Sporcu performansını artırmada doğal içecek takviyeleri: Gen ekspresyon profilleri ve biyokimyasal indikatörlerin belirlenmesi
Natural beverage supplementation for enhancing athletic performance: Determination of gene expression profiles and biochemical indicators
- Tez No: 1022822
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZARİFE PANCAR, PROF. DR. SEVGİ GEZİCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, zencefil, pancar suyu ve ham baldan oluşan doğal bir içeceğin elit sporcularda akut egzersiz sonrası biyokimyasal parametreler, hedef gen ekspresyon düzeyleri (PGC-1α, PRKAG1, FOXO1, G6PC, ACTN3) ve aerobik performans üzerindeki akut etkilerinin incelenmesidir. Randomize, tekrarlayan ölçümlü çapraz desende yürütülen araştırmaya, tüm test oturumlarını eksiksiz tamamlayan on elit lisanslı sporcu (n = 10) dahil edilmiştir. Katılımcılar, aralarında en az yedi günlük yıkama (washout) periyodu bulunan kontrol (KON) ve takviye (TAK) koşullarını dengeli sıralama ile tamamlamıştır. TAK koşulunda katılımcılar egzersizden iki saat önce 20 g taze zencefil, 70 mL soğuk pres pancar suyu ve 10 mL ham baldan oluşan ~100 mL'lik doğal içeceği tüketmiş, ardından 20 Metre Mekik Koşusu Testi (Beep Testi) uygulanmıştır. Egzersiz öncesi ve sonrası alınan venöz kan örneklerinde biyokimyasal parametreler ve hedef genlere ait ΔCt değerleri analiz edilmiş; veriler 2×2 (uygulama × zaman) tekrarlı ölçümler varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Aerobik performans göstergelerinin tamamında (seviye, VO₂max, toplam koşu mesafesi, hız) TAK koşulu KON koşuluna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p < 0.001–0.001; ηₚ² = 0.710.79). Trigliserit ve insülin düzeyleri TAK koşulunda KON'a göre anlamlı olarak düşük seyretmiş (p < 0.05); total kolesterol ve non-HDL düzeylerinde ise yalnızca KON koşulunda egzersiz sonrası anlamlı artış gözlenirken TAK koşulunda bu artış saptanmamıştır (Uygulama × Zaman etkileşimi, p < 0.05). Glukoz, HDL, LDL, AST, ALT ve kortizol düzeylerinde her iki koşulda da egzersize bağlı anlamlı zaman etkisi görülmüş, ancak koşullar arasında farklılık bulunmamıştır. Gen ekspresyonu analizlerinde PGC-1α, PRKAG1, FOXO1, G6PC ve ACTN3'ün ΔCt değerleri uygulama koşulları arasında anlamlı farklılık göstermiştir (p < 0.05); ACTN3'te ayrıca anlamlı Uygulama × Zaman etkileşimi saptanmış, KON koşulunda egzersiz sonrası ΔCt anlamlı artarken (p = 0.049) TAK koşulunda bu değişim anlamlı bulunmamıştır. Zencefil, pancar suyu ve baldan oluşan doğal içeceğin akut tüketiminin elit sporcularda aerobik performansı artırdığı ve egzersize bağlı bazı olumsuz lipid/metabolik yanıtları sınırladığı belirlenmiştir. Hedef genlerin ΔCt değerlerindeki uygulamalar arası farklılıklar, içeriğindeki biyoaktif bileşenlerin (nitrat, gingerol, flavonoid) egzersize bağlı gen ekspresyon yanıtını modüle edebileceğine işaret etmektedir. Bulgular, bu tür doğal içeceklerin ergojenik destek potansiyeline moleküler düzeyde ön kanıt sunmakla birlikte, daha geniş örneklemli çalışmalarla desteklenmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to investigate the acute effects of a natural beverage composed of ginger, beetroot juice, and honey on post-exercise biochemical parameters, target gene expression levels (PGC-1α, PRKAG1, FOXO1, G6PC, and ACTN3), and aerobic performance in elite athletes. This randomized, repeated-measures within-subject crossover study included ten elite licensed athletes (n = 10) who completed all testing sessions. Participants completed both the control (CON) and supplementation (SUP) conditions in a counterbalanced order, separated by a washout period of at least seven days. In the SUP condition, participants consumed approximately 100 mL of a natural beverage containing 20 g of fresh ginger, 70 mL of cold-pressed beetroot juice, and 10 mL of raw honey two hours before performing the 20-m Multistage Shuttle Run Test (Beep Test). Venous blood samples were collected before and immediately after exercise to assess biochemical parameters and ΔCt values of the target genes. Data were analyzed using a 2 × 2 (condition × time) repeated-measures analysis of variance. All aerobic performance indices (shuttle level, VO₂max, total running distance, and running speed) were significantly higher in the SUP condition than in the CON condition (p < 0.0010.001, ηp² = 0.71–0.79). Triglyceride and insulin concentrations were significantly lower in the SUP condition than in the CON condition (p < 0.05). Total cholesterol and nonHDL cholesterol increased significantly after exercise only in the CON condition, whereas no such increase was observed in the SUP condition (condition × time interaction, p < 0.05). Glucose, HDL, LDL, AST, ALT, and cortisol exhibited significant time effects following exercise in both conditions without significant between-condition differences. Gene expression analyses demonstrated significant condition effects for the ΔCt values of PGC-1α, PRKAG1, FOXO1, G6PC, and ACTN3 (p < 0.05). Moreover, ACTN3 exhibited a significant condition × time interaction, with a significant postexercise increase in ΔCt observed only in the CON condition (p = 0.049), whereas no significant change was detected in the SUP condition. In conclusion, acute consumption of a natural beverage containing ginger, beetroot juice, and honey enhanced aerobic performance in elite athletes and attenuated certain adverse exercise-induced lipid and metabolic responses. The observed differences in the ΔCt values of the target genes suggest that the bioactive compounds contained in the beverage, including dietary nitrate, gingerols, and flavonoids, may modulate exercise-induced gene expression responses. These findings provide preliminary molecular evidence supporting the ergogenic potential of natural beverage supplementation; however, confirmation in larger-scale studies is warranted.
Benzer Tezler
- Uyku kalitesinin sporcularda bazı sportif performans parametreleri üzerinde etkisi
The effect of sleep quality on some sports performance parameters in athletes
FURKAN DURMUŞCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikiyatriSelçuk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YALÇIN KAYA
DOÇ. DR. ŞAKİR GICA
- Sporcuların el performanslarının Fınger Tappıng (Parmak vuruş) yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of hand performance of sportsmen using Finger Tapping method
MUSTAFA ERTUĞRUL ÇIPLAK
- Aktif sporcularda dental durum, iskeletsel anomali, diş sıkma alışkanlığı ve enfeksiyon varlığının sporcu performansı üzerine etkisi
Dental condition in active athletes, skeletal anomaly, the effect of teeth clenching habits and the presence of infection on athlete performance
OĞUZHAN DOĞAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZKAN ÖZGÜL
- Statik germe uygulamalarının voleybol oyuncularının dikey sıçrama çeviklik ve sürat performansına olan akut etkileri
The acute effects of static stretching applications on speed agility and vertical jump performance of volleyball players
YUSUF KAYA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporKırıkkale ÜniversitesiHareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AHMET DOĞAN
- Müsabık kano ve kürek sporcularının durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin araştırılması (Türkiye geneli)
Investigation of state and trait anxiety levels of competitive canoeing and rowing athletes (Turkey-wide)
ÖZTÜRK KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARSLAN KALKAVAN