Geri Dön

Astımlı bireylerde kortikal yük, dispne algısı ve fonksiyonel kapasite ilişkisi: Bilişsel-motor çift görev yürüyüş ve denge analizi

The relationship between cortical load, dyspnea perception, and functional capacity in individuals with asthma: Cognitive-motor dual-task gait and balance analysis

PDF İndir

  1. Tez No: 1022751
  2. Yazar: EZGİ İREM ERYAŞAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. CEMİLE AYŞE GÖRMELİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Göğüs Hastalıkları, Physiotherapy and Rehabilitation, Chest Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Akciğer hastalıkları-obstrüktif, Astım, Bilişsel performans, Dispnea, Çift görev performansı, Lung diseases-obstructive, Asthma, Cognitive performance, Dyspnea, Dual task performance
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Kayropraktik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, astım tanılı bireylerin sağlıklı kontrollere kıyasla çift görev koşullarında yaşadığı motor ve bilişsel performans değişikliklerini“akciğer–beyin ekseni”ve“merkezi kapasite teorisi”çerçevesinde incelemiştir. Araştırma, kesitsel ve nedensel-karşılaştırmalı bir desende yürütülmüş; 18–65 yaş aralığında 35 astımlı birey ve 35 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 70 katılımcı dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara tek ve çift görev koşullarında 10 Metre Yürüme Testi ve Süreli Kalk-Yürü Testi (TUG) uygulanmış; bilişsel ikincil görev olarak seri çıkarma kullanılmıştır. Çift Görev Maliyeti (DTC), bilişsel hata sayısı ve Modifiye Borg dispne skorları kaydedilmiş; ayrıca anksiyete-depresyon (HADS), astım kontrol düzeyi (ACT) ve fiziksel aktivite (IPAQ) değişkenleri ölçülmüştür. Karma desen ANOVA bulguları, her iki testte de anlamlı Grup × Koşul etkileşimi göstermiş (sırasıyla p < .001 ve p = .002); DTC-10m değeri astım grubunda devasa bir etki büyüklüğüyle (d = 2.39) daha yüksek bulunmuştur. Çift görev koşulunda astım grubu, ikincil bilişsel görevde de anlamlı düzeyde daha fazla hata yapmış (r = .89 ve r = .74); motor ve bilişsel performansta eş zamanlı bozulma gözlenmiştir. Buna karşılık, dispne algısı, anksiyete-depresyon, astım kontrol düzeyi ve fiziksel aktivite değişkenleri çift görev maliyetini anlamlı düzeyde yordamamıştır. Bulgular, astım grubunda kortikal kaynak havuzunun klasik önceliklendirme stratejisini bile aşacak şekilde daraldığını ve çift görev maliyetinin bireysel değişkenlerden bağımsız olarak hastalığın kendisiyle ilişkili fizyopatolojik bir gösterge olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This study examined the motor and cognitive performance changes that individuals with asthma experience under dual-task conditions compared to healthy controls, within the theoretical framework of the“lung–brain axis”and“central capacity theory.”A cross-sectional and causal-comparative design was employed, and a total of 70 participants aged 18–65 years, including 35 individuals with asthma and 35 healthy controls, were enrolled. All participants performed the 10-Meter Walk Test and the Timed Up and Go (TUG) test under both single-task and dual-task conditions; serial subtraction was used as the secondary cognitive task. Dual-Task Cost (DTC), cognitive error counts, and Modified Borg dyspnea scores were recorded, and anxiety-depression (HADS), asthma control level (ACT), and physical activity (IPAQ) measures were also collected. Mixed-design ANOVA results revealed significant Group × Condition interactions in both tests (p < .001 and p = .002, respectively); the DTC for the 10-meter walk was significantly higher in the asthma group with a very large effect size (d = 2.39). Under dual-task conditions, the asthma group also made significantly more errors on the secondary cognitive task (r = .89 and r = .74), indicating simultaneous deterioration in motor and cognitive performance. In contrast, dyspnea perception, anxiety-depression, asthma control level, and physical activity did not significantly predict dual-task cost. The findings suggest that, in individuals with asthma, the cortical resource pool is narrowed to the extent that it overrides the classical prioritization strategy, and that dual-task cost serves as a physiopathological marker reflecting the disease itself, independent of individual variables.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    708312

    Astımlı bireylerde sağlık okuryazarlığı ve astım kontrolü

    Health literacy and asthma control in asthmatic individuals

    GÜLNUR AKAGÜNDÜZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RAHŞAN ÇEVİK AKYIL

  2. Tez No

    473689

    Yetişkin astımlı bireylerde obezitenin solunum fonksiyonları üzerine etkisi

    The effect of obesity on respiratory functions in adult asthmatic individuals

    ÜMÜŞ ÖZBEY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ASLI UÇAR

  3. Tez No

    883466

    Erişkin astımlı bireylerde obezitenin solunum fonksiyonları, akciğer difüzyon kapasitesi, fonksiyonel kapasite ve astım kontrolü üzerine etkisi

    The effect of on respiratory functions, lung diffusion capacity, functional capacity and asthma control in adult asthmatic i̇ndividuals

    ESRA NUR ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Atlas Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KAYA

  4. Tez No

    229636

    Astımlı ve sağlıklı olgularda obezite ve hiperkolesteroleminin inflamatuar belirteçlerle ilişkisi

    The association of obesity and hypercholesterolemia with inflammatory markers in asthmatic patients and healthy subjects

    İLKAY KESKİNEL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Allerji ve İmmünolojiİstanbul Üniversitesi

    İmmünoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURHAYAT YILDIRIM

  5. Tez No

    1013674

    Astımlı hatalarda çok işlenmiş besin tüketiminin hastalık parametrelerine etkisi; astım kontrolü, solunum fonksiyon testi ve laboratuvar oksidatif stres ilişkili parametreler

    Effect of ultra-processed food consumption on disease parameters in asthmatic patients: asthma control, pulmonary function test, and laboratory oxidative stress-related parameters

    ŞEYMA ÇAĞLAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Göğüs HastalıklarıKırıkkale Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE BAÇÇIOĞLU

Geri Dön