Vatandaş bilimi uygulamalarının ilkokul öğrencileri ve ebeveynlerinin çevre bilinçlerine katkısının incelenmesi
An investigation of the contribution of citizen science practices to the environmental awareness of primary school students and their parents
- Tez No: 1022955
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DEMET ŞAHİN KALYON
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn desteği, Vatandaş bilimi, Çevre bilinci, Çevre eğitimi, İlkokul öğrencileri, Parental support, Citizen science, Environmental consciousness, Environmental education, Primary school students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, vatandaş bilimi uygulamalarının ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri ve ebeveynlerinin çevre bilinçlerine katkısını incelemektir. Araştırma yakınsayan paralel karma desenle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Ankara ilinde bir özel ilkokulda öğrenim gören 18 dördüncü sınıf öğrencisi ve 17 ebeveyn oluşturmaktadır. Nicel veriler, öğrencilere uygulanan Çevre Bilinci Ölçeği ile ebeveynlere uygulanan Çevre Bilinci ve Çevresel Duyarlılık Ölçeği aracılığıyla; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Uygulama sürecinde öğrenci–ebeveyn ikilileri çevre temalı vatandaş bilimi projelerine katılmış, yaklaşık bir ay boyunca veri toplamış ve altı hafta süren sunum etkinliklerinde elde ettikleri bulguları paylaşmıştır. Nicel veriler eşleştirilmiş örneklem t-testi ile nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, vatandaş bilimi uygulamaları sonrasında öğrencilerin çevre bilinci puanlarında anlamlı bir artış olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde ebeveynlerin çevre bilinci ve çevresel duyarlılık düzeylerinde de anlamlı gelişmeler belirlenmiştir. Nicel ve nitel bulgular yorumlama aşamasında karşılaştırılarak bütünleştirilmiştir. Nitel bulgular öğrencilerin ve ebeveynlerin çevreye ilişkin farkındalıklarının arttığını, çevre dostu davranışlar geliştirdiklerini ve ebeveyn–çocuk birlikte katılımının öğrenme sürecini desteklediğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak vatandaş bilimi uygulamalarının hem öğrencilerin hem de ebeveynlerin çevre bilinci ve çevresel duyarlılığın geliştirilmesine katkı sağladığı ve ebeveyn katılımı ile desteklenen çevre eğitimi uygulamalarına önemli katkılar sunduğu söylenebilir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, çevre eğitimi süreçlerinde ebeveyn katılımını temel alan vatandaş bilimi uygulamalarına daha fazla yer verilmesi ve bu uygulamaların farklı yaş grupları ile eğitim kademelerinde yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the contribution of citizen science practices to the environmental awareness of fourth-grade primary school students and their parents. The study was conducted using a convergent parallel mixed-methods design. The sample consisted of 18 fourth-grade students and 17 parents attending a private primary school in Ankara, Türkiye. Quantitative data were collected through the Environmental Awareness Scale administered to students and the Environmental Awareness and Environmental Sensitivity Scale administered to parents, while qualitative data were obtained through semi-structured interviews. During the implementation process, student–parent pairs participated in environment-themed citizen science projects, collected data for approximately one month, and shared their findings through presentation activities conducted over a six-week period. Quantitative data were analyzed using the paired-samples t-test, whereas qualitative data were analyzed through content analysis. The findings revealed a significant increase in students' environmental awareness scores following the citizen science practices. Similarly, significant improvements were observed in parents' levels of environmental awareness and environmental sensitivity. Quantitative and qualitative findings were compared and integrated during the interpretation phase. Qualitative findings indicated that students' and parents' awareness of environmental issues increased, they developed environmentally friendly behaviors, and parent–child collaborative participation supported the learning process. In conclusion, citizen science practices contribute to the development of environmental awareness and environmental sensitivity among both students and parents and provide important contributions to environmental education practices supported by parental involvement. Based on the findings, it is recommended that citizen science practices based on parental involvement be incorporated more extensively into environmental education processes and that these practices be expanded across different age groups and educational levels.
Benzer Tezler
- Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour
Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği
YASEMİN KIZILOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ
- Educational reforms in Ethiopia: From the imperial era to the present
Etiyopya'da eğitim reformları: Emperyal dönemden günümüze
SALİH AHMED MAHAMMODA
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA KORKMAZ
- İttihat ve Terakki dönemi vatandaşlık eğitimi politikaları ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of citizenship education policies and practices in the period of the Committee of Union and Progress
HATİCE ADAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MEYDAN
- Karşılaştırmalı perspektiften uluslararası mülteci rejimi bağlamında mülteci eğitimi ve Türkiye örneği
Refugee education in the context of international refugee regime and the case of Turkey from a comparative perspective
ZEYNEP ÖZDE ATEŞOK
Doktora
Türkçe
2018
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL KOMSUOĞLU ÇITIPITIOĞLU
- Ölçünlü Türkiye Türkçesini okulda öğrenen çocukların okuma yanlışlarını düzeltemede ve onları akıcı okumaya ulaştırmada tekrarlı okuma yaklaşımının etkisi
The standard Turkey Turkish children in the correction of incorrect reading of the learner in school and effect of repeated readings approach to transport them fluent reading
ALPER PİRCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiSınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DEMET SANCI UZUN