi olan çocukların, psikolojik sağlamlık ölçeğinin atılganlık ve duygusal istikrar alt boyutlarında düşük puanlar aldıkları saptanmıştır. Bu doğrultuda en geç okul öncesi dönemden itibaren anne babaların ebeveynlik yetkinlikleri desteklenmelidir. Böylece gelecek nesilleri oluşturacak olan çocuklar dönemlerinin dinamiklerine uyumlu, sürdürülebilir psikolojik sağlamlık becerisini sergileyebilirler.
Özet (Çeviri)
Examining the predictive role of parental attitudes on children's psychological resilience during the preschool period is highly important because the early childhood years constitute a process in which all developmental domains pass through critical stages. The aim of this study is to examine the psychological resilience levels of 60–72-month-old children according to demographic characteristics and to determine the predictive role of parental attitudes on these levels. For this purpose, the relational survey model, one of the quantitative research methods, was used. The study group consisted of 277 typically developing children aged 5–6 years who were attending preschool education in the central districts of Samsun during the 2025–2026 academic year. The data were collected using the Personal Information Form, the Social Emotional Well-Being and Psychological Resilience Scale for Preschool Children (PERIK), and the Parental Attitude Scale (PAS). The findings revealed that the democratic parenting attitude had a positive and significant predictive effect on children's communication, self-control, and emotional stability. In contrast, children's levels of assertiveness, task orientation, and enjoyment of exploration were found to be negatively predicted primarily by authoritarian parental attitudes (and permissive attitudes in the case of assertiveness). Furthermore, when parents' demographic characteristics were examined, the children of mothers employed as civil servants scored higher in communication and exploration than the children of homemakers. On the other hand, children whose fathers were manual workers obtained lower scores on the assertiveness and emotional stability subscales of the psychological resilience scale. Accordingly, parents' parenting competencies should be supported no later than the preschool period. In this way, children, who will shape future generations, can demonstrate sustainable psychological resilience skills that are compatible with the dynamics of their era.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklarda psikolojik sağlamlık ile ebeveyn tutumları arasında duygu düzenlemenin ve benlik algısının rolü
The role of emotion regulation and self-perception between parental attitudes and psychological resilience in preschool children
ZELİHA ÖZER ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEL ÇOBAN
- Okul öncesi dönem kekemeliği olan ve olmayan çocukların psikolojik sağlamlıklarının ve ebeveyn tutumlarının incelenmesi
Investigation of resilience and parental attitudes of preschool children with and without stuttering
DİLAN CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAVİŞ EMEL KULAK KAYIKCI
- 3-6 yaş çocukların sosyal beceri düzeyleri ile annelerinin çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of relationship between 3-6 aged children social skill levels and child rearing styles of mothers
FETHİYE CEREN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR OKAN DEMİRCİ
- Okul öncesi dönem 4-6 yaş grubu çocuklarda görülebilen ruhsal sorunlar ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The research about relationship between the manners of parents and mental problems which might be seen on 4-6 aged children in preschool period
NEDİME AVAN
- Annelerin çocukluk çağı travmaları, aşırı annelik davranışları ve çocukları için kullandıkları öznel iyi oluşu artırma stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between mothers' childhood traumas, extreme motherhood behaviors and subjective well-being increasing strategies used for their children
EBRU NİSA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM