Dijital gözetim çağında sosyal medya kapsamında ötekilik kavramının sanatsal analizi
Artistic analysis of the concept of otherness within the scope of social media in the age of digital surveillance
- Tez No: 1021971
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TUĞBA AYAS ÖNOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Ötekileşme, Otherisation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, dijital gözetim çağı olarak nitelendirilen yirmi birinci yüzyılda, sosyal medya bağlamında ötekilik kavramını sanatsal bir perspektiften analiz etmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde öteki kavramı tarihsel çerçeve içerisinde ele alınmıştır. Daha sonra, dijital çağda yaygın biçimde kullanılan sosyal medya platformlarının bireyler arası ilişkileri ve ötekilik olgusunu nasıl şekillendirdiği, Foucault'nun panoptikon, Mathiesen'in sinoptikon ve Bigo'nun banoptikon kavramlarıyla tartışmaya açtıkları gözetim sistemleri çerçevesinde incelenmiştir. Bu bağlamda çalışmada, söz konusu kuramsal yaklaşımların günümüz dijital pratikleriyle nasıl kesiştiği, bireylerin davranışlarını ne ölçüde yönlendirdiği ve yeni medya düzeni içerisinde güncel öteki kavramının dijital kimlik inşası ile temsiliyet bağlamlarında nasıl yeniden şekillendiği sanatsal bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Ardından modern ve çağdaş sanat örnekleri üzerinden dijital gözetim, görünürlük, temsil ve ötekilik ilişkileri incelenmiştir. Son bölümde ise araştırmacının sosyal medya üzerindeki farklı gözetim sistemlerinin toplumsal ötekilik olgusunu derinleştirdiği varsayımından hareket eden sanatsal üretimleri, tezin kavramsal çerçevesiyle ilişkilendirilmiştir. Çalışma sonucunda sosyal medya platformlarının bireyi hem izleyen hem de izlenen bir konuma yerleştirerek özne-nesne ilişkilerini dönüştürdüğü; görünürlük, algoritmik yönlendirme ve temsil mekanizmaları aracılığıyla yeni ötekilik biçimlerinin üretildiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, çağdaş sanatın dijital gözetim ve ötekilik ilişkilerini görünür kılan eleştirel bir düşünme alanı sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis analyzes the concept of otherness in the context of social media from an artistic perspective in the twenty-first century, an age characterized by digital surveillance. The first part of the study examines the concept of the other within a historical framework. Then, it investigates how widely used social media platforms in the digital age shape interpersonal relationships and the phenomenon of otherness within the framework of surveillance systems discussed by Foucault (panopticon), Mathiesen (synopticon), and Bigo (banopticon). In this context, the study explores how these theoretical approaches intersect with contemporary digital practices, to what extent they guide individual behavior, and how the contemporary concept of the other is reshaped within the new media order in the contexts of digital identity construction and representation, all from an artistic perspective. Following this, the relationships between digital surveillance, visibility, representation, and otherness are examined through examples of modern and contemporary art. Finally, the researcher's artistic productions, based on the assumption that different surveillance systems on social media deepen the phenomenon of social otherness, are linked to the thesis's conceptual framework. The study concludes that social media platforms transform subject-object relationships by placing individuals in both the position of observer and observed, and that new forms of otherness are produced through visibility, algorithmic manipulation, and representational mechanisms. The study reveals that contemporary art offers a critical space for thinking that makes visible the relationships between digital surveillance and otherness.
Benzer Tezler
- Yeni medya çağında toplumsal hareketlerin dönüşümü ve dijital aktivizm olgusunun incelenmesi
The transformation of social movements in the new media age and the examination of the phenomenon of digital activism
SEDA KARAGÖZ
Doktora
Türkçe
2024
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH ÖZKAN
- Dijital medyada kullanıcı emeğinin eleştirel ekonomi politik yaklaşım bağlamında incelenmesi
Analysis of user labor in digital media in the context of critical economy political approach
EDA ÇALGÜNER KILINÇ
Doktora
Türkçe
2023
İletişim BilimleriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAKİR AVŞAR
- Dijital pazarlama çağında gözetim farkındalığı ve büyük veri: Akıllı saatler ve Strava uygulaması örneği
Surveillance awareness and big data in the age of digital marketing: The case of smartwatches and Strava application
NİLSU ABAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İletişim Bilimleriİstanbul Kültür Üniversitesiİletişim Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEREN BİLGİCİ
- The changing dynamics of surveillance: Surveillance in the age of artificial intelligence
Gözetimin değişen dinamikleri: Yapay zekâ çağında gözetim
AYBEN SÜMEYYE ÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EKİN KADİR SELÇUK
- Ruh sağlığının toplumsal belirleyicileri ve çağdaş toplumlarda psikopatolojiler ve toplumsal yapı ilişkisi
Social determinants of mental health: the nexus of psychopathology and social structure in contemporary societies
MEHMET AKAY
Doktora
Türkçe
2025
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGenel Sosyoloji ve Metodoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ BAŞARAN