Hamamcızâde Hâfız-ı Mar'aşî'nin gazellerinin (1-73) dil içi çevirisi ve bağlamsal sözlüğü
Intra-linguistic translation and contextual dictionary of the ghazels of Hamamcizâde Hâfiz-i Mar'aşî (1-73)
- Tez No: 1022965
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLCAN ALICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klasik Türk edebiyatı, asırlar boyunca gelişerek zenginleşmiş, köklü bir edebî mirastır. Türk edebiyatının önemli devirlerinden birini oluşturan divan edebiyatı; dil, üslup ve estetik bakımından son derece incelikli bir yapı ortaya koymuş, yüzyıllar boyunca pek çok şair ve eserle varlığını sürdürmüştür. Bu güçlü edebî birikim yalnızca büyük merkezlerde değil, Anadolu'nun farklı şehirlerinde de etkisini göstermiştir. Bu bağlamda Kahramanmaraş, yetiştirdiği edip ve şairlerle önemli bir kültür ve edebiyat merkezi olarak öne çıkmıştır. Özellikle XVI. yüzyıldan XIX. yüzyıla kadar uzanan süreçte şehir, divan edebiyatı geleneğine katkı sağlayan pek çok şair yetiştirmiştir. Bu çerçevede Sünbülzâde Vehbî, Halîlî-i Mar'aşî, Hâmî-i Maraşî ve Hamamcızâde Hâfız Mar'aşî gibi isimler, klasik şiir geleneğinin şehirde canlı bir şekilde varlığını sürdürdüğünü göstermektedir. Bu durum, Kahramanmaraş'ın güçlü bir kültür ve edebiyat havzası olduğunu ortaya koymaktadır. Klasik Türk edebiyatı metinleri, sahip oldukları dil özellikleri, kültürel arka plan ve çok katmanlı anlam yapıları sebebiyle, günümüz okuyucusu tarafından doğrudan anlaşılması güç metinler arasında yer almaktadır. Bu metinlerin sağlıklı bir şekilde kavranabilmesi, yalnızca metnin okunmasıyla sağlanamamaktadır. Bu durum metinler üzerinde bağlamsal sözlük ve günümüz Türkçesiyle dil içi çeviri gibi çalışmaların yapılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, söz konusu ihtiyaca cevap vermek amacıyla hazırlanmıştır. Bu tez, XIX. yüzyıl Maraş edebî muhitinin önemli temsilcilerinden biri olan Hamamcızade Hâfız-ı Mar'aşî'nin divanın ilk 73 gazelinin dil içi çevirisi ve bağlamsal sözlük çalışmasını kapsamaktadır. Çalışmanın temel amacı, söz konusu metnin günümüz okurlarına anlaşılır bir şekilde sunulmasıdır. Çalışmamız, şairin edebi şahsiyetinin anlaşılmasına katkı sağlamanın yanı sıra klasik metinlerin dil içi çeviri ve bağlamsal sözlük çalışmalarına bir örnek sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Classical Turkish literature is a rich literary heritage that has developed and enriched itself over centuries. Divan literature, which constitutes one of the important periods of Turkish literature, has presented an extremely refined structure in terms of language, style, and aesthetics, and has maintained its existence through many poets and works for centuries. This strong literary accumulation has shown its influence not only in major centers but also in different cities of Anatolia. In this context, Kahramanmaraş has stood out as an important cultural and literary center with the writers and poets it has produced. Especially in the period extending from the 16th to the 19th century, the city has produced many poets who contributed to the divan literature tradition. In this framework, names such as Sünbülzâde Vehbî, Halîlî-i Mar'aşî, Hâmî-i Maraşî, and Hamamcızâde Hâfız Mar'aşî demonstrate that the classical poetry tradition continues to exist vibrantly in the city. This situation reveals that Kahramanmaraş is a strong cultural and literary hub. Classical Turkish literary texts, due to their linguistic features, cultural background, and multi-layered semantic structures, are among the texts that are difficult for today's reader to understand directly. A sound comprehension of these texts cannot be achieved simply by reading them. This situation necessitates studies such as contextual dictionaries and intralinguistic translation into modern Turkish. This study has been prepared to address this need. This thesis encompasses the intralinguistic translation and contextual dictionary work of the first 73 ghazals of the divan of Hamamcızade Hâfız-ı Mar'aşî, one of the important representatives of the 19th-century Maraş literary environment. The main aim of the study is to present the text in an understandable way to today's readers. In addition to contributing to the understanding of the poet's literary personality, our study aims to provide an example of intralinguistic translation and contextual dictionary work on classical texts.
Benzer Tezler
- Hamâmcızâde Hâfız-ı Mar'aşî Velâyetnâme (İnceleme-çeviri yazı-indeks)
Hamâmcizâde Hâfiz-i Mar'aşî in the Velâyetnâme (Examination-translation writing-index
FATİH BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİ ALICI
- Maraşlı Hacı Ali Efendi'ye ait bir şiir mecmuası (İnceleme-metnin çeviri yazısı-indeks)
A poem collection of Maraşli Haci Ali Efendi (Rewiev-text transcription-index)
FERAH AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİ ALICI
- Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü Kütüphanesi Kahramanmaraş Karacaoğlan İl Halk Kütüphanesi Koleksiyonu 183 numaralı şiir mecmuası V.: 1b- 80a (İnceleme- metnin çeviri yazısı- indeks)
Poetry magazine number 183 in the Konya Manuscripts Regional Directorate Library Kahramanmaraş Karacaoğlan Provincial Public Library Collection (Rewiev-text translation-index)
SEDA NUR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİ ALICI
- Zekai Dede Efendi'ye ait Mevlevi Ayin-i Şerif'lerin makam, usul ve güfte yönünden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEŞE YEŞİM ALTINEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA GÖKDEL