Elit basketbol hakemlerinde temporomandibular eklem düzensizlik ve bruksizm saptanması, ultrasonografik olarak değerlendirilmesi ve bulguların sağlıklı gönüllülerle karşılaştırılması
Assessment of temporomandibular joint disorders and bruxism in elite basketball referees: An ultrasonographic evaluation and comparative analysis with healthy controls
- Tez No: 1022371
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CANSIN MEDİN CEYLAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Temporomandibular eklem düzensizlikleri, bruksizm, ultrasonografi, masseter kası, temporal kas, basketbol, spor hekimliği, Temporomandibular joint disorders, bruxism, ultrasonography, masseter muscle, temporalis muscle, basketball, sports medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, elit basketbol hakemlerinde temporomandibular eklem düzensizliklerini ve bruksizmi, klinik ve ultrasonografik bulgular aracılığıyla sistematik olarak değerlendirmek ve elde edilen sonuçları sağlıklı gönüllü bir kontrol grubuyla karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel klinik tasarımda yürütülen bu çalışmaya, 2024-2025 sezonunda aktif görev yapan 36 elit basketbol hakemi (A ve B klasman) ile demografik açıdan benzer 36 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Temporomandibular eklem (TME) patolojilerinin değerlendirmesinde, Temporomandibular Düzensizlikler için Teşhis Kriterleri (TMD/TK; DC/TMD) kullanılmıştır. Tüm katılımcılara Axis-1 içeriğinde bulunan TMD/TK Ağrı Anketi, Belirti Anketi ve standart klinik muayene formu ile Axis-2 kapsamındaki Ağız Alışkanlıkları Kontrol Listesi uygulanmış, elde edilen veriler TMD/TK Tanı Karar Ağacı ile değerlendirilmiştir. Bruksizm tanısı, 2018 Uluslararası Konsensüs kriterlerine göre Muhtemel Bruksizm düzeyinde, öz-bildirim ve klinik muayene bulguları birlikte değerlendirilerek konulmuştur. Masseter ve temporal kaslara ait bilateral ultrasonografik kas kalınlığı ölçümleri, standardize koşullarda hem istirahat hem de maksimal istemli kontraksiyon sırasında taşınabilir ultrasonografi cihazının lineer probu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 29.0.2 programı aracılığıyla yapılmış; p<0,05 değeri anlamlılık eşiği olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Gruplar yaş, cinsiyet, vücut ağırlığı ve vücut kitle indeksi açısından benzer özellikler göstermekte olup, bu değişkenler bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Bruksizm prevalansı hakem grubunda %69,4 olarak saptanmış; gönüllü grubundaki %27,8 oranına kıyasla istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,001). Lojistik regresyon analizinde, Ağız Alışkanlıkları Kontrol Listesi puanı kontrol altında tutulduğunda dahi hakemlik durumunun bruksizm için bağımsız bir prediktör olduğu belirlenmiştir (OR=3,417; %95 GA: 1,112–10,497; p=0,032). TMD/TK Ağrı Anketi puanı hakem grubunda anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur (p=0,037). Hakem grubunda kas ve/veya TME ağrısı %22,2 oranında saptanırken, gönüllü grubundaki katılımcılarda ağrı gözlenmemiştir (p=0,005). Sağ TME düzensizlikleri açısından hakem grubunda disk deplasmanı %27,8 ve dejeneratif eklem hastalığı %8,3 oranında saptanmış; gönüllü grubu ile arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,002). Sol TME düzensizlikleri açısından ise gruplar arasındaki fark istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır (p=0,079). Ultrasonografik değerlendirmede bilateral temporal kas kalınlıkları hakem grubunda hem istirahat hem kontraksiyon koşullarında anlamlı biçimde yüksek saptanmıştır (p<0,001); masseter kas kalınlıkları açısından ise gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Sezon içinde yönetilen maç sayısı ile bilateral temporal kas kalınlıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde pozitif korelasyonlar saptanmıştır (r=0,407–0,466; p<0,05). Sonuç: Bu çalışma, basketbol hakemlerini temporomandibular eklem düzensizlikleri ve bruksizm açısından sistematik biçimde değerlendiren ilk çalışma olarak öne çıkmaktadır. Bruksizm prevalansı, hem sporcu literatürünün hem de genel popülasyon normlarının üzerinde saptanmış; hakemlik mesleği, ağız alışkanlıklarından bağımsız olarak bruksizm için bir risk faktörü şeklinde tanımlanmıştır. Temporal kasın bilateral olarak belirgin hipertrofi sergilemesi ve sezon içi maç yüküyle korelasyon göstermesi, bu kasın kronik parafonksiyonel yüklenmeye karşı özgül bir adaptasyon yanıtı verdiğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, basketbol hakemleri bruksizm ve TME disfonksiyonu açısından sağlıklı bireylere kıyasla artmış risk taşımakta olup, bu bulgular söz konusu popülasyonda erken tanı ve koruyucu yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: The aim of this study was to systematically evaluate temporomandibular joint (TMJ) disorders and bruxism in elite basketball referees based on clinical and ultrasonographic findings, and to compare these findings with those of a healthy control group. Materials and Methods: This cross-sectional study included 36 elite basketball referees (A and B classification) active during the 2024–2025 season and 36 demographically comparable healthy volunteers. The Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD) were used for the assessment of TMJ pathologies. All participants completed the DC/TMD Pain Questionnaire, Symptom Questionnaire, and standardized clinical examination form (Axis I), as well as the Oral Behaviors Checklist (Axis II), and the findings were evaluated using the DC/TMD Decision Tree. Bruxism was diagnosed at the probable bruxism level according to the 2018 International Consensus criteria, based on combined self-report and clinical findings. Bilateral ultrasonographic measurements of masseter and temporalis muscle thickness were performed at rest and during maximum voluntary contraction using a linear ultrasound probe under standardized conditions. Statistical analyses were conducted using IBM SPSS Statistics 29.0.2; p<0.05 was considered statistically significant. Results: The groups were comparable in terms of age, sex, body weight, and body mass index, with no statistically significant differences observed (p>0.05). Bruxism prevalence was significantly higher in the referee group (69.4%) than in the control group (27.8%) (p<0.001). Logistic regression analysis revealed that referee status was an independent predictor of bruxism, even after controlling for Oral Behaviors Checklist scores (OR=3.417; 95% CI: 1.112–10.497; p=0.032). The DC/TMD Pain Questionnaire score was significantly higher in the referee group (p=0.037). Muscular and/or TMJ pain was present in 22.2% of referees, whereas no pain was observed in the control group (p=0.005). Right-sided TMJ disorders were more frequent in referees, with disc displacement observed in 27.8% and degenerative joint disease in 8.3% (p=0.002), while no statistically significant difference was found for left-sided TMJ disorders (p=0.079). Bilateral temporalis muscle thickness was significantly greater in the referee group at both rest and during contraction (p<0.001), whereas masseter muscle thickness did not differ significantly between groups (p>0.05). A significant moderate positive correlation was observed between the number of games officiated during the season and bilateral temporalis muscle thickness (r=0.407–0.466; p<0.05). Conclusion: This study represents the first systematic evaluation of basketball referees in terms of temporomandibular joint disorders and bruxism. The prevalence of bruxism was found to be higher than that reported in athletes and the general population, and refereeing was identified as a risk factor for bruxism independent of oral habits. The presence of marked bilateral hypertrophy of the temporalis muscle and its correlation with seasonal game load may reflect a specific adaptive response to chronic parafunctional loading. In conclusion, basketball referees are at increased risk of TMJ disorders and bruxism compared to healthy individuals, and these findings indicate the need for early diagnosis and preventive approaches in this population.
Benzer Tezler
- Elit basketbol hakemlerinin kaygı düzeyleri ve beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between anxiety levels and nutritional habits among elite basketball referees
CEREN PAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUTTALİP AYAR
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA MERT BİBEROĞLU
- Sporcular ve antrenörlerin görsel dikkatlerinin nesnel değerlendirilmesinde olaya ilişkin beyin potansiyelleri (OİP)
Event related brain potantials (ERPs) in objective evaluation of visual attention of sportsmen coaches
İLKER YÜCESİR
- Elit basketbol oyuncularının oynadıkları mevkilere göre çoklu zeka dağılımlarının incelenmesi
Examining the multiple intelligence distribution of professional basketball players in means of the positons on the team
ONUR ALTINMAKAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHSİN HAZAR
- Elit ve elit olmayan genç basketbol oyuncularında fizyolojik profillerin karşılaştırılması
The Comparison of physiological profiles both elite and non-elite young basketball players
TURAN IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SporTrakya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. İLHAN TOKSÖZ
- 3×3 basketbol elit takımlarında performans göstergelerinin ve sistemsel verilerinin başarı üzerindeki etkisi
The impact of performance indicators and systematic data on success in 3x3 basketball elite teams
ATAHAN SAYLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporManisa Celal Bayar ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH ÇATIKKAŞ