Sulama seviyelerinin soya bitkisinde (Glycine max L.) ot verim ve ot kalitesine etkisi
Effect of irrigation levels on grass yield and grass quality in soybean plant (Glycine max L.)
- Tez No: 1022757
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT KAPLAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN SERKAN VAROL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, farklı sulama seviyelerinin soya bitkisinde (Glycine max L.) ot verimi, su kullanım etkinliği ve yem kalite özellikleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla 2024 yılı vejetasyon döneminde Kayseri'de yürütülmüştür. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuş, bitkiler tarla kapasitesinin %25 (I25), %50 (I50), %75 (I75), %100 (I100) ve %125 (I125) seviyelerinde sulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, sulama seviyesinin artmasıyla birlikte yeşil ot verimi, kuru ot verimi ve ham protein verimi istatistiksel olarak önemli düzeyde artmıştır. Yeşil ot verimi I25 uygulamasında 863 kg/da iken I100 uygulamasında 3494 kg/da'ya ulaşmış, I125 uygulamasında ise 2827 kg/da'a düşmüştür. Benzer şekilde kuru ot verimi I25'te 326 kg/da, I100'de 998 kg/da olarak belirlenirken, I125 uygulamasında 758 kg/da'a gerilemiştir. Ham protein verimi de I25'te 79,7 kg/da'dan I100'de 208 kg/da'a yükselmiş, I125 uygulamasında ise 178 kg/da olarak saptanmıştır. Bu sonuçlar, optimum sulama seviyesinin aşılmasının verimde azalmaya neden olduğunu göstermektedir. Bitki su tüketimi (ET) sulama seviyesine bağlı olarak artarken, su kullanım etkinliği (WUE) en yüksek değerini 5,02 kg/m³ ile I100 uygulamasında göstermiştir. Yetersiz (I25) ve aşırı sulama (I125) koşullarında WUE'nin azalması, optimum sulama seviyesinde hem en yüksek verimin hem de en yüksek su kullanım etkinliğinin elde edildiğini ortaya koymuştur. Sulama uygulamaları yem kalite özelliklerini de önemli ölçüde etkilemiştir. Artan sulama seviyeleriyle birlikte NDF, ADF, ADL ve ham selüloz içerikleri artış eğilimi gösterirken, protein konsantrasyonunda nispeten azalma belirlenmiştir. Ayrıca mineral madde içeriğinin sulama seviyesine bağlı olarak değiştiği ve genel olarak artan su uygulamalarıyla mineral alımının yükseldiği saptanmıştır. Sonuç olarak, sulama seviyesi soya bitkisinde verim, su kullanım etkinliği ve yem kalitesini belirleyen temel faktörlerden biridir. Su kısıtı önemli verim kayıplarına neden olurken, aşırı sulama da verim ve kaliteyi olumsuz etkilemiştir. Çalışma sonuçlarına göre, hem maksimum verim hem de en yüksek su kullanım etkinliği açısından optimum sulama seviyesi I100 olarak belirlenmiştir. Bu bulgular, yarı kurak koşullarda sürdürülebilir yem üretimi ve su kaynaklarının etkin kullanımına yönelik önemli katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted in Kayseri during the 2024 growing season to determine the effects of different irrigation levels on forage yield, water use efficiency, and forage quality characteristics of soybean (Glycine max L.). The experiment was established in a randomized complete block design with three replications. Irrigation treatments consisted of 25% (I25), 50% (I50), 75% (I75), 100% (I100), and 125% (I125) of field capacity. The results showed that increasing irrigation levels significantly improved fresh forage yield, dry forage yield, and crude protein yield. Fresh forage yield increased from 863 kg da⁻¹ under the I25 treatment to 3494 kg da⁻¹ under I100 but declined to 2827 kg da⁻¹ under the excessive irrigation treatment (I125). Similarly, dry forage yield increased from 326 kg da⁻¹ in I25 to 998 kg da⁻¹ in I100 and decreased to 758 kg da⁻¹ in I125. Crude protein yield also increased from 79.7 kg da⁻¹ in I25 to 208 kg da⁻¹ in I100 but declined to 178 kg da⁻¹ under I125, indicating that irrigation levels exceeding the optimum reduced forage productivity. Crop evapotranspiration (ET) increased with irrigation level, whereas water use efficiency (WUE) reached its highest value (5.02 kg m⁻³) under the I100 treatment. The reduction in WUE under both deficit (I25) and excessive irrigation (I125) demonstrated that optimum irrigation provided both maximum forage yield and maximum water use efficiency. Irrigation treatments also had significant effects on forage quality characteristics. Increasing irrigation levels tended to increase neutral detergent fiber (NDF), acid detergent fiber (ADF), acid detergent lignin (ADL), and crude fiber contents, whereas crude protein concentration showed a slight decline. In addition, mineral content varied depending on irrigation level and generally increased with higher water applications. Overall, irrigation level was identified as a major factor affecting forage yield, water use efficiency, and forage quality in soybean. Water deficit caused substantial yield losses, whereas excessive irrigation adversely affected both yield and forage quality. The findings indicate that the I100 treatment was the optimum irrigation level for achieving maximum forage yield and water use efficiency. These results provide valuable information for sustainable forage production and efficient water management under semi-arid conditions.
Benzer Tezler
- Aydın ekolojik koşullarında iki farklı silajlık soya çeşidinde su kısıtının verim ve kalite özelliklerine etkisi
Effect of water limitation on yield and quality characteristics of two different soybean varieties in aydin ecological conditions
FATİH AÇIKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SÜRMEN
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Marmara bölgesindeki kavun ve karpuz yetiştiriciliğinin bugünkü durumu, sorunları ve öneriler
The Status of melon and water melongrowing in Marmara region at present and its Problems and recommedations
MEHMET GÜLER
- İzmir pazarlarında satılan taze köy peynirlerinin bazı nitelikleri ve özellikle zehirlenmeye neden olan bakteri içerikleri üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NURSEL VAPURCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN YAYGIN