Obsesif kompulsif bozukluğu olan ergenlerde semptom şiddetinin interosepsiyon, aleksitimi ve duygu düzenleme ile ilişkisi
Associations Between Symptom Severity, Interoception, Alexithymia, and Emotion Regulation in Adolescents with Obsessive-Compulsive Disorder
- Tez No: 1022622
- Danışmanlar: DR. MERVE ONAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Psychiatry, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, Duygu Düzenleme, Ergen, İnterosepsiyon, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Adolescents, Alexithymia, Emotion Regulation, Interoception, Obsessive-Compulsive Disorder
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İnterosepsiyon, bedenin içinden gelen duyumların bilinçli olarak algılanmasını ifade eden ve son yıllarda obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ile ilişkilendirilen önemli bir süreç olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı OKB tanısı olan ergenlerde interosepsiyon boyutları, aleksitimi, duygu düzenleme güçlüğü, anksiyete ve depresyon düzeylerini araştırmak ve bulguları sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırmaktır. Ayrıca OKB tanısı olan ergenlerde araştırma parametrelerinin OKB belirti şiddeti ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamızın örneklemi Mayıs 2025 - Şubat 2026 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nin çocuk ve ergen psikiyatri polikliniğine başvuran OKB tanısı olan ergenler ile genel pediatri polikliniğine başvuran sağlıklı kontrollerden oluşmaktadır. Çalışmamıza OKB tanısı olan 12-17 yaş arası 40 ergen ve 40 sağlıklı kontrol katılımcı dahil edilmiştir. Hasta ve sağlıklı kontrol grubuna alınan ergenler Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi–Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli–DSM–5 yarı yapılandırılmış görüşmesi uygulanarak değerlendirilmiştir. Katılımcılar Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Formu (DDGÖ-16), Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş Versiyonu (ÇADÖ-Y) kullanılarak değerlendirilmiştir. Tüm katılımcıların interoseptif becerileri Gençlerde Çok Boyutlu İnteroseptif Farkındalık Değerlendirmesi (ÇBİF-G) ve Kalp Atışı Takip Görevi kullanılarak değerlendirilmiş ve interosepsiyonun doğruluk, duyarlılık ve farkındalık olmak üzere üç ayrı boyutu ölçülmüştür. OKB grubundaki ergenler ayrıca Çocuklar İçin Yale-Brown Obsesif-Kompulsif Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: OKB tanısı olan ergenlerde, kontrol grubuna kıyasla DDGÖ-16 toplam puanı ile ÇADÖ-Y ölçeğinin toplam anksiyete ve MDB alt ölçek puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur (sırasıyla p=0,001, p=0,001 ve p<0,001). OKB grubundaki ergenler interoseptif duyarlılığı değerlendiren ÇBİF-G ölçeğinin fark etme, kendini düzenleme, bedeni dinleme ve güven alt ölçeklerinden kontrollere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük puanlar almıştır (sırasıyla p=0,027, p<0,001, p=0,013 ve p=0,002). Bununla birlikte, aleksitimi düzeyleri, interoseptif doğruluk ve interoseptif farkındalık açısından iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. ÇY-BOKÖ toplam puanı; TAÖ toplam , DDGÖ-16 toplam, ÇADÖ-Y toplam anksiyete ve MDB puanları ile anlamlı pozitif korelasyon göstermiştir. ÇBİF-G ölçeğinin dikkat dağıtmama puanı ÇY-BOKÖ toplam puanı ile pozitif yönde ilişkili bulunurken, kendini düzenleme ve endişelenmeme puanları negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Bu bulgular, obsesif kompulsif bozukluğu olan ergenlerde duygu düzenleme güçlüklerinin ve eşlik eden anksiyete ve depresif belirtilerin sağlıklı kontrollere kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca OKB grubunda sağlıklı kontrollere kıyasla interosepsiyonun duyarlılık boyutunda saptanan farklılık, bu hastaların içsel bedensel sinyallerin nasıl deneyimlendiğine ilişkin öznel algısı ve değerlendirmesinde farklılıklar olabileceğine işaret etmektedir. Bulgularımızın OKB'deki duygu düzenleme süreçleri ve interoseptif beceriler ile ilişkili olası mekanizmaların anlaşılmasına katkı sağlayabileceği ve tedavi yaklaşımlarında bu alanların dikkate alınmasının yararlı olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: Interoception, the conscious perception of sensations originating from within the body, is considered an important process that has been linked to obsessive-compulsive disorder (OCD) in recent years. The aim of this study is to investigate the dimensions of interoception, alexithymia, difficulty in emotion regulation, anxiety, and depression levels in adolescents diagnosed with OCD and to compare the findings with a healthy control group. Furthermore, the study aims to investigate the relationship between the research parameters and the severity of OCD symptoms in adolescents diagnosed with OCD. Materials and Methods: Our study sample consisted of adolescents diagnosed with OCD who presented to the child and adolescent psychiatry outpatient clinic of Ankara Bilkent City Hospital between May 2025 and February 2026, as well as healthy controls recruited from the general pediatrics outpatient clinic. A total of 40 adolescents aged 12–17 years with an OCD diagnosis and 40 healthy control participants were included in the study. Adolescents in both the patient and healthy control groups were evaluated using the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version, DSM-5 semi-structured interview. Participants were also assessed using the Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), the Emotion Regulation Difficulty Scale-Short Form (DERS-16), and The Revised Child Anxiety and Depression Scale (RCADS). All participants' interoceptive skills were assessed using the Multidimensional Interroceptive Awareness Assessment for Young People (MAIA-Y) and the Mental Heartbeat Tracking Task, measuring three separate dimensions of interoception: accuracy, sensitivity, and awareness. Adolescents in the OCD group were also assessed using the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale for Children. A significance level of p < 0,05 was accepted. Results: Adolescents diagnosed with OCD had statistically significantly higher total scores on the DERS-16 and higher scores on the total anxiety and MDD subscales of the RCADS scale compared to the control group (p=0,001, p=0,001, and p<0,001, respectively). Adolescents in the OCD group scored statistically significantly lower on the awareness, self-regulation, body awareness, and confidence subscales of the MAIA-Y scale, which assesses interoceptive sensitivity, compared to controls (p=0,027, p<0,001, p=0,013, and p=0,002, respectively). However, there was no significant difference between the two groups in terms of alexithymia levels, interoceptive accuracy and interoceptive awareness. CY-BOCS total score showed significant positive correlations with TAS-20 total score, DERS-16 total score, and RCADS total anxiety and MDD scores. Among the MAIA-Y subscales, not-distracting showed a significant positive correlation with CY-BOCS total score, whereas self-regulation and not-worrying scores were negatively correlated. Conclusion: These findings demonstrate that adolescents with obsessive-compulsive disorder have greater difficulties in emotion regulation and higher levels of anxiety and depressive symptoms than healthy controls. Furthermore, the difference observed in the interoceptive sensibility dimension in the OCD group compared with healthy controls suggests that these patients may differ in their subjective perception and evaluation of internal bodily signals. Our findings may contribute to a better understanding of the mechanisms underlying emotion regulation processes and interoceptive abilities in OCD and suggest that addressing these domains may be beneficial in treatment approaches.
Benzer Tezler
- Obsesif kompulsif bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinde başa çıkma tutumları ile ilişkili durumlar
Conditions related to coping strategi̇es of parents of children and adolescents with obsessive compulsive disorder
GÜLŞAH BAKİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA KANDİL
- Çocukluk çağı obsesif kompulsif bozukluğunda serum inflamatuar parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum inflammatory parameters in pedi̇atri̇c obsessive compulsive disorder
PELİN DAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriMersin ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEVZİYE TOROS
- Obsesif kompulsif bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde benlik saygısı ve disosiyatif yaşantılar ilişkisinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
YAVUZ MERAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. MUHAMMED TAYYİB KADAK
- Otizm spektrum bozukluğu olan hastalar ile obsesif kompulsif bozukluğu olan hastalardaki kompulsif davranışların göz izleme cihazı kullanılarak karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MUHAMMED SAİD DEMİRKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriTrabzon ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR BURAK DURSUN
- Fonksiyonel gastrointestinal hastalığı olan ergenlerde somatizasyon şiddeti, psikiyatrik komorbidite ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of somatization severity, psychiatric comorbidity and quality of life in adolescents with functional gastrointestinal disorders
ÖZLEM ARDIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER KARDAŞ