DISCOVER program modelinin potansiyel özel yetenekli ve normal gelişim gösteren okul öncesi öğrencilerinin üst düzey düşünme becerilerine etkisi
The effect of the DISCOVER program model on the higher-order thinking skills of preschool students with potential for giftedness and those with typical developments
- Tez No: 1022969
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞERİFE ŞENAY İLİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, DISCOVER modeli ile zenginleştirilmiş etkinliklerin okul öncesi dönem potansiyel özel yetenekli ve normal gelişim gösteren çocuklarının yaratıcı düşünme, problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırma, uygulama sürecinin sınıf ortamında yürütülmesi, süreç içerisinde ortaya çıkan ihtiyaçlara göre etkinliklerin yeniden düzenlenebilmesi ve uygulamaya ilişkin ayrıntılı gözlemler elde edilebilmesi amacıyla eylem araştırması deseninde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu araştırmacının görev yaptığı Meram ilçesi 15 Temmuz Milli Birlik İlkokuluna devam eden okul öncesi öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada 6 hafta boyunca çocuklara fen ve matematik temelli DISCOVER modeli ile zenginleştirilmiş etkinlikler uygulanmıştır. Etkinlikler çocukların aktif katılım göstermelerine, farklı çözüm yolları üretmelerine, sorgulamalarına, tahminlerde bulunmalarına ve özgün ürünler ortaya koymalarına fırsat sağlayacak biçimde planlanmıştır. Araştırmada nicel veriler Erken Çocukluk Yaratıcılık Ölçeği, 5–6 Yaş Çocukları İçin Eleştirel Düşünme Becerileri Testi ve Çocuklar İçin Problem Çözme Becerisi Ölçeği ile; nitel veriler ise yaratıcı performans görevi, öğrenci yansıtıcı günlükleri ve öğretmen yansıtıcı günlükleri aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde örneklem sayısının 30'un altında olması nedeniyle parametrik olmayan analiz yöntemleri tercih edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi, grup içi öntest-sontest karşılaştırmalarında ise Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Anlamlı farklılıkların etki düzeyini belirlemek amacıyla etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Nitel verilerden öğrencilerin ortaya koydukları ürünler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş; öğrenci ve öğretmen günlükleri ise betimsel analiz ve tematik analiz teknikleriyle incelenmiştir. Araştırmada potansiyel özel yetenekli ve normal gelişim gösteren çocukların farklı çözüm yolları üretme, tahminde bulunma, neden-sonuç ilişkisi kurma, akranlarının fikirlerini değerlendirme ve özgün fikirler ortaya koyma becerilerinde gelişim gözlemlenmiştir. Öğrenci günlüklerinden elde edilen bulgular, çocukların etkinlikleri eğlenceli, merak uyandırıcı ve dikkat çekici bulduklarını göstermiştir. Öğretmen yansıtıcı günlükleri ise çocukların süreç içerisinde etkinliklere daha aktif katıldıklarını, düşüncelerini daha rahat ifade ettiklerini ve öğrenme süreçlerinde daha bağımsız davranabildiklerini ortaya koymuştur. Bu bulgular doğrultusunda, zenginleştirilmiş etkinliklerin yalnızca potansiyel özel yetenekli çocukların değil, normal gelişim gösteren çocukların da üst düzey düşünme becerilerinin gelişimini desteklediği ve tüm çocuklar için nitelikli öğrenme fırsatları sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma neticesinde okul öncesi eğitim ortamlarında çocuk merkezli, araştırma ve keşfetmeye dayalı zenginleştirilmiş etkinliklere daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the impact of activities enriched with the DISCOVER model on the creative thinking, problem-solving, and critical thinking skills of preschool-aged children—both those with potential giftedness and those with typical development. The study employed an action research design to allow for implementation within the classroom setting, the modification of activities based on emerging needs, and the collection of detailed observations regarding the process. The study group consisted of preschool students attending 15 Temmuz Milli Birlik Primary School in the Meram district, where the researcher is employed. Over a six-week period, science and mathematics-based activities enriched with the DISCOVER model were implemented with the children. These activities were designed to foster active participation and provide opportunities for children to generate diverse solutions, engage in inquiry, make predictions, and create original products. Quantitative data were collected using the Early Childhood Creativity Scale, the Critical Thinking Skills Test for 5–6 Year Olds, and the Problem-Solving Skills Scale for Children; qualitative data were gathered through a creative performance task, as well as student and teacher reflective journals. Non-parametric analysis methods were selected for the quantitative data analysis because the sample size was below 30. The MannWhitney U test was used for between-group comparisons, while the Wilcoxon Signed-Rank Test was used for within-group pre-test and post-test comparisons. Effect sizes were calculated to determine the magnitude of any significant differences. Regarding the qualitative data, the products created by the students were evaluated using content analysis, while student and teacher journals were examined through descriptive and thematic analysis techniques. In the study, development was observed in the skills of potentially gifted children and children with typical development regarding generating diverse solutions, making predictions, establishing cause-and-effect relationships, evaluating their peers' ideas, and producing original ideas. Findings from the students' journals indicated that the children found the activities enjoyable, intriguing, and engaging. Meanwhile, the teachers' reflective journals revealed that, throughout the process, the children participated more actively in the activities, expressed their thoughts more freely, and demonstrated greater independence in their learning. Based on these findings, it was concluded that enriched activities support the development of higher-order thinking skills not only in potentially gifted children but also in typically developing children, while offering quality learning opportunities for all. Consequently, it is recommended that greater emphasis be placed on child-centered, inquiry- and discovery-based enriched activities within preschool educational settings.
Benzer Tezler
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- Invitational leadership practices at a school of foreign languages from a gendered perspective: A case study
Bir yabancı diller yüksek okulundaki katılımcı liderlik uygulamalarının toplumsal cinsiyet çerçevesinde incelenmesi: Bir durum çalışması
ZÜBEYDE DURNA
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. GÖLGE SEFEROĞLU
- Developing a detailed framework for covalent docking, implementation and comparative assessment of different tools on a benchmark set of protein-ligand complexes
Kovalent kenetlenme metodunun ayrıntılı prosedürünün çıkarılması, kontrol ve özgün olarak belirlenecek protein-küçük molekül çiftleri üzerinde uygulanması ve sonuçların karşılaştırmalı analizi
AHMET CAN TEKELİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Biyomühendislikİstanbul Medeniyet ÜniversitesiBiyomühendislik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİHA ECE ACUNER ZORLUUYSAL
- Proposal for a forecasting methodology to predict commercial real estate values in Istanbul using social big data
Sosyal büyük veri kullanımı ile İstanbul'daki ticari gayrimenkul değerlerini tahmin etmek için bir kestirim yöntemi önerisi
MARAL TAŞCILAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Ekonometriİstanbul Teknik ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme Ana Bilim Dalı
DOÇ. KEREM YAVUZ ARSLANLI
- Exploring allosteric mechanisms of chemokine receptor CXCR4 and implications in drug design
Kemokin reseptörü CXCR4'ün allosterik mekanizmalarının ve ilaç tasarımındaki uygulamalarının keşfedilmesi
TUĞÇE İNAN
Doktora
İngilizce
2023
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ÖZGE KÜRKÇÜOĞLU LEVİTAS