Süreğen eşiktelik: Türk dış politikasında devamlılığıbelirleyen tarihî ve coğrafi etkenler
Persistent liminality: Historical and geographical factors shaping continuity in Turkish foreign policy
- Tez No: 1022399
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALUK DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Dış politika, Kimlik, Tarihi coğrafya, Türk dış politikası, Türkiye Cumhuriyeti, Identity, Historical geography, Turkish foreign policy, Turkish Republic
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yalova Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türk dış politikasındaki yönelimleri şekillendiren devlet kimliğinin“eşiktelik”(liminality) kavramıyla nitelenebilecek yapısını ve bu yapının devamlılığını belirleyen tarihî ve coğrafi etkenleri incelemektedir. Türk dış politikasındaki çok yönlü tercihler, özellikle son dönemde Türkiye'nin stratejik odağının Batı merkezli çizgiden ayrılarak Orta Doğu ve Asya'ya yöneldiği ve bunun“eksen kayması”nı yansıttığı şeklinde değerlendirilmektedir. Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi tedariki, Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS+ gibi Batı-dışı platformlara katılım yönündeki girişimleri, Afrika ve Orta Doğu'da artan etkinliği ve Türk Devletleri Teşkilatı'ndaki aktif rolü bu yorumları pekiştirmektedir. Bununla birlikte Türkiye, NATO, Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri gibi Batı merkezli aktör ve kurumlarla ilişkilerini sürdürme konusunda da kararlılık göstermektedir. Bu çalışma, ilk bakışta çelişkili gibi görünen bu politik hamlelerin bir tutarsızlık veya kopuştan ziyade, Türkiye'nin kimliğini şekillendiren daha köklü ve süreğen bir eşiktelik hâlinin dışa vurumu olduğunu ileri sürmektedir. Böylece tezde,“kalıcı eşiktelik”teorisinden hareketle geliştirilen“süreğen eşiktelik”kavramı çerçevesinde Türkiye'nin politik kimliğinin tarihî-zamansal ve coğrafi-mekânsal iki ana boyutun etkileşimiyle sürekli yeniden üretildiği gösterilmektedir. Tarihî-zamansal boyut, Türkiye'nin Batı ile kurduğu tarihsel ilişki içinde şekillenen kendine özgü modernleşme tecrübesiyle; coğrafi-mekânsal boyut ise Türkiye'nin farklı bölgesel havzaların kesişimindeki jeopolitik konumu ve bu konumdan hareketle üretilen jeopolitik tahayyüllerle ilişkilendirilmektedir. Eşikteliği geçici bir geçiş evresinden ziyade kurucu ve süreklilik arz eden yapısal bir unsur olarak ele alan bu çalışma, dış politika analizi ve Türk dış politikası literatürüne kuramsal ve ampirik düzeyde katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the structure of the state identity that shapes the orientations of Turkish foreign policy and that can be characterised through the concept of“liminality,”as well as the historical and geographical factors that are decisive for the continuity of this structure. The multidirectional choices in Turkish foreign policy have been interpreted, especially in recent years, as indicating that Turkey's strategic focus has shifted away from a Western-centred trajectory toward the Middle East and Asia, reflecting what is described as an“axis shift.”Turkey's procurement of the S-400 air defence system from Russia, its initiatives to participate in non-Western platforms such as the Shanghai Cooperation Organization and BRICS+, its growing influence in Africa and the Middle East, and its active role within the Organization of Turkic States have reinforced these interpretations. At the same time, Turkey has also demonstrated determination to maintain its relations with Western-centred actors and institutions such as NATO, the European Union, and the United States. This study argues that these policy moves, which may appear contradictory at first glance, should be understood not as inconsistency or rupture, but rather as manifestations of a deeper and persistent condition of liminality that shapes Turkey's identity. Accordingly, drawing on the theory of“permanent liminality,”the thesis develops the concept of“persistent liminality”and demonstrates that Turkey's political identity is continuously reproduced through the interaction of two main dimensions: historical-temporal and geographical-spatial. The historical-temporal dimension is associated with Turkey's distinctive experience of modernization, shaped within its historical relationship with the West; the geographical-spatial dimension is linked to Turkey's geopolitical location at the intersection of different regional basins and the geopolitical imaginations produced from this position. By conceptualising liminality as a constitutive and enduring structural feature rather than as a temporary transitional phase, this study aims to make a theoretical and empirical contribution to the literatures on foreign policy analysis and Turkish foreign policy.
Benzer Tezler
- Türkiye'de eğitimde fırsat eşitliğinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesine ilişkin politika önerileri
Policy recommendations for evaluation and development of equal opportunity in education in Turkey
HASAN TABAK
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMEL ÇALIK
- How to govern military ai: On the global governance of artificial intelligence from an international security perspective
Askeri yapay zeka nasıl yönetilmeli: Uluslararası güvenlik perspektifinden yapay zekanın küresel yönetimi
ONUR TÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. EMİNE ASLI ÇALKIVİK
- Yoksul ailelerde anne baba tutumları ile çocuğun ruhsal uyum durumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between parental attitudes and child's spiritual adaptation status in poor families
EMRE DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sosyal HizmetAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ ÖZBESLER
- Süreğen ve kitlesel bir travma olarak Covid-19: Üniversite öğrencilerinde Covid-19 korkusunun algılanan stres ve travma ile başa çıkabilme algısını yordamasında yaşantısal kaçınmanın aracı rolü
Covid-19 as a continuous and mass trauma: The mediating roles of experiential avoidance in prediction of college students' perceived ability to cope with trauma and perceived stress by fear of Covid-19
MESUDE SEVEN GÜRÇEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI TAYLI
- Çocukluk çağı olumsuz yaşantıların ve algılanan ebeveynler arası çatışmanın yetişkin güvensiz bağlanma düzeyi üzerindeki etkisi: Psikolojik esnekliğin aracı rolü
The role of psychological flexibility in the effects of adverse childhood experiences and interparental conflict on adult insecure attachment
LEYLA BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT BOYSAN