Rethinking strategic autonomy through migration diplomacy: The case of the EU-Türkiye Readmission Agreement and the 18 March Statement
Stratejik özerkliği göç diplomasisi üzerinden yeniden düşünmek: AB-Türkiye Geri Kabul Anlaşması ve 18 Mart Mutabakatı örneği
- Tez No: 1022325
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM MENSUR AKGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Stratejik Otonomi, Göç Diplomasisi, AB-Türkiye İlişkileri, Geri Kabul Anlaşması, 18 Mart Mutabakatı, İşlemsellik, Dış Politika, Avrupa Birliği, Karşılıklı bağımlılık, Türk dış politikası, Uluslararası göç, Strategic Autonomy, Migration Diplomacy, EU-Türkiye Relations, Readmission Agreement, 18 March Statement, Transactionalism, Foreign Policy, European Union, Interdependence, Turkish foreign policy, International migration
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uluslararası göç algısı, çok kutuplu küresel düzende devlet egemenliğini ve stratejik otonomiyi yeniden tanımlayan bir dış politika meselesine dönüşmüştür. Avrupa Birliği-Türkiye Geri Kabul Anlaşması (2013) ve 18 Mart Mutabakatı (2016), ikili ilişkilerde normatif katılım sürecinden çıkara dayalı, işlemsel ve al-ver odaklı (transactional) bir ortaklığa geçişi işaret eden kritik bir paradigma değişimini temsil etmektedir. Bu araştırma, göç diplomasisi ile stratejik otonomi arasındaki teorik ve pratik bağlantıyı, AB-Türkiye göç işbirliğini temel bir vaka çalışması olarak kullanarak incelemektedir. Temel amaç, söz konusu göç anlaşmasının Türkiye'nin stratejik otonomisini ne ölçüde etkilediğini belirlemektir. Nitel ve yorumlayıcı bir araştırma tasarımı benimseyen bu çalışma, kapsamlı belge analizinin yanı sıra, aralarında eski Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun da bulunduğu üst düzey uzmanlarla gerçekleştirilen yedi derinlemesine, yarı yapılandırılmış görüşmeden yararlanmaktadır. Taktiksel düzeyde bu işbirliği, dış normatif baskıları etkisiz hale getirerek, önemli bir diplomatik pazarlık gücü yaratarak ve Türkiye'deki Mülteciler için Mali Yardım Programı (FRIT) gibi finansal yük paylaşımı mekanizmaları aracılığıyla iç kurumsal kapasite inşasını hızlandırarak Türkiye'nin karar alma otonomisini artırmıştır. Eş zamanlı olarak, ev sahipliği yapılan nüfusların yönetimi ve kurulan beşerî bağlar, Türkiye'nin Suriye sahasındaki güncel ve etkin aktörlüğüne zemin hazırlamış; ülkenin bölgesel yumuşak güç kapasitesini önemli ölçüde pekiştirmiştir. Ancak araştırma, bu yaklaşımın yapısal sınırlarını da gözler önüne sermektedir. Vize serbestisi ve Gümrük Birliği'nin modernizasyonu gibi temel stratejik hedeflerin gerçekleştirilememesi, bir al-ver sarmalı tehlikesine işaret etmektedir. Çalışma, göç işbirliğinin anlık taktiksel kaldıraç, bölgesel nüfuz ve kurumsal modernizasyon sağlamasına rağmen; kalıcı ve sürdürülebilir bir stratejik otonomi inşa edilebilmesi için bu diplomatik kazanımların çok daha yapısal dış politika hamleleriyle desteklenmesi ve Türkiye'nin, işbirliği yaptığı aktörle arasındaki asimetriyi derinleştiren temel meseleleri mutlak bir karşılık olarak aldığından emin olması gerektiği sonucuna varmaktadır.
Özet (Çeviri)
The perception of international migration has evolved into a foreign policy issue that redefines state sovereignty and strategic autonomy within a multipolar global order. The European Union-Türkiye Readmission Agreement (2013) and the 18 March Statement (2016) represent a critical paradigm shift in bilateral relations, marking a transition from a normative accession process to an interest-based and transactional partnership. This research investigates the theoretical and practical nexus between migration diplomacy and strategic autonomy, utilizing the EU-Türkiye migration cooperation as a central case study. The primary objective is to determine the extent to which this migration cooperation have impacted the strategic autonomy of Türkiye. Adopting a qualitative and interpretivist research design, this study utilizes comprehensive document analysis alongside seven in-depth, semi-structured interviews conducted with high-level experts, including former Prime Minister Ahmet Davutoğlu. At the tactical level, this cooperation has enhanced Türkiye's strategic autonomy by neutralizing external normative pressures, generating significant diplomatic bargaining power, and accelerating internal institutional capacity-building through financial burden-sharing mechanisms such as the Facility for Refugees in Türkiye (FRIT). Simultaneously, the management of hosted populations and the established human ties have paved the way for Türkiye's current and effective agency in the Syrian theater, significantly bolstering the country's regional soft power capacity. However, the research also exposes the structural limits of this approach. The failure to realize fundamental strategic objectives such as visa liberalization and the modernization of the Customs Union indicates the danger of a transactional trap. The study concludes that although migration cooperation has provided tactical leverage, regional influence, and institutional modernization; in order to build a permanent and sustainable strategic autonomy, these diplomatic gains must be supported by much more structural foreign policy manoeuvres, and Türkiye must ensure that it secures the fundamental issues—which deepen the asymmetry with its cooperative partner—as an absolute reciprocal concession.
Benzer Tezler
- Farklı nesillerin beklentilerinin işveren markası dönüşümüne etkisi: Gelecek iş hayatına yön veren öngörü ve stratejiler
The impact of differing generational expectations on employer branding transformation: Insights and strategies shaping the future of work
EZGİ ÇOLAK
- Bir müşterekleşme pratiği olarak Türkiye'de günümüz sanatı kolektifleri: Zero Movement örneği
Contemporary art collectives in Turkey as a practice of commoning: The case of Zero Movement
EZGİ CEREN TUNCAELLİ ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU BELGİN YETİŞKİN DOĞRUSÖZ
- Simpoez: Mimari nesne üzerine mereolojik bir yaklaşım
Simpoiesis: A mereological approach on architectural object
ERHAN SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA ALAÇAM
- Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının öğrenenlerin problem çözme becerilerine, bilişötesi farkındalık ve derse yönelik tutum düzeylerine etkisi ile öğrenme sürecine katkıları
The effects of constructivist learning approach on learners' problem solving skills, metacognitive awareness, and attitudes towards the course, and contributions to learning process
BÜNYAMİN YURDAKUL
Doktora
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN DEMİREL
- Coğrafı̇ bı̇lgı̇ teknolojı̇lerı̇ ı̇le akıllı şehı̇r tasarımı
Designing geographic information system framework for smart cities
ABDULLAH SAİD TÜRKSEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN YOMRALIOĞLU