Geri Dön

Türkiye'de BİST ilaç ve sağlık sektöründe finansalperformans ve finansal sürdürülebilirliğin belirleyicileri

Determinants of financial performance and financial sustainability in the pharmaceutical and healthcare sectors listed by BIST in Türkiye

  1. Tez No: 1021862
  2. Yazar: GÖZDENUR TORAMAN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF GÖKGÖZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İşletme, Ekonomi, Business Administration, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Finansal belirleyiciler, Finansal kaldıraçlar, Finansal performans, Sağlık finansmanı, Financial determinants, Financial leverages, Financial performance, Health financing
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ufuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Finansal performans ve finansal sürdürülebilirlik, işletmelerin yalnızca kısa vadeli karlılık düzeylerini değil, aynı zamanda uzun vadeli finansal dayanıklılıklarını ve faaliyetlerini sürdürebilme kapasitelerini de ortaya koyan temel kavramlar arasında yer almaktadır. Özellikle sağlık ve ilaç sektörü gibi yüksek sermaye gereksinimi, yoğun düzenleyici denetim ve stratejik öneme sahip sektörlerde bu kavramların birlikte değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Sağlık hizmetlerinin toplumsal refah üzerindeki doğrudan etkisi ve ilaç sektörünün ekonomik yapı içerisindeki kritik konumu, sektörde faaliyet gösteren işletmelerin finansal yapılarının detaylı biçimde incelenmesini gerekli kılmaktadır. Çalışmanın amacı, Borsa İstanbul'da işlem gören ilaç ve sağlık sektörü firmalarının finansal performans ve finansal sürdürülebilirlik düzeylerini incelemek ve bu yapıları etkileyen temel finansal faktörleri ortaya koymaktır. Çalışmada finansal performans göstergeleri olarak aktif karlılığı (ROA) ve özkaynak karlılığı (ROE) kullanılmış; finansal sürdürülebilirlik ise faaliyetlerden elde edilen nakit akışları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında finansal kaldıraç, likidite düzeyi, firma büyüklüğü ve satış büyümesi gibi değişkenlerin finansal performans ve finansal sürdürülebilirlik üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Araştırmada Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren ilaç ve sağlık sektörü firmalarına ait finansal veriler kullanılmış ve analizlerde panel veri yöntemi tercih edilmiştir. Panel veri analizi sayesinde hem firmalar arasındaki farklılıklar hem de zaman boyutundaki değişimler birlikte değerlendirilerek daha kapsamlı sonuçlara ulaşılması amaçlanmıştır. Elde edilen bulgular, finansal performans ve finansal sürdürülebilirlik üzerinde özellikle sermaye yapısı, likidite yönetimi ve firma büyüklüğünün önemli etkiler yarattığını göstermektedir. Ayrıca sağlık ve ilaç sektörünün kendine özgü yapısal özelliklerinin, firmaların finansal karar süreçleri üzerinde belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, Türkiye'de BIST ilaç ve sağlık sektörü üzerine gerçekleştirilen sınırlı sayıdaki ampirik araştırmalardan biri olması bakımından literatüre katkı sağlamaktadır. Bunun yanı sıra araştırma sonuçlarının yatırımcılar, finans yöneticileri ve politika yapıcılar açısından yol gösterici nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.

Özet (Çeviri)

Financial performance and financial sustainability are among the fundamental concepts that reveal not only the short-term profitability levels of businesses but also their long-term financial resilience and capacity to sustain operations. Especially in sectors such as healthcare and pharmaceuticals, which require high capital investment, are subject to intensive regulatory oversight, and hold strategic importance, evaluating these concepts together is of great significance. The direct impact of healthcare services on social welfare and the critical position of the pharmaceutical sector within the economic structure necessitate a detailed examination of the financial structures of companies operating in the sector. The aim of this study is to examine the financial performance and financial sustainability levels of pharmaceutical and healthcare companies listed on Borsa Istanbul and to identify the main financial factors affecting these structures. In the study, return on assets (ROA) and return on equity (ROE) were used as indicators of financial performance, while financial sustainability was evaluated within the framework of cash flows generated from operations. Within the scope of the research, the effects of variables such as financial leverage, liquidity level, firm size, and sales growth on financial performance and financial sustainability were analyzed. In the research, financial data belonging to pharmaceutical and healthcare sector companies operating on Borsa Istanbul were used, and the panel data method was preferred in the analyses. Through panel data analysis, it was aimed to achieve more comprehensive results by evaluating both the differences among firms and the changes over time together. The findings obtained indicate that capital structure, liquidity management, and firm size in particular create significant effects on financial performance and financial sustainability. In addition, it was concluded that the unique structural characteristics of the healthcare and pharmaceutical sector are decisive in the financial decision-making processes of firms. The study contributes to the literature as one of the limited number of empirical studies conducted on the Borsa Istanbul pharmaceutical and healthcare sector in Türkiye. Furthermore, the research findings are considered to provide guidance for investors, financial managers, and policymakers.

Benzer Tezler

  1. Çalışma sermayesinin finansal performans üzerindeki etkisi: BIST sağlık sektörüne ilişkin bir uygulama

    The impact of working capital on financial performance: An application on BIST health sector

    SEDA TOPAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Sağlık YönetimiMersin Üniversitesi

    Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KEMAL YAMAN

  2. Türkiye'de bireysel emeklilik sistemi ve sistemde değerlendirilen fonların performans ölçümü

    Individual pension system in Turkey and performance measurement of funds evaluated in the system

    MEHMET SİNAN ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    SigortacılıkNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SEÇKİN ARSLAN

  3. Türkiye'de 2020-2025 döneminde halka arz olan şirketlerin hisse senedi performansının analizi

    Analysis of stock performance of companies that publicly offered inturkey during the 2020-2025 period

    ALİ ERMİŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İşletmeBaşkent Üniversitesi

    Uluslararası Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ONUR SUNAL

  4. Covid-19 pandemisinin BIST-30 şirketleri üzerindeki etkisi

    The effect of the Covid-19 pandemic on BIST-30 companies

    BERKER ERGÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    MaliyeMarmara Üniversitesi

    Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN DAĞIDIR ÇAKAN

  5. Koroner arter baypas greft cerrahisinde kronik hipertansif hastaların anestezi indüksiyonunda tiyopental, propofol, etomidat, midazolam'ın hemodinamiye etkileri

    Chronic hypertensive patients undergoing coronary artery bypass surgery, haemodynamic responce to anaesthetic i̇nduction in cases of tiyopental, propofol, etomidat, midazolam

    SEMA ŞANAL BAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bakanlığı

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. MEHMET ÖZCAN ERDEMLİ