Enerji dönüşümü politikalarının çevresel kalite üzerindeki etkisi: Türkiye örneği
The impact of energy transition policies on environmental quality: The case of Türkiye
- Tez No: 1022984
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VEYSEL İNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fosil yakıt kaynaklı enerji sektörü küresel iklim krizi ve çevresel bozulmanın en önemli sebeplerinden biridir. Fosil yakıt kaynaklı enerjinin çevre üzerinde yol açtığı tahribat, ülkeleri iklim krizine karşı önlem almaya ve fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye doğru değişime yöneltmektedir. İklim değişikliğine karşı uluslararası politika ve anlaşmalar kapsamında ülkelerin kısa ve uzun vadede emisyon hedeflerine ulaşması temiz enerji kaynaklarının ve teknolojilerinin yaygın şekilde kullanılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle ülkeler enerji dönüşümü politikalarına başvurmaktadır. Bu bağlamda çalışma, 1995-2023 yılları arasında Türkiye'nin enerji dönüşümü politikalarını ve bu politikaların çevre kalitesi üzerindeki etkilerini ampirik bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Küresel iklim kriziyle mücadele kapsamında demografik, ekonomik, teknolojik ve politik faktörlerin çevresel yansımalarını bir arada analiz etmek için STIRPAT modeli benimsenmiştir. Çalışmada çevre kalitesini temsilen ekolojik ayak izi verileri kullanılırken; nüfus, GSYH, yenilenebilir enerji, çevresel vergiler, CAPMF sektörel ve uluslararası politika katılık endeksleri gibi değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler ARDL yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Analizden elde edilen bulgular değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığını doğrulamaktadır. Uzun dönemli katsayılar incelendiğinde, nüfus artışı, ekonomik büyüme ve çevresel vergilerdeki artışın çevre kalitesini olumsuz etkilediği, buna karşın yenilenebilir enerji ve sektörel teşvik politikalarının katı şekilde uygulanmasının çevre kalitesine katkı sağladığı saptanmıştır. Ayrıca analizde, ÇKE hipotezinin geçerliliği kanıtlanmıştır. Elde edilen ampirik bulgular, Türkiye'nin enerji dönüşümü politikalarının maliye politikası araçlarıyla uyumlu hale getirilmesi ve yenilenebilir enerjiye yönelik teşviklerin artırılması gerektiği sonucuna ulaşmıştır.
Özet (Çeviri)
The fossil fuel-based energy sector is one of the primary causes of the global climate crisis and environmental degradation. The damage caused by fossil fuel-based energy to environment is compelling countries to take action against the climate crisis and to transition from fossil fuels toward renewable energy sources. Within the scope of international policies and agreements on climate change, achieving short and long term emission targets requires the widespread use of clean energy sources and technologies, prompting countries to pursue energy transition policies. In this context, this study aims to examine Turkey's energy transition policies and their effects on environmental quality within an empirical framework over the period 1995-2023. To analyze the environmental implications of demographic, economic, technological, and political factors in the context of combating the global climate crisis, the STIRPAT model was adopted. In the study, while ecological footprint data were used as a proxy for environmental quality, short and long run relationships among variables such as population, GDP, renewable energy, environmental tax and the CAPMF sectoral and international policy stringency were analyzed using the ARDL approach. The findings obtained from the analysis confirm the existence of a long run cointegration relationship among the variables. The long run coefficients reveals that population growth, GDP and environmental taxes are negatively affect environmental quality, whereas renewable energy and CAPMF sectoral policy stringency contributes to environmental quality. Additionally, the analyses confirms the validity of the EKC hypothesis. The empirical findings suggest that Turkey's energy transition policies should be aligned with fiscal policy instruments and incentives for renewable energy should be strengthened.
Benzer Tezler
- Değişen semt yaşamı odağında bütüncül yerel yönetim yaklaşımı: Arnavutköy alan çalışması
Holistic local government approach in the focus of changing neighborhood life: Arnavutköy field study
NAZİRE OYLUM IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET SELİM ÖKEM
- Dünyada ve Türkiye'de yenilenebilir enerji ve kamu politikaları: Rüzgâr enerjisi örneği
Renewable energy and public policies in the world and Türkiye: The case of wind energy
KÜBRA BANDA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MaliyeManisa Celal Bayar ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN CURA
- BODRUM İLÇESİNİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİNİN ARAŞTIRILMASI
INVESTIGATION OF THE RENEWABLE ENERGY POTENTIAL OF BODRUM DISTRICT
AYDIN GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EnerjiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEnerji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MUHAMMET HAMDİ KARAOĞLU
- Sürdürülebilir kalkınma bağlamında döngüsel ekonomi modelinin enerji politikalarına etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of circular economy model on energy policies in the context of sustainable development
CEREN ALTUNTAŞ
- Ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanmasında yeşil maliye politikalarının rolü: İskandinav ülkeleri üzerinden karşılaştırmalı bir analiz
The role of green fiscal policies in ensuring economic sustainability: A comparative analysis of Scandinavian countries
SİMGE SAKARYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MaliyeAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERCAN YAVAN