Hemşirelerin ekolojik ayak izi farkındalığı ve çevre sağlığı okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between nurses' ecological footprint awareness and environmental health literacy
- Tez No: 1022737
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLAY ERCAN ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: ekolojik ayak izi farkındalığı, çevre sağlığı okuryazarlığı, hemşire, ecological footprint awareness, environmental health literacy, nurse
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma Ankara'da devlet ve üniversite hastanelerinde çalışan hemşirelerin çevre sağlığı okuryazarlığı, ekolojik ayak izi farkındalığı ve aralarındaki ilişkinin ortaya konması amacıyla tanımlayıcı-ilişkisel türde yapılmıştır. Mamak Devlet Hastanesi, Hacettepe Erişkin Hastanesi, Hacettepe İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi ve Hacettepe Onkoloji Hastanesinde görev yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 306 hemşire araştırma örneklemini oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Çevre Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ve Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler IBM SPSS 26 programında değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Bağımsız Örneklem t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Kat sayısı ve Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin, Çevre Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ortalama puanı 98,69±9,32, Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği ortalama puanı 118,26±12,77 bulunmuştur. Hemşirelerin yaşı ve çevreyi kirleten birini gördüğünde uyarma durumu ile Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği, çevre ile ilgili konuları takip sıklığı ve aile ya da arkadaş gruplarında çevre konuları konuşulma sıklığı ile Çevre Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ve Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği, medyada çevre konularına yeterli yer verildiğini düşünme ile Çevre Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Çevre Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği puanları ve Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzeyli bir ilişki olduğu bulunmuştur (r=0,499; p<0,001). Araştırma sonuçları doğrultusunda hemşirelerin ekolojik ayak izi farkındalığı ve çevre sağlığı okuryazarlığını artırmak için lisans ve lisans üstü eğitim müfredatlarına sürdürülebilirlik, çevre sağlığı ve okuryazarlığı ile ekolojik ayak izi konularını içeren derslerin eklenmesi ve sağlık kurumlarında hizmet içi eğitim programlarının planlanması ve düzenli aralıklarla uygulanması gibi müdahaleler önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The research was conducted in a descriptive-correlational type to examine the environmental health literacy, ecological footprint awareness of nurses working in state and university hospitals in Ankara and to reveal the relationship between them. The research sample consisted of 306 nurses working at Mamak State Hospital, Hacettepe Adult Hospital, Hacettepe İhsan Doğramacı Children's Hospital, and Hacettepe Oncology Hospital who agreed to participate in the research.Personal Information Form, the Environmental Health Literacy Scale, and Ecological Footprint Awareness Scale were used to collect research data. Data analysis was performed using IBM SPSS 26 software. The data were evaluated using the Pearson correlation coefficient, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Tukey test. The mean score of the nurses participating in the study was 98.69±9.32 on the Environmental Health Literacy Scale and 118.26±12.77 on the Ecological Footprint Awareness Scale. A statistically significant differences was found between the age of the nurses and their warning someone when they see them polluting the environment and the Ecological Footprint Awareness Scale, between frequency of following environmental issues and the frequency of discussing environmental issues in family or friend groups and both the Environmental Health Literacy Scale and the Ecological Footprint Awareness Scale, and between perception that environmental issues receive sufficient coverage in the media and the the total score of the Environmental Health Literacy Scale. A positive, moderate and statistically significant relationship was found between the Environmental Health Literacy Scale scores and the Ecological Footprint Awareness Scale scores (r=0,499; p<0,001). In line with the research results, interventions such as adding courses on sustainability, environmental health and literacy, and ecological footprint to undergraduate and graduate curricula, and planning and regularly implementing in-service training programs are recommended to increase nurses' ecological footprint awareness and environmental health literacy.
Benzer Tezler
- Adölesanlara uygulanan çevre temelli eğitim programının çevre dostu davranışlarına ve ekolojik ayak izi farkındalıklarına etkisi
The effect of the environment-based education program applied to adolescents on environmentally friendly behavior and ecological footprint awareness
NESLİHAN BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıSelçuk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA ALTINEL
- Hemşirelik öğrencilerinin ekolojik ayak izi ve sürdürülebilir tüketim davranışlarının belirlenmesi
Determination of ecological footprint and sustainable consumption behaviors of nursing students
BÜŞRA BOZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık EğitimiBalıkesir ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL ERGÜN
- Hemşirelerin katı atık ve geri dönüşüme yönelik tutumları ile ekolojik ayak izi farkındalıklarının karşılaştırılması
A comparison of the attitudes of nurses towards solid waste and recycling and their awareness of their ecological footprint
YASEMİN ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikManisa Celal Bayar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK ÖZMEN
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Cerrahi ve ameliyathane hemşirelerinin perioperatif dönemde ekolojik sürdürülebilir gelişime ilişkin algıları: Nitel bir çalışma
Surgical and operating room nurses' perceptions of ecologically sustainable development in the perioperative period: A qualitative study
BERİVAN TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikDoğuş ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEHER DENİZ ÖZTEKİN