Çağdaş İslâmî bir akım olarak Türkiye'de 19'culuk
Contemporary Islamic movement in Turkey: An example of believers in miracle of 19
- Tez No: 1022954
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED MÜCAHİD DÜNDAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kur'an-ı Kerim, Matematiksel ispat, Mucizeler, İslamiyet, Koran, Mathematical proof, Miracles, Islam
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslâm tarihi boyunca İslâm düşüncesinde çeşitli yorum farklılıkları var olagelmiştir. Bu farklılıklara neden olan etkenler insanın düşünce yapısı ve dini metinlerin anlaşılma biçiminden kaynaklanan sebepler olduğu gibi; sosyal, kültürel, coğrafi ve siyasi sebepler de bu etkenler arasında yer almıştır. Bu yorum farklılıkları sonucunda birbirinden farklı birçok mezhep, fırka ve dini akımlar oluşmuştur. Çalışmamızda çağdaş İslâmi bir akım olarak ele aldığımız ve ülkemizde genellikle 19'cular olarak nitelendirilen grup tanıtılmaya çalışılacak; 19'cuların nasıl ortaya çıktığı, tarihsel arka planı, Türkiye'deki varlığı ve çalışmaları konu edilecektir. Çağdaş İslâmî bir topluluk olan 19'cuların din anlayışları, dini anlama biçimleri ve savundukları matematiksel 19 sistemi bu çalışmada tanıtılacaktır. Ayrıca matematiksel 19 sisteminin savunucuları ve bunların Türkiye'de nasıl bir etkiye sahip oldukları anlatılacaktır. Çalışmamıza konu olan 19'cuların temel iddiaları Kur'ân'ın matematiksel bir şifre ile korunduğudur. Kur'ân'ı bilgisayar ortamına aktaran Mısırlı biyokimyager Reşâd Halîfe (ö. 1990), Kur'ân'ın matematiksel olarak şifrelendiğini iddia etmektedir. Bu iddiaları dünya çapında çeşitli kesimler tarafından kabul edildiği gibi Türkiye'de de bazı kişiler tarafından bu iddialar kabul görmüş ve bu kişiler bu iddianın savunucusu haline gelmişlerdir. Türkiye'ye bu akımı duyuran ve mezkûr anlayışın sıkı bir savunucusu olan kişi ise Edip Yüksel'dir. 1980'li yıllarda Reşâd Halîfe'den etkilenen Edip Yüksel, radikal bir iddia ortaya koyarak“Kur'ân Bize Yeter”düşüncesini benimseyerek bütün geleneği reddetmiştir. Bu bağlamda 19'cular sünneti bağlayıcı bir delil olarak kabul etmeyip sert bir dille eleştirmişlerdir.“Kur'ân metninin 19 sayısına dayanan matematiksel bir şifreyle şifrelendiği ve bu yolla korunduğu”temel görüşünden neş'et eden düşüncenin taraftarları, geçen zaman içinde sünnet ve hadis metinlerinin dini kaynaklığı, Kur'ân tefsirinde farklı bir yaklaşım, tasavvuf geleneğine olumsuz bakış, bilimsel veri ve teknik bazı gelişmeleri dini kaynaklık bakımından kullanma ve yaygın-bilinen anlayıştan farklı amelî uygulamalar ile müstakil bir İslâmî-dini cemaat/topluluk hüviyetine bürünmüş görünmektedir.
Özet (Çeviri)
Throughout Islamic history, various interpretive differences have existed within Islamic thought. These differences have arisen not only from factors related to human modes of reasoning and approaches to understanding religious texts, but also from social, cultural, geographical, and political conditions. As a result of such interpretive divergences, numerous sects (madhhab), factions (firqa), and religious movements have emerged. In this study, the group commonly referred to in Türkiye as the“19ers”is examined as a contemporary Islamic movement. The study aims to introduce this group by addressing the circumstances of its emergence, its historical background, its presence in Türkiye, and its activities. As a contemporary Islamic community, the 19ers' understanding of religion, their approach to interpreting religious sources, and the so-called Mathematical Code 19 that they advocate are analyzed. In addition, the proponents of the Mathematical 19 system and the nature of their influence within Türkiye are discussed. The central claim of the 19ers examined in this study is that the Qurʾān is divinely preserved through a mathematical code. Rashad Khalifa (d. 1990), an Egyptian biochemist who transferred the Qurʾānic text into a computerized format, asserted that the Qurʾān is mathematically encoded. While these claims have been accepted by certain circles worldwide, they have also found supporters in Türkiye, where some individuals adopted and actively defended this view. The figure who introduced this movement to Türkiye and became one of the most prominent advocates of this approach is Edip Yüksel. Influenced by Rashad Khalifa in the 1980s, Edip Yüksel advanced a radical claim by adopting the notion that“the Qurʾān Alone Is Sufficient,”thereby rejecting the entirety of the Islamic tradition. Within this framework, the 19ers have not accepted the Sunnah as a binding religious source and have subjected it to sharp criticism. Arising from the fundamental assertion that“the Qurʾānic text is encoded and preserved through a mathematical system based on the number 19,”the adherents of this perspective have, over time, developed distinctive positions on several key issues. These include the religious authority of the Sunnah and ḥadīth literature, an alternative approach to Qurʾānic exegesis, a negative stance toward the Sufi tradition, the utilization of scientific data and certain technological developments as sources of religious validation, and practical religious applications that diverge from widely accepted norms. Consequently, the 19ers appear to have assumed the characteristics of an independent Islamic religious community or movement.
Benzer Tezler
- Demokratik sistemde baskı grupları (Türkiye örneği)
Oppression groups in democratic system
HALİL GÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiSosyoloji ve Antropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜMNİ SEZEN
- Radical Islamism in Turkey: The cases of gradualism of Ercümend Özkan and militanism of Hizbullah
Türkiye`de radikal İslamcılık: Ercümend Özkan`ın merhaleci radikalizmi ve Hizbullah militanizmi örnekleri
MEHMED KÜRŞAD ATALAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
DinOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE AYATA
- The Present significance of islamic fundamentalism in Turkey: an investigation of the“Journal İslam”1983-1991
Radikal islamcı hareketin Türkiye'deki mevcut önemi: İslam Dergisi'nin değerlendirilmesi 1983-1991.
ALİ YÜKSEL DOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1993
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELİZABETH ÖZDALGA
- 1980 sonrası Türk milliyetçiliği hareketinde yaşanan değişim ve yenisağ (2 cilt)
The Changes occured in Turkish nationalism from 1980 uptil 2000's and the next-right movement
AHMET BARAN DURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Siyasal BilimlerMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLİZ ERGİNSOY