Sprint interval antrenmanlarının elit oryantiring sporcularında yön değiştirme performansı ve bazı fizyolojik parametreler üzerine etkileri
Effects of sprint i̇nterval trainig on change of direction performance and selected physicological parameters in elite orienteering athletes
- Tez No: 1022748
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKHAN DELİCEOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Bireysel sporlar, Doğa sporları, Individual sports, Outdoor sports
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, dört haftalık Sprint İnterval Antrenmanı (SİA) uygulamasının elit erkek oryantiring sporcularında aerobik kapasite, koşu performansı, yön değiştirme performansı, reaktif çeviklik ve görsel reaksiyon parametreleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Türkiye Oryantiring Federasyonuna bağlı kulüplerde aktif olarak yarışan 20 elit erkek sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılar rastgele yöntemle deney (n=11) ve kontrol (n=9) gruplarına ayrılmıştır. Deney grubuna dört hafta boyunca haftada üç gün, 30 saniyelik tam yüklenmeli sprintlerden ve dört dakikalık dinlenme aralıklarından oluşan SİA protokolü uygulanırken, kontrol grubu olağan antrenman programını sürdürmüştür. Araştırma kapsamında sporcuların boy ve vücut ağırlığı ölçümleri alınmış; MaksVO₂ testi, 3000 m zamana karşı koşu testi, görsel reaksiyon testi, reaktif çeviklik testi ve oryantiringe uyarlanmış rota ile reaktif çeviklik testi uygulanmıştır. Veriler Karışık Desenli ANOVA ve ANCOVA yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, her iki grupta da MaksVO₂ ve 3000 m koşu performansında anlamlı gelişmeler meydana geldiğini, ancak gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığını göstermiştir (p<0,05). Buna karşın reaktif çeviklik çalışma süresinde deney grubu lehine anlamlı gelişim belirlenmiş (p=0,036), yorgunluk etkisinin değerlendirildiği görsel reaksiyon son 30 dokunuş parametresinde ise deney grubunun kontrol grubuna göre daha üstün performans sergilediği saptanmıştır (p=0,024). Oryantiringe uyarlanmış rota ile çeviklik testinde gruplar arasında anlamlı farklılık belirlenmemiştir. Sonuç olarak, SİA uygulamasının aerobik kapasitenin geliştirilmesinde geleneksel antrenman yöntemleri kadar etkili olduğu, bununla birlikte özellikle reaktif çeviklik ve yorgunluk altında bilişsel performansın korunması açısından ek avantajlar sağladığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, SİA'nın elit oryantiring sporcularında yoğun antrenman dönemlerinde zaman açısından verimli ve etkili bir tamamlayıcı antrenman yöntemi olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to investigate the effects of a four-week Sprint Interval Training (SIT) program on aerobic capacity, running performance, change-of-direction performance, reactive agility, and visual reaction parameters in elite male orienteering athletes. The study was conducted using a pretest–posttest experimental design with a control group. A total of 20 elite male orienteering athletes actively competing in official events voluntarily participated in the research. Participants were randomly assigned to either an experimental group (n=11) or a control group (n=9). The experimental group completed a SIT protocol consisting of 30-second all-out sprints performed three times per week for four weeks, interspersed with four-minute recovery periods, while the control group continued its regular training program. Anthropometric measurements, including body height and body mass, were recorded. Performance assessments included maximal oxygen uptake (VO₂max), a 3000-m time trial, a visual reaction test, a reactive agility test, and an orienteering-specific reactive agility test with route. Data were analyzed using Mixed-Design Analysis of Variance (ANOVA) and Analysis of Covariance (ANCOVA). The findings revealed significant improvements in VO₂max and 3000-m running performance in both groups; however, no statistically significant differences were observed between groups (p<0.05). In contrast, a significant improvement in reactive agility performance was found in favor of the experimental group (p=0.036). Furthermore, the experimental group demonstrated superior performance in the“visual reaction last 30 touches”parameter of the visual reaction test, which was used to assess performance under fatigue (p=0.024). No significant between-group differences were identified in the orienteering based agility test with route. In conclusion, the SIT protocol was found to be as effective as traditional training methods for improving aerobic capacity in elite orienteering athletes, while providing additional benefits for reactive agility and the maintenance of cognitive performance under fatigue. These findings suggest that SIT can be employed as a time-efficient and effective supplementary training strategy during periods of intensive training.
Benzer Tezler
- Kısa ve uzun interval antrenmanlarla ısınmanın oryantiring sürat parkurunda performans parametrelerine akut etkisi
Acute effect of warm up with short and long interval training on performance parameters in the orienteering sprint race
NASUH EVRİM ACAR
- Bocce-Volo disiplininde yarışan sporculara uygulanan tekrarlı sprint ve yüksek yoğunluklu ınterval antrenmanlarının fiziksel ve fizyolojik etkilerinin incelenmesi
Investigation of the physical and physiological effects of repeated sprint and high intensity interval training applied to athletes competing in Bocce-Volo discipline
MEHMET YÖNAL
Doktora
Türkçe
2025
SporBayburt ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUTLU TÜRKMEN
- Futbolcularda uygulanan küçük alan oyunları ve yüksek şiddetli aralıklı koşuların; dayanıklılık, sürat, çeviklik ve sıçrama performansına etkisinin değerlendirilmesi
Small field games and high intensity interval runnings applied to footballers; evaluation of the effect on endurance, speed, agility and jumping performance
KUBİLAY TOPÇUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA BOZDOĞAN
- Bütünleşik antrenman modelinin dağ bisikleti performansı üzerine etkisi
The effect of integrated training model on mountain bike performance
FATİH KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH PINAR
- Sprint interval antrenmanlarının ve takip eden antrenmanı bırakma sürecinin aerobik güce etkisi
The effect of sprint interval training and the follow-up training process on aerobic power
CEBRAİL ALTINSOY