Sovyetler Birliği'nin dağılmasından günümüze Kırgızistan'da kadın güçlenmesi: Süreç, değişim ve güncel durum
Women's empowerment in Kyrgyzstan from the dissolution of the Soviet Union to the present: Process, change, and current status
- Tez No: 1022998
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞENAY ERAY SARITAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından sosyalist ekonomik düzenden piyasa ekonomisine geçişin Kırgızistan'da kadınların çalışma deneyimlerini ve ajansını, ataerkil yapıların yeniden üretimi bağlamında hangi yapısal sınırlar içinde şekillendirdiğini incelemektedir. Çalışma, kadınların ekonomik katılımını yalnızca piyasa dinamikleri üzerinden değil, bu katılımın içinde gerçekleştiği güç ilişkileri üzerinden ele almaktadır. Nitel araştırma yaklaşımına dayanan çalışmada literatür taraması, tarihsel bağlam analizi ve Sovyet döneminde doğmuş beş kadın girişimciyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılmış; veriler tümevarımsal-tümdengelimsel hibrit tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Kuramsal çerçeve, radikal ve sosyalist feminizm yaklaşımlarının sentezine dayanmakta; Sylvia Walby'nin ataerkillik kavramsallaştırması, Deniz Kandiyoti'nin“ataerkil pazarlık”teorisi ve Naila Kabeer'in ajans (kaynaklar-ajans-kazanımlar) modeli temel analitik araçlar olarak kullanılmıştır. Bulgular, Kırgızistan'da ataerkilliğin hem ideolojik mekanizmalar (toplumsal cinsiyet rollerinin doğallaştırılması) hem de ekonomik mekanizmalar (ücretsiz ev içi emeğin kuşaklar arası devri, kaynaklara sınırlı erişim,“nominal girişimcilik”) aracılığıyla yeniden üretildiğini göstermektedir. Kadınlar girişimcilik yoluyla belirli bir ajans sergilemekle birlikte, bu ajans büyük ölçüde mevcut patriyarkal yapıyla müzakere ve uyum biçiminde işlemekte, yapıyı dönüştürmekten ziyade sürdürmektedir. Devlet politikalarının ise büyük ölçüde formel ve teknokratik bir nitelik taşıdığı görülmüştür. Çalışma, piyasa ekonomisine geçişin kadınların konumunda doğrusal bir iyileşme yaratmadığı, eşitsizliklerin yeni biçimlerde yeniden üretildiği sonucuna ulaşmakta; toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için ekonomik katılımın artırılmasının yanı sıra ideolojik ve yapısal dönüşümün de gerekli olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the structural limits within which the transition from a socialist economic order to a market economy, following the collapse of the Soviet Union, has shaped women's working experiences and agency in Kyrgyzstan, within the context of the reproduction of patriarchal structures. The study approaches women's economic participation not merely through market dynamics, but through the power relations within which this participation takes place. Based on a qualitative research design, the study draws on a literature review, historical contextual analysis, and semi-structured interviews with five women entrepreneurs born during the Soviet era; the data were analyzed using a hybrid inductive-deductive thematic analysis. The theoretical framework rests on a synthesis of radical and socialist feminism, employing Sylvia Walby's conceptualization of patriarchy, Deniz Kandiyoti's theory of the“patriarchal bargain,”and Naila Kabeer's agency model (resources–agency–achievements) as the principal analytical tools. The findings show that patriarchy in Kyrgyzstan is reproduced through both ideological mechanisms (the naturalization of gender roles) and economic mechanisms (the intergenerational transfer of unpaid domestic labor, limited access to resources, and“nominal entrepreneurship”). While women exercise a degree of agency through entrepreneurship, this agency largely operates as negotiation with, and adaptation to, the existing patriarchal structure rather than its transformation. State policies, in turn, are found to be largely formal and technocratic in character. The study concludes that the transition to a market economy has not produced a linear improvement in women's position, but rather a reproduction of inequalities in new forms, and argues that achieving gender equality requires ideological and structural transformation alongside increased economic participation.
Benzer Tezler
- Kırgız sinemasında kadın imajı
The image of women in Kyrgyz cinema
BEGIM ZHOLDUBAI KYZY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiYeni Medya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ CAN
- La coopération entre les pays Turcophones et le nouveau régionalisme
Türk dili konuşan ülkeler arasinda işbirliği ve yeni bölgeselcilik
PELİN MUSABAY BAKİ
Doktora
Fransızca
2020
Uluslararası İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ FAİK DEMİR
- Lukaşenko dönemi Belarus iç siyaseti ve muhalif hareketler
Belarusian domestic politics during the Lukashenko's term and opposition movements
NAİRA IRISKELDİEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT BÜRKAN SERBEST
- Sovyet sonrası Kırgızistan'da sivil toplum kuruluşları ve toplumsal etkileri: Sverdlovsk örneği
Non-governmental organizations and its social effects in post-Soviet Kyrgyzstan a case study: Sverdlovsk region
NARGİS KYDYRALİEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAKAN GÜNEŞ
- Kırgızistan'da serbest ekonomi bölgesi uygulamaları ve ülke ekonomisine katkısı
Practice of free economic zones in Kyrgyzstan and their role in economy
B. CİHAN UÇKAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
MaliyeKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. A. ATİLLA UĞUR