Kronik hastalığı olan yaşlı bireylerde yeti yitimi ve hastalığa uyumun değerlendirilmesi
Assessment of functional impairment and adaptation to chronic illness in older adults with chronic diseases
- Tez No: 1022876
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KADRİYE SAYIN KASAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kronik hastalığa sahip yaşlı bireylerde yeti yitimi ile kronik hastalıklara uyum arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu çalışma, Ocak-Mart 2025 tarihleri arasında, Aksaray Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin dahili servislerinde tedavi gören araştırma kriterlerine uyan 65 yaş ve üzeri 282 birey ile yürütülmüştür. Araştırma verileri 'Kişisel Bilgi Formu', 'Kısa Yeti Yitimi Anketi' ve 'Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği' kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi ortalama, standart sapma, yüzde dağılımları ile non-parametrik testler (Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis H testi) kullanılarak gerçekleştirilmiş, değişkenler arası ilişkilerin belirlenmesinde Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 73,6±6,8 olup, %56,7'si kadın ve yarıdan fazlası (%64,5) evlidir. Araştırma kapsamındaki katılımcıların kronik hastalık türleri incelendiğinde en sık kardiyovasküler sistem hastalıkları (%63,8) ve diyabet (%59,6) görülmektedir. İlaç kullanım sayısına bakıldığında katılımcıların çoğunluğunun (%68,4) üç veya daha fazla ilaç kullandığı belirlenmiştir. Katılımcıların Kısa Yeti Yitimi Anketi toplam puan ortalaması 11,30±5,96, Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puan ortalaması ise 88,71±13,92 olarak bulunmuştur. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, Kısa Yeti Yitimi Anketi ile Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği arasında güçlü, negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,735; p<0,01). Ayrıca Kısa Yeti Yitimi Anketi ile Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeğinin ölçeğinin fiziksel, sosyal ve psikolojik alt boyutları arasında da negatif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bu bulguya göre, kronik hastalığı olan yaşlı bireylerin genel yeti yitim düzeyleri arttıkça kronik hastalığa uyum düzeylerinin de azaldığı söylenebilir. Bu kapsamda, kronik hastalığa sahip yaşlı bireylerde yeti yitiminin azaltılmasına yönelik girişimlerin planlanması, hastalığa uyumu artırmaya yönelik multidisipliner yaklaşımların uygulanması ve bireylerin yaşam kalitesinin iyileştirilmesine yönelik bakım stratejilerinin geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between functional impairment and adaptation to chronic illness in older adults with chronic conditions. This descriptive and exploratory study was conducted between January and March 2025 with 282 individuals aged 65 and older who met the study criteria and were receiving treatment in the internal medicine departments of Aksaray Training and Research Hospital. Research data were collected using the 'Personal Information Form,' the 'Brief Disability Scale,' and the 'Chronic Illness Coping Scale.' Data analysis was performed using means, standard deviations, percentage distributions, and non-parametric tests (Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis H test); Spearman's correlation analysis was applied to determine relationships between variables. The mean age of the participants was 73.6 ± 6.8; 56.7% were female, and more than half (64.5%) were married. When examining the types of chronic diseases among the study participants, cardiovascular diseases (63.8%) and diabetes (59.6%) were the most common. Regarding the number of medications used, it was found that the majority of participants (68.4%) took three or more medications. The mean total score on the Brief Disability Scale was 11.30 ± 5.96, while the mean total score on the Chronic Disease Coping Scale was 88.71 ± 13.92. As a result of the correlation analysis, a strong, negative, and statistically significant relationship was found between the Brief Disability Scale and the Chronic Disease Coping Scale (r = -0.735; p < 0.01). Furthermore, significant negative correlations were found between the Short Disability Scale and the physical, social, and psychological subscales of the Chronic Illness Coping Scale. Based on these findings, it can be concluded that as the overall level of disability increases among older adults with chronic illness, their level of coping with chronic illness decreases. In this context, it is recommended to plan interventions aimed at reducing functional impairment in older adults with chronic illness, implement multidisciplinary approaches to improve adaptation to the illness, and develop care strategies to enhance these individuals' quality of life.
Benzer Tezler
- Kayseri Yaşlı Bakım Merkezlerinde kalan yaşlılardadepresyon ve yeti yitiminin incelenmesi
The elderly residing in Kayseri Elderly Care Centersexamination of depression and disability
BEHİCE TERLİKLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıErciyes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN DURMUŞ
- Trabzon il merkezinde yaşayan yaşlılarda düşme riski, düşme prevalansı ve düşmeye bağlı işlevsel yetersizlik
Fall risk, falling prevalence and functional deficiency linked to fall in elders living in Trabzon
SEÇİL GÜLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
GeriatriKaradeniz Teknik Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESRİN NURAL
- Sosyoekonomik düzeyi düşük bir bölgede evde yaşayan yaşlıların bakım gereksinimleri
Care needs of elderly people living at homes in a region with low socio economic status
GİZEM DENİZ BULUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYLA ÜNSAL
- Turgutlu kent merkezinde yaşayan erişkin engelli bireylerde yaşam kalitesi, engelliliğe yönelik tutum ve bakım hizmetlerinin niteliğinin değerlendirilmesi
The evaluation of the quality of life of the adult disabled population, the attitudes towards disability and the quality of disabled care in Turgutlu city center
AYDIN AKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Halk SağlığıCelal Bayar ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN ESER
- Evde yaşayan 65 yaş ve üzeri yaşlı bireylerin ilaç kullanımı ve kendi kendine ilaç kullanım yetisi
Medication use and self-medication use ability in elders 65 years and over living in home
TUĞBA SOLMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Halk SağlığıSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BELGİN AKIN