Geri Dön

Bilinçli farkındalık temelli duygulara odaklanan psikoeğitim programının şizofreni hastalarında duygu düzenleme güçlüğü, depresif belirti ve umut düzeyine etkisi

The effect of a mindfulness-based emotion-focused psychoeducational program on emotion regulation difficulties, depressive symptoms, and hope levels in schizophrenia patients

  1. Tez No: 1022758
  2. Yazar: KÜBRA ASLAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FİGEN ŞENGÜN İNAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, bilinçli farkındalık temelli duygulara odaklanan psikoeğitim programının şizofreni hastalarında duygu düzenleme güçlüğü, depresif belirti ve umut düzeyi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Paralel gruplu randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülen araştırma, 22 Ekim 2025–31 Mart 2026 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin psikiyatri polikliniğinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya şizofreni tanılı 48 hasta dahil edilmiş, çalışma 45 hasta (müdahale=22, kontrol=23) ile tamamlanmıştır. Müdahale grubuna 5 haftalık psikoeğitim programı uygulanırken, kontrol grubunda rutin tedavi sürdürülmüştür. Veriler; Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16), Şizofreni Umut Ölçeği (ŞUÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) ile ön test, son test ve üç aylık izlem ölçümlerinde toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare analizi, bağımsız gruplarda t-testi, İki Yönlü Karma Tasarım Varyans Analizi (ANOVA) ve Intent-to-Treat (ITT) analizleri kullanılmıştır. Bulgulara göre, gruplar ön test, sosyo-demografik ve klinik özellikler açısından benzerdir (p>0,05). DDGÖ-16 toplam puanında (F=4,934); (p=0,014); (η²=0,103), amaçlar (F=3,325); (p=0,041) ve dürtü (F=4,409); (p=0,015) alt boyutlarında anlamlı grupxzaman etkileşimi saptanmıştır. Gruplar arasında BDE puanlarında zamana göre fark saptanmamışken (p=0,054), grup (p=0,028) ve grupxzaman etkileşiminin anlamlı (p<0,05) (η²=0,072) olduğu belirlenmiştir. Umut puanında grup (p=0,046) ve ölçüm zamanları (p=0,007) arasındaki farkın anlamlı olduğu, ancak grupxzaman etkileşiminin anlamlı olmadığı (p=0,102) belirlenmiştir. ITT analiz sonuçları, per-protokol analiz bulgularıyla tam uyum göstermiştir. Sonuç olarak psikoeğitim programının şizofreni hastalarında duygu düzenleme güçlüğünün özellikle dürtü kontrolü ve amaç odaklılık alt boyutlarında iyileşme ile ilişkili olabileceği ve depresif belirtilerin azalmasına katkı sağlayabileceği belirlenmiştir. Buna karşın umut düzeyindeki değişimin anlamlı olmaması, umut odaklı müdahalelerin daha uzun süreli ve hedefe yönelik ek uygulamalarla desteklenmesi gerektiğini düşündürmektedir. Şizofreni hastalarında duygu düzenleme güçlüklerini ve depresif belirtileri azaltmada bilinçli farkındalık temelli duygulara odaklanan psikoeğitim programlarının klinik uygulamalarda kullanılması önerilmektedir. Çalışma ClinicalTrials.gov'da NCT06926049 numarası ile kayıtlıdır.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to examine the effects of a psychoeducational program focused on emotions based on mindfulness on emotion regulation difficulties, depressive symptoms, and levels of hope in patients with schizophrenia. Conducted using a parallel-group randomized controlled experimental design, the study took place between October 22, 2025, and March 31, 2026, at the psychiatry outpatient clinic of a university hospital. A total of 48 patients diagnosed with schizophrenia were enrolled in the study, and the study was completed with 45 patients (intervention group=22, control group=23). The intervention group received a 5-week psychoeducational program, while the control group continued to receive routine treatment. Data were collected at pre-test, post-test, and three-month follow-up using the Difficulties in Emotion Regulation Scale–16 item version (DERS-16), the Beck Depression Inventory (BDI), and the Schizophrenia Hope Scale (SHS). Descriptive statistics, chi-square analysis, the t-test for independent groups, two-way mixed-design analysis of variance (ANOVA), and intent-to-treat (ITT) analyses were used to evaluate the data. According to the findings, the groups were similar in terms of pretest, sociodemographic, and clinical characteristics (p>0.05). There were significant differences in the DERS-16 total score (F=4.934); (p=0.014); (η²=0.103), as well as in the subdimensions of goals (F=3.325; p=0.041) and impulse (F=4.409; p=0.015). While no difference in BDE scores over time was found between groups (p=0.054), the group effect (p=0.028) and the group×time interaction were found to be significant (p<0.05) (η²=0.072). It was determined that the differences in hope scores between groups (p=0.046) and across measurement time points (p=0.007) were significant, but the group×time interaction was not significant (p=0.102). The ITT analysis results were fully consistent with the per-protocol analysis findings. In conclusion, it was determined that the psychoeducational program may be associated with improvements in emotion regulation difficulties particularly in the subscales of impulse control and goal-directedness in patients with schizophrenia and may contribute to a reduction in depressive symptoms. However, the lack of a significant change in hope levels suggests that hope-focused interventions should be supported by additional, long-term, and goal-oriented applications. It is recommended that mindfulness-based psychoeducational programs focused on emotions be used in clinical practice to reduce emotion regulation difficulties and depressive symptoms in patients with schizophrenia. This study is registered on ClinicalTrials.gov under the number NCT06926049.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1008617

    Xpressionist: facial expressions as affect-aware game mechanics

    Xpressionist: yüz ifadeleri ile duyguya duyarlı oyun mekanikleri

    FEYZA GÜRELİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Oyun Tasarımı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HATİCE KÖSE

    DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAY TİNÇ

  2. Tez No

    944632

    0-12 aylık bebeklere yönelik duyu temelli bebeklerle aile oyun eğitim programının bebeklerin gelişimine etkisi

    The effect of sensory-based family play education program for 0-12 months old babies on the development of babies

    AYŞE DİLŞAD ATALAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BELMA TUĞRUL

  3. Tez No

    670928

    Muhȃsibȋ'nin tasavvuf düşüncesinde vicdan

    The concept of conscience in the mystical thougt of Al-Muhâsibî

    NURİYE İNCİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET CAHİD HAKSEVER

  4. Tez No

    873641

    Bilinçli farkındalık temelli yapılandırılmış hemşirelik müdahalelerinin riskli gebelerin ruhsal sağlık parametrelerine etkisi

    The effect of mindfulness-based structured nursing interventions on mental health parameters of high-risk pregnant women

    ELÇİN ALAÇAM

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikMersin Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUALLA YILMAZ

  5. Tez No

    950095

    Bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının ergenlerin mantık dışı inançlarına, negatif duygulanımlarına ve zorba davranışlarına etkisi

    The effect of mindfulness-based psychoeducation program on adolescents' irrational beliefs, negative affects and bullying behaviors

    ATAKAN YİĞİT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiErzincan Binali Yıldırım Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FİKRET GÜLAÇTI

Geri Dön