Biçim ve teknikten stratejiye: Çağdaş sanatta politik eleştirinin yapısal dönüşümü içinde Benjamin-Adorno mirası
From form and technique to strategy: the Benjamin-Adorno legacy within the structural transformation of political critique in contemporary art
- Tez No: 1022205
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KUBİLAY HOŞGÖR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çağdaş sanatın modernitenin aşılmış bir evresinin değil, onun çözülmemiş yapısal gerilimlerinin içinden konuşan bir pratik olduğunu öne sürmektedir. Temel soru şudur: Modernleşmenin sona erdiği ileri sürülen tarihsel anda çağdaş sanat hala eleştirel bir güç taşıyabilir mi? Bu soruya yanıt ararken, modernitenin kurucu çelişkisinin (ideal-yarar diyalektiğinin) kapitalist üretim ilişkileri ve kültürel dolaşım ağları aracılığıyla bugün de yeniden üretildiği gösterilmektedir. Çalışma, Walter Benjamin ve Theodor W. Adorno'nun estetik teorilerini yaygın karşıtlık okumasına itiraz ederek birbirinin sınırlarını açığa çıkaran gerilimli bir çift olarak ele almaktadır. Modern sanatta ayrı estetik seçenekler olarak var olan biçimsel negativite ile müdahaleci estetik, çağdaş koşullarda, özerk estetik alanın çözülmesi ve tekniğin piyasanın içine çekilmesiyle birlikte eşzamanlı olarak geçersizleşmiştir. Bu geçersizleşmenin kavramlaştırılması için 'strateji' kavramı önerilmektedir: Strateji, eleştirel dışarının kaybından sonra içeriden yürütülen eleştirinin adıdır. Yöntem olarak eleştirel teorinin içkin eleştiri geleneği benimsenmektedir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır: Modernitenin kurucu çelişkileri; Benjamin-Adorno estetiğinin karşılaştırmalı çözümlemesi; postmodernizmin modernliğin iç krizinin ifadesi olarak ele alınması ve çağdaş sanatın koşullarının (kurumsallaşma, piyasayla iç içe geçme, eleştirel dışarının kaybı) tarihsel temellendirilmesi. Son bölümde Thomas Hirschhorn'un Bataille Monument'ı, Olafur Eliasson'un Ice Watch'ı ve Doris Salcedo'nun Shibboleth'i üzerinden katılım, şok ve boşluk stratejileri analiz edilmektedir. Her üç eserde aynı yapı işlemektedir: Direniş anı açılır, yoğunlaşır ve kapanır: Sırasıyla kurumsal, biçimsel ve bilişsel düzlemlerde. Çalışmanın temel iddiası şudur: Çağdaş sanatın politik gücü direniş üretmesinde değil, direniş ile onu imkânsız kılan koşulun özdeşliğini görünür kılmasında yatar.
Özet (Çeviri)
This study argues that contemporary art is not a stage at which modernity has been surpassed, but a practice that speaks from within its unresolved structural tensions. The central question is: Can contemporary art still carry critical force at a historical moment said to mark the end of modernity? In pursuing an answer, the study demonstrates that modernity's founding contradiction -the dialectic of the ideal and the instrumental- continues to be reproduced through capitalist relations of production and networks of cultural circulation. The study reads the aesthetic theories of Walter Benjamin and Theodor W. Adorno not as opposing poles but as a tension-laden pair that mutually exposes each other's limits. Formal negativity and interventionist aesthetics, which existed as distinct options within modern art, have been simultaneously rendered obsolete under contemporary conditions -with the dissolution of the autonomous aesthetic field and the subsumption of technique into the market. To conceptualize this, the study proposes the concept of 'strategy': Critique conducted from within, after the loss of a critical outside. The methodology adopted is the immanent critique tradition of critical theory. The study consists of four chapters: the founding contradictions of modernity and their relation to modern art; a comparative analysis of Benjamin and Adorno's aesthetic theories; a reading of postmodernism not as a consciousness beyond modernity but as an expression of its internal crisis, historically grounding the conditions from which contemporary art emerges -institutionalization, market entanglement, and the loss of a critical outside. The final chapter analyzes the strategies of participation, shock, and void through Hirschhorn's Bataille Monument, Eliasson's Ice Watch, and Salcedo's Shibboleth. In all three works the same structure operates: a moment of resistance opens, intensifies, and closes -through institutional, formal, and cognitive dimensions respectively. The study's central claim is this: the political dimension of contemporary art lies not in producing resistance, but in making visible the identity between resistance and the conditions that render it impossible.
Benzer Tezler
- İstihbarat analizinde belirsizlik faktörüyle çalışma yöntemleri ve bilimselliğin önemi
Methods of working with uncertainty in intelligence analysis and the importance of adopting a scientific approach
MEHMET EFE TUZCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Uluslararası İlişkilerHarp Akademileri KomutanlığıUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIDDIK BİNBOĞA YARMAN
- Rüzgâr türbinlerinin güç aktarım elemanlarının ve kanatlarının bilgisayarlı görü tabanlı hasar tanı ve analiz sistemi
Computer vision-based damage diagnosis and analysis system for wind turbine drive train components and blades
OĞUZHAN YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Makine Mühendisliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiYazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞDAŞ KARATAŞ
PROF. DR. FEMİN YALÇIN KÜÇÜKBAYRAK
- Employing Grids: A Discursive Account of Spatial and Performative Skills
Gridi Çalıştırmak: Mekânsal Ve Performatif Becerilerin Tartışılması
HATİCE CANSU CÜRGEN GÜRPINAR
Doktora
İngilizce
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN LÜTFÜ KAHVECİOĞLU
- Kültürel miras çevrelerinin planlama, koruma ve yönetim süreçleriyle bütünleşik bir etki değerlendirme modeli
Integrated impact assessment model for planning, conservation, and management processes of cultural heritage environments
BURCU CAN ÇETİN
Doktora
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY