Yoga yapan bireylerde stres düzeyi ve psikolojik dayanıklığının yeme davranışları üzerindeki etkisi
The effect of stress levels and psychological resilience oneating behaviors in individuals who practice yoga
- Tez No: 1022740
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YONCA SEVİM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Sağlıklı beslenme, Healthy nutrition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yoga yapan bireylerde stres düzeyi ve psikolojik dayanıklılığın yeme davranışları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Temmuz–Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye genelinde düzenli olarak yoga yapan 18–45 yaş aralığındaki 243 birey ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada yer alan katılımcının büyük çoğunluğunu kadınların oluşturduğu (%90,1; n=219), katılımcıların en sık 25–31 yaş grubunda yer aldığı (%39,9; n=97), yaş ortalamasının 34,53±9,00 olduğu ve örneklemin önemli bölümünün lisans/yüksek lisans mezunu olduğu (%78,2; n=190) belirlenmiştir. Katılımcılardan Algılanan Stres Ölçeği (PSS), Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ) ve Yeme Tutum Testi Kısa Formu (YTT-26) kullanılarak veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Algılanan Stres Ölçeği toplam puan ortalamasının 29,02±5,40 olduğu görülmektedir. Katılımcı ortalaması yüksek düzey algılanan stres sınıfındadır. Ancak bu skor orta düzey algılanan stres düzeyine yakındır. YTT-26 toplam puan ortalamasının 11,64±10,79 ve Psikolojik dayanıklılık toplam puan ortalamasının 105,63±7,84 olduğu saptanmıştır. Katılımcı ortalamasına bakıldığında yeme tutumunda bozulmalar görülmemektedir. Araştırma bulgularına göre, algılanan stres düzeyi ile yeme davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Algılanan stres puanındaki 1 birim artışın YTT-26 puanında 0,239 birim artış ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Psikolojik dayanıklılık ile yeme davranışları arasında ise negatif yönlü ve anlamlı bir kolerasyon saptanarak (p<0.05), dayanıklılık düzeyi yüksek bireylerin daha sağlıklı yeme tutumlarına meyilli olduğu görülmüştür. Ayrıca algılanan stres ile psikolojik dayanıklılık arasında negatif yönlü anlamlı bir kolerasyon bulunmuştur (p<0.05). Bu bulgular, yoga uygulamalarının bireylerin psikolojik süreçleri üzerinden beslenme davranışlarını dolaylı olarak etkileyebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of perceived stress and psychological resilience on eating behaviors among individuals practicing yoga. The research was carried out between July and December 2025 with 243 adults aged 18–45 years who regularly practiced yoga across Türkiye. The majority of participants were female (90.1%, n = 219), and the largest age group was 25–31 years (39.9%, n = 97). The mean age was 34.53 ± 9.00 years, and most participants held undergraduate or graduate degrees (78.2%, n = 190). Data were collected using the Perceived Stress Scale (PSS), the Resilience Scale for Adults (RSA), and the Eating Attitudes Test-26 (EAT-26). Descriptive statistics, correlation analyses, and regression analyses were performed. The mean PSS score was 29.02 ± 5.40, indicating generally high perceived stress levels, although close to the moderate range. The mean EAT-26 score was 11.64 ± 10.79, suggesting no significant impairment in eating attitudes, while the mean psychological resilience score was 105.63 ± 7.84. The findings revealed a significant positive association between perceived stress and eating behaviors (p < 0.05). A one-unit increase in perceived stress was associated with a 0.239-unit increase in EAT-26 scores. Psychological resilience was negatively associated with eating behaviors (p < 0.05), indicating that individuals with higher resilience tended to exhibit healthier eating attitudes. Furthermore, a significant negative correlation was found between perceived stress and psychological resilience (p < 0.05). These findings suggest that yoga may indirectly influence eating behaviors through its effects on psychological processes.
Benzer Tezler
- Yoga pratiğine sahip bireylerin çocukluk çağı travmaları ve stresle başa çıkma düzeyleri arasında bilişsel tamamlanma ihtiyacının aracı rolü
The mediating role of the need for cognitive closure in the relationship between childhood trauma and coping with stress among individuals practicing yoga
SENA NUR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN SAYRAÇ
- Yoga yapan bireylerin somatik belirti, psikolojik dayanıklılık ve stres düzeyleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of people doing yoga in terms of somatic symptoms, psychological resilience and stress levels
ŞEVVAL BAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ELİF YAVUZ SEVER
- Yoga pratiği çerçevesinde öz şefkat, duygusal farkındalık, duygu düzenleme ve iyilik hali değişkenlerinin incelenmesi
Investigation of self compassion, emotional awareness, emotional regulation and well-being variables within the framework of yoga practice
İREM ŞALİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnkara ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK SARITAŞ ATALAR
- Egzersiz yapan katılımcıların turizm aracı olarak yoga ve meditasyon algıları: Gebze örneği
Perceptions of yoga and meditation as tourism tool among exercise participants: The Gebze example
HANİFE İMAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TurizmÇankırı Karatekin ÜniversitesiSağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖNÜL GÖKER
- Bireylerin rekreatif amaçlı yaptıkları yoga eğitiminin yaşam kalitesine etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of yoga training done for recreational purposes by individuals on their quality of life
HİCRAN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporGiresun ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEKİN HAMDİ BAŞKAN