Enerji verimliliği odaklı mimari tasarım ilkeleri: erken tasarım kararları ile uygulama sonuçlarının karşılaştırmalı analizi
Architectural design principles for energy efficiency:a comparative analysis of early design decisions and realised outcomes
- Tez No: 1022817
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇE DÖŞEMECİLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Beykent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, erken tasarım evresinde alınan kabuk kararlarının tamamlanmış yapıda ne ölçüde korunduğunu incelemektedir. Kütle formu, yönelim, pencere-duvar oranı (WWR) ve gölgeleme olmak üzere dört kabuk parametresi, bu araştırma için geliştirilen analitik bir araç olan Karşılaştırma Matrisi aracılığıyla değerlendirilmiştir. Matris; tasarım konseptini, inşa edilmiş yapıyı ve aralarındaki farkı düzenli, yinelenebilir ve farklı bağlamlara uyarlanabilir biçimde belgelemektedir. Örneklem, LEED, BREEAM, ILFI/LBC ve Green Star sertifikalı, beş farklı iklim bölgesinden on beş ofis ve bir konut yapısını kapsamaktadır. Bulgular tutarlı bir eğilim ortaya koymaktadır: kütle formu ve yönelim on altı yapının tamamında korunurken gölgeleme parametresinde değerlendirilebilir on beş yapının üçte ikisinde (%67) belgelenebilir sapma gözlemlenmiştir. Bu örneklem kapsamında aynı iklim bölgesindeki yapılar birbirinden belirgin biçimde farklı profiller sergilemektedir; bu gözlem, iklimin tek başına yeterli açıklayıcı değişken olmayabileceğine işaret etmektedir. Bu örneklemde sertifikasyon protokolü ve süreç disiplini, sapma profiliyle tutarlı bir ilişki sergilemektedir. Bu ilişki nedensel değil gözlemseldir; hipotez düzeyinde sunulmaktadır. Kullanım sonrası doğrulamayı zorunlu kılan ILFI/LBC sisteminde sapma tutarlı biçimde düşük kalırken LEED ve BREEAM protokollerinde izleme açığı daha sık gözlemlenmiştir. Çalışma, enerji verimliliğini mimari karar alma perspektifinden ele almakta ve Karşılaştırma Matrisi'ni geniş bağlamlara uygulanabilir bir değerlendirme aracı olarak ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the extent to which early-stage building envelope decisions are preserved in the completed built work. Four envelope parameters — massing, orientation, window-to-wall ratio (WWR), and shading — are evaluated through the Comparison Matrix, an analytical instrument developed for this research. The Matrix documents design intent, the realised building, and the gap between them in a structured, replicable format applicable across climatic and programmatic contexts. The sample comprises fifteen certified office buildings and one residential building from five climate zones, each holding LEED, BREEAM, ILFI/LBC, or Green Star certification. Findings reveal a consistent pattern: massing and orientation were preserved in all sixteen cases, while shading exhibited documented deviation in 67 per cent of the fifteen assessable buildings. Buildings within the same climate zone display markedly divergent deviation profiles, indicating that climate alone is not a sufficient explanatory variable. Within this sample, certification protocol and process discipline show a stronger association with deviation patterns; however, the qualitative nature and limited scale of the study preclude causal inference. Under post-occupancy verification regimes such as ILFI/LBC, deviation remained consistently low; under LEED and BREEAM, monitoring gaps were more frequently observed. This association is presented as a hypothesis for future controlled research. The study approaches energy efficiency through the lens of architectural decision-making and introduces the Comparison Matrix as a transferable evaluation tool.
Benzer Tezler
- Computational design and fabrication of material-efficient multi-morphological structures
Malzeme-verimli çoklu-morfolojik yapıların hesaplamalı tasarımı ve üretimi
ALİM BATTAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİL YAZICI
- Türkiye'de uygulanacak eğitim yapılarının mimari tasarım ve dış cephe kaplama malzemesi özelliklerine göre çevresel etki yüklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of environmental impact loads based on architectural design and exterior cladding material characteristics in educational buildings
DİLFURUZ KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANER GÖÇER
- Geleneksel Türk evi tipolojileri ile iklim ilişkisinin kullanıcı termal konforuna etkisi ve enerji etkin tasarım kriterleri açısından incelenmesi
The effect of traditional Turkish house typologies and climate relationship on user thermal comfort and examination in terms of energy efficient design
SEVİM KILIÇ
- An approach for energy efficiency and sustainability in emergency architecture: Evaluation of post-disaster shelters in Turkey
Afet mimarlığında enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik için bir yaklaşım: Türkiye'deki afet sonrası barınaklarının değerlendirilmesi
SANTIAGO BRUSADIN VIOLA
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ZERRİN YILMAZ
- Yeşil bina sertifika uygulamalarının bina mimari tasarımı ve sürdürülebilirlik ile etkileşimi
The interaction of green building certification practices with architectural design and sustainability
KÜBRA AYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Aydın ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜLKÜF GÜNELİ