Türkiye'de yetişen Berberis crataegina DC. bitkisinin in vitro diyabet ve diyabetik nöropati modellerindeki etkinliğine yönelik farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical studies on the efficacy of Berberis crataegina D.C. plant grown in Türkiye on in vitro diabetes and diabetic neuropathy models
- Tez No: 1022815
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE YÜZBAŞIOĞLU BARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Berberis crataegina D.C, α-glukozidaz, diyabetik nöropati, flavonoitler, fenolik bileşikler, metabolomiks, Berberis crataegina D.C, α-glucosidase, diabetic neuropathy, flavonoits, phenolic compounds, metabolomics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmakognozi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmakognozi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Berberis cinsi Türkiye'de B. vulgaris L., B. crataegina DC., B. integerrima Bunge ve B. cretica L. olmak üzere dört türle temsil edilmektedir. B. crataegina'nın floradaki geniş yayılışı ve geleneksel kullanımları bilinmekle birlikte, fitokimyasal özellikleri ve biyolojik aktiviteleri sınırlı düzeyde incelenmiştir. Bu tez çalışmasında, bitkinin farklı kısımlarından hazırlanan özütlerin fitokimyasal profillerinin, in vitro diyabet karşıtı potansiyellerinin ve yüksek glukozla oluşturulan SH-SY5Y hücre temelli diyabetik nöropati modelindeki sitoprotektif etkilerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Yaprak, çiçek, sürgün, kök ve meyve özütlerinin toplam fenolik ve flavonoit içerikleri, antioksidan kapasiteleri ve α-glukozidaz inhibitör aktiviteleri belirlenmiştir. Ana özütlerin yüksek glukozla oluşturulan SH-SY5Y hücre modelindeki sitoprotektif etkileri değerlendirilmiştir. Yaprak ve sürgün özütlerine sıvı-sıvı partisyon uygulanmış, alt özütler fitokimyasal ve biyolojik aktivite açısından incelenmiştir. Özütlerin metabolomik profilleri LC-QTOF-MS ile karşılaştırılmıştır. Aktif bulunan meyve özütü; ters faz vakum sıvı kolon kromatografisiyle fraksiyonlanmıştır. Fraksiyonların fitokimyasal içerikleri ve α-glukozidaz inhibitör aktiviteleri değerlendirilmiştir. Özütteki başlıca fenolik bileşikler YBSK-DAD ile kantitatif olarak belirlenmiştir. Metabolitler ile biyolojik aktivite arasındaki ilişki ileri korelasyon analiziyle incelenmiştir. Bulgular: Meyve özütü α-glukozidaz inhibitör aktivitesi, toplam fenolik içeriği, antioksidan kapasitesi ve yüksek glukozla oluşturulan SH-SY5Y hücre modelindeki sitoprotektif etkisi bakımından öne çıkmıştır. Özüt, 25–400 µg/mL aralığında sitotoksisite göstermemiş ve 25 µg/mL'de yüksek glukoza bağlı hücre canlılığı kaybını azaltarak canlılığı normal kontrol düzeyine yaklaştırmıştır. Ana özütlerde birden fazla özütte yer alan toplam 191 metabolit tespit edilmekle beraber meyve özütünün flavonoit ağırlıklı özgün bir metabolit profiline sahip olduğu belirlenmiştir. Fraksiyonlamada aktivite orta polar fraksiyonlarda yoğunlaşmış, ancak hiçbir fraksiyon ana özütün aktivitesine ulaşmamıştır. Meyve özütünde klorojenik asit, rutin, kafeik asit, protokateşik asit, kersetin ve kersetin-3-O-glukozit saptanarak kantitatif olarak tayin edilmiştir. Korelasyon analizi, biyolojik aktivitelerin fenolik asitler, flavonoitler ve polifenolik metabolitlerle ilişkili olabileceğini göstermiştir. Sonuç: B. crataegina meyve özütü, α-glukozidaz inhibisyonu ve yüksek glukozla oluşturulan SH-SY5Y hücre modelindeki sitoprotektif etkisi bakımından umut verici bulunmuştur. Bulgular, etkinliğin tek bir bileşikten çok fenolik asitler, flavonoitler ve diğer polifenolik metabolitlerin oluşturduğu polifenolik matrise bağlı olabileceğini düşündürmektedir. Sonuçlar, meyve özütünün mekanistik, in vivo ve standardizasyon çalışmalarında değerlendirilmesini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The genus Berberis is represented in Türkiye by four species: B. vulgaris L., B. crataegina DC., B. integerrima Bunge, and B. cretica L. Although B. crataegina is known for its wide distribution in the flora and its traditional uses, its phytochemical properties and biological activities have been investigated only to a limited extent. This thesis aimed to comparatively evaluate the phytochemical profiles, in vitro antidiabetic potential, and cytoprotective effects of extracts prepared from different parts of the plant in a high-glucose-induced SH-SY5Y cell-based diabetic neuropathy model. Materials and Methods: The total phenolic and flavonoid contents, antioxidant capacities and α-glucosidase inhibitory activities of leaf, flower, shoot, root, and fruit extracts were determined. The cytoprotective effects of the crude extracts were evaluated in a high-glucose-induced SH-SY5Y cell model. Liquid-liquid partitioning was applied to the leaf and shoot extracts, and the resulting subextracts were examined for their phytochemical contents and biological activities. The metabolomic profiles of the extracts were comparatively analyzed using LC-QTOF-MS. The active fruit extract was fractionated by reversed-phase vacuum liquid chromatography, and the phytochemical contents and α-glucosidase inhibitory activities of the fractions were evaluated. The major phenolic compounds in the extract were quantitatively determined using HPLC-DAD. The relationships between metabolites and biological activities were investigated through advanced correlation analysis. Results: The fruit extract was distinguished by its α-glucosidase inhibitory activity, total phenolic content, antioxidant capacity, and cytoprotective effect in the high-glucose-induced SH-SY5Y cell model. The extract showed no marked cytotoxicity within the concentration range of 25–400 µg/mL and, at 25 µg/mL, reduced high-glucose-induced loss of cell viability, restoring viability to a level close to that of the normal control. A total of 191 metabolites occurring in more than one crude extract were detected, while the fruit extract was found to possess a distinct metabolite profile predominantly characterized by flavonoids. Fractionation revealed that α-glucosidase inhibitory activity was concentrated mainly in the medium-polarity fractions; however, none of the fractions reached the activity level of the crude extract. Chlorogenic acid, rutin, caffeic acid, protocatechuic acid, quercetin, and quercetin-3-O-glucoside were detected and quantitatively determined in the fruit extract. Correlation analysis indicated that the biological activities may be associated with phenolic acids, flavonoids, and other polyphenolic metabolites. Conclusion: The fruit extract of B. crataegina was considered promising in terms of α-glucosidase inhibition and its cytoprotective effect in the high-glucose-induced SH-SY5Y cell model. The findings suggest that the observed activity may be attributable not to a single compound but to the polyphenolic matrix formed by phenolic acids, flavonoids, and other polyphenolic metabolites. These results support the further evaluation of the fruit extract through mechanistic, in vivo, and standardization studies.
Benzer Tezler
- Berberis crataegina DC. meyve ekstrelerinin antioksidan kapasitelerinin ve sitotoksik etkilerinin araştırılması
Investigation of antioxidant capacities and cytotoxic effects of Berberis crataegina DC. fruit extracts
OMAR BADRELDEEN MUSA HAMAD
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyokimyaAnkara ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU ZEYNEP KARABAY
- Türkiye'de yetişen Berberis L. türlerinin alkaloitleri
Alkaloids of Berberis L. species growing in Turkey
MÜBERRA KOŞAR
Doktora
Türkçe
1999
BotanikAnadolu ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL HÜSNÜ CAN BAŞER
- Yabani olarak yetişen bazı meyvelerin ursolik ve oleanolik asit içeriği
Ursolic and oleanolic acid contents in wild varieties of some fruits
BURÇİN TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Gıda MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKAY KOCA
- Кыргызстанда өсүүчү кээ бир жемиштердин антоциандарынын изилдениши жана копигментация методу аркылуу термостабилдүүлүгүнүн жогорулатылышы
Kırgızistanda yetişen bazı meyvelerin antosiyanin profillerinin belirlenmesi ve kopigmentasyon ile ısıl kararlılıklarının arttırılması
AYÇÜRÖK MACİTOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2011
Gıda MühendisliğiKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDAYKAN KASIMAKUNOVA
- Türkiye'de yetişen bazı corydalis DC. türleri üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic researches on some corydalis DC. species growing in Turkey
MEHTAP KILIÇ PORSNOK
Doktora
Türkçe
2020
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE ŞENER