Ortaöğretim okullarının örgütsel doğaçlama kapasitesinin örgütsel barış üzerindeki etkisinin öğretmen ve okul yöneticileri algılarına göre incelenmesi
Examining the effect of secondary school's organizational improvisation capacity on organizational peace according to the perceptions of teachers and school administrators
- Tez No: 1022922
- Danışmanlar: PROF. DR. CEM TUNA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Örgütsel barış, Organizational peace
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, öğretmen ve okul yöneticilerinin algıları doğrultusunda örgütsel doğaçlama kapasitesi ile örgütsel barış arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel tarama modeli temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2025–2026 eğitim öğretim yılında Artvin ili ve ilçelerinde görev yapan öğretmenler oluşturmuş, evreni temsil edebilecek örnekleme ulaşmak amacıyla basit seçkisiz örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma kapsamında, analizler 257 öğretmenden elde edilen veriler üzerinden yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında üç araç kullanılmıştır: Doğuş ve Ereş (2021) tarafından geliştirilen Okulda Örgütsel Barış Ölçeği, Kung (2019) tarafından geliştirilen ve Limon ve Dilekçi (2020) tarafından Türkçeye uyarlanan Okulların Örgütsel Doğaçlama Kapasitesi Ölçeği ile araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu. Ölçekler beşli Likert tipinde hazırlanmış olup öğretmenlerin örgütlerine ilişkin algılarını ölçmeye yöneliktir. Verilerin analizinde öncelikle normallik varsayımı incelenmiş, çarpıklık ve basıklık değerleri ile yapılan normallik testleri sonucunda veri setinin normal dağılım göstermediği belirlenmiştir. Bu nedenle analiz sürecinde parametrik olmayan istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin büyük çoğunluğunu öğretmen unvanına sahip katılımcılar oluşturmakta olup katılımcıların yarısından fazlası kadın ve 31–40 yaş aralığındadır. Katılımcıların önemli bir kısmının uzman öğretmen statüsünde olduğu ve mesleki deneyim bakımından orta kıdeme sahip oldukları görülmüştür. Bulgular incelendiğinde öğretmen ve yöneticilerin örgütsel barış algılarının genel olarak yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Örgütsel barışın alt boyutları arasında en yüksek ortalamanın denge boyutunda, en düşük ortalamanın ise politikalar boyutunda olduğu tespit edilmiştir. Bu durum okullarda kişilerarası ilişkiler, iş dengesi ve yönetimsel uyumun güçlü olduğunu; ancak örgütsel politika ve uygulamalara ilişkin algıların görece daha düşük kaldığını göstermektedir. Demografik değişkenler açısından yapılan analizlerde örgütsel barış algılarının cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu ve yaş değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Başka bir ifadeyle, öğretmenlerin örgütsel barış algılarının bireysel özelliklerden büyük ölçüde bağımsız olduğu ve okul ortamına ilişkin ortak bir algı yapısının oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde araştırma bulguları, eğitim örgütlerinde örgütsel barışın yüksek düzeyde algılandığını ve bu algının demografik değişkenlerden ziyade örgütsel süreçler ve okul iklimi ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, örgütsel doğaçlama kapasitesinin okul ortamındaki iş birliği, uyum ve barışçıl örgüt iklimi açısından önemli bir değişken olabileceğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to examine the relationship between organizational improvisation capacity and organizational peace based on the perceptions of teachers and school administrators. The study was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research approaches. The population of the research consisted of teachers working in the province of Artvin and its districts during the 2025–2026 academic year, and a simple random sampling method was preferred in order to reach a sample capable of representing the population. Within the scope of the study, analyses were carried out using data obtained from 257 teachers. Three data collection instruments were used in the research: the Organizational Peace at School Scale developed by Doğuş and Ereş (2021), the Organizational Improvisation Capacity of Schools Scale developed by Kung (2019) and adapted into Turkish by Limon and Dilekçi (2020), and a Personal Information Form prepared by the researcher. The scales were designed in a five-point Likert format and aimed to measure teachers' perceptions regarding their organizations. In the data analysis process, the assumption of normality was first examined. Based on skewness and kurtosis values and normality tests, it was determined that the data set did not show a normal distribution. Therefore, non-parametric statistical methods were employed during the analysis process. The majority of participants consisted of individuals holding the title of teacher, more than half of whom were female and mostly within the 31–40 age range. A significant portion of the participants were found to have the status of specialist teachers and to possess moderate levels of professional experience. Examination of the findings revealed that teachers' and administrators' perceptions of organizational peace were generally at a high level. Among the sub-dimensions of organizational peace, the highest mean score was observed in the balance dimension, while the lowest mean score was found in the policies dimension. This result indicates that interpersonal relationships, work balance, and managerial harmony are strong within schools, whereas perceptions related to organizational policies and practices remain relatively lower. Analyses conducted in terms of demographic variables demonstrated that organizational peace perceptions did not differ significantly according to gender, marital status, educational level, or age. In other words, teachers' perceptions of organizational peace were largely independent of individual characteristics, suggesting the existence of a shared perception structure related to the school environment. Overall, the research findings indicate that organizational peace is perceived at a high level in educational organizations and that this perception is more closely related to organizational processes and school climate rather than demographic variables. These results suggest that organizational improvisation capacity may be an important variable in promoting collaboration, harmony, and a peaceful organizational climate within school settings
Benzer Tezler
- Okullarda örgütsel hafıza ile örgütsel doğaçlama arasındaki ilişki
The relationship between organizational memory and improvisation capacity in schools
SEYHAN KAYA BAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA BAYRAKCI
- Ortaöğretim okullarının öğrenen örgüt, örgütsel güven ve iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between the concepts of learning organization, organizational trust and job satisfaction of high schools
ERKUT BİL
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BALCI
- Ortaöğretim kurumlarındaki öğretmenlerin öğrenen okul algı düzeyleri ile örgütsel mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between the learning school perception level of teachers and organizational happiness level in secondary educational institutions
ARZU BOZKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ÇOBANOĞLU
- Ortaöğretim kurumlarında örgütsel değerler ile kurumsal imaj oluşturma arasındaki ilişki
The relationship betwen the organizational values and the constitution of an institutional image in the secondary education
DÜNDAR ÖNLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimZirve ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KARAKUŞ
- Ortaöğretim kurumlarının örgütsel öğrenme düzeylerinin okul etkililiği ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi
The impact of high schools' organizational learning level on school effectiveness and organizational citizenship behaviour
MÜSLİM ALANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLFÜ DEMİRTAŞ