Geri Dön

12–18 yaş arası sporcularda düşük enerji bulunabilirliği ile yeme tutumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between low energy availability and eating attitudes among athletes aged 12–18 years

PDF İndir

  1. Tez No: 1022808
  2. Yazar: ZEYNEP YAKUT
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİTNAT ŞULE ŞAKAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Haliç Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, 12–18 yaş arası sporcularda düşük enerji bulunabilirliği (LEA) ile yeme tutumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kesitsel tanımlayıcı tipte planlanmış olup çalışmaya çeşitli spor branşlarında aktif olarak spor yapan 88 kız ve 88 erkek olmak üzere toplam 176 adölesan sporcu dahil edilmiştir. Veriler sosyodemografik özellikler, antropometrik ölçümler, vücut bileşimi analizleri, 24 saatlik besin tüketim kaydı, besin tüketim sıklığı formu ve Yeme Tutumu Testi-26 (YTT-26) kullanılarak toplanmıştır. Enerji bulunabilirliği; günlük enerji alımı, egzersize bağlı enerji harcaması ve yağsız vücut kütlesi kullanılarak hesaplanmıştır. Katılımcıların enerji bulunabilirliği ortalaması 23,33±12,96 kcal/kg yağsız vücut kütlesi/gün olarak belirlenmiş ve sporcuların %64,2'sinde düşük enerji bulunabilirliği saptanmıştır. LEA prevalansı kız sporcularda (%72,7), erkek sporculara (%55,7) göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0,007). YTT-26 sonuçlarına göre sporcuların %17,6'sı riskli yeme tutumu grubunda yer almıştır. Enerji bulunabilirliği ile YTT-26 toplam puanı arasında zayıf düzeyde negatif anlamlı ilişki saptanmış (r=-0,183; p=0,015) olup enerji bulunabilirliği azaldıkça yeme tutum bozukluğu puanlarının arttığı belirlenmiştir. Ayrıca enerji bulunabilirliği ile yeme meşguliyeti (r=-0,170; p=0,024) ve kısıtlama (r=-0,229; p=0,002) alt boyutları arasında da negatif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların %65,3'ünün günlük enerji alımının Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER 2022) referansına göre yetersiz olduğu belirlenmiştir. Besin ögesi alımları TÜBER 2022 göre değerlendirildiğinde sporcuların büyük çoğunluğunda lif, D vitamini, kalsiyum, selenyum ve demir alımlarının önerilen düzeylerin altında olduğu saptanmıştır. Enerjiden gelen karbonhidrat oranının katılımcıların %71,0'ında referans düzeyin altında, yağ oranının ise %77,8'inde referans düzeyin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, adölesan sporcularda düşük enerji bulunabilirliği yaygın olarak görülmekte ve özellikle kız sporcular Fe, Ca ve D vitamini alımı yetersizliği göz önüne alındığında daha yüksek risk altında bulunmaktadır. Düşük enerji bulunabilirliği ile bozulmuş yeme tutumu arasında anlamlı ilişki bulunması, sporcularda enerji dengesi ve yeme davranışlarının birlikte değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Adölesan sporcularda düzenli beslenme izlemi, erken dönem tarama programları ve beslenme eğitimlerinin yaygınlaştırılması, sporcu sağlığının korunması ve performansın sürdürülebilirliği açısından önem taşımakta olup bu konuda detaylı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

This study investigated the relationship between low energy availability (LEA) and eating attitudes in adolescent athletes. The study was designed as a cross-sectional descriptive study and included 176 adolescent athletes (88 females and 88 males) who were actively participating in various sports disciplines. Data were collected using a sociodemographic questionnaire, anthropometric measurements, body composition analyses, a 24-hour dietary recall, a food frequency questionnaire, and the Eating Attitudes Test-26 (EAT-26). Energy availability was calculated using daily energy intake, exercise energy expenditure, and fat-free mass. The mean energy availability was 23.33 ± 12.96 kcal/kg fat-free mass/day, and 64.2% of the athletes had low energy availability. The prevalence of LEA was significantly higher in female athletes (72.7%) than in male athletes (55.7%) (p=0.007). According to the EAT-26 results, 17.6% of the athletes were in the disordered eating attitude risk group. A weak negative significant correlation was found between energy availability and the total EAT-26 score (r=-0.183, p=0.015), and disordered eating attitude scores increased as energy availability decreased. Significant negative correlations were also found between energy availability and the Eating Preoccupation (r=-0.170, p=0.024) and Dieting (r=-0.229, p=0.002) subscales. According to the Turkish Dietary Guidelines (TÜBER 2022), 65.3% of the participants had inadequate daily energy intake. Most athletes had dietary fiber, vitamin D, calcium, selenium, and iron intakes below the recommended levels. The proportion of energy from carbohydrates was below the reference level in 71.0% of the participants, whereas the proportion of energy from fat was above the reference level in 77.8% of the participants. In conclusion, low energy availability was common among adolescent athletes, and female athletes were at greater risk, particularly considering the inadequate intakes of iron, calcium, and vitamin D. The significant relationship between low energy availability and disordered eating attitudes highlights the importance of evaluating energy balance and eating behaviors together in athletes. Regular nutritional monitoring, early screening programs, and nutrition education are important for protecting athlete health and maintaining performance. Further studies are needed on this subject.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    333996

    Sporcularda kol ve bacak wingate testleri ile anaerobik gücün değerlendirilmesi

    Evaluation of the anaerobic strength in athletes with arm and leg wingate tests

    MURAT OZAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    SporSelçuk Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET KILIÇ

  2. Tez No

    877889

    Comparison of muscle oxygenation and total hemoglobin levels during isokinetic concentric and eccentric contraction at different speeds in athletes

    Sporcularda farklı hızlarda izokinetik konsantrik ve eksentrik kasılma anında kas oksijenasyon ve toplam hemoglobin düzeylerinin karşılaştırılması

    DUR SAMAND

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NEVİN AYSEL GÜZEL

  3. Tez No

    192841

    Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  4. Tez No

    79677

    Elit düzeyde spor yaptıktan sonra yarışma sporunu bırakmış sporcularda koroner kalp hastalıkları risk profilinin araştırılması

    Investigation of the coronary heart disease (CHD) risk profiles of retired elite players

    ALPER FARUK UĞRAŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    SporGazi Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. LATİF AYDOS

  5. Tez No

    905115

    Adolesan tenis sporcularında enerji dengesi ve makro besin ögesi alımlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of energy balance and macronutrient intakes in adoslescent tennis players

    FATMANUR GÜNEY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    SporHacettepe Üniversitesi

    Egzersiz ve Spor Fizyolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN HÜSREV TURNAGÖL

Geri Dön