Birinci basamakta dislipidemi yaklaşımı: Sakarya ilinde aile hekimlerinin bilgi ve tutumları
Approach to dyslipidemia in primary care: knowledge and attitudes of family physicians in Sakarya
- Tez No: 1023078
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET RAŞİT AYDIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, dislipidemi, hasta uyumu, tutum, Attitude, dyslipidemia, family medicine, patient adherence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Dislipidemi, kardiyovasküler hastalıkların gelişiminde önemli rol oynayan değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir. Hastalığın çoğunlukla asemptomatik seyretmesi nedeniyle erken tanı, uygun tedavi ve kardiyovasküler risk değerlendirmesinde birinci basamak sağlık hizmetleri önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, Sakarya ilinde görev yapan aile hekimlerinin dislipidemi tanısı, risk değerlendirmesi ve tedavi yönetimine ilişkin bilgi düzeyleri, tutumları ve klinik uygulamalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte planlanan araştırma, Sakarya ilinde aktif olarak görev yapan 208 aile hekiminin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, hekimlerin dislipidemi yönetimine yönelik yaklaşımlarını ve bilgi düzeylerini değerlendiren, 30 bilgi önermesinden oluşan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. BULGULAR: Katılımcıların dislipidemi bilgi puanı ortalaması 30 üzerinden 21,91±4,22 olarak bulunmuştur. Aile hekimliği uzmanlarının, güncel kılavuz kullananların ve hizmet içi eğitim alanların bilgi puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yaşam tarzı değişiklikleri ve koruyucu hekimlik uygulamalarına ilişkin bilgi düzeyinin yüksek olduğu görülürken, kardiyovasküler risk değerlendirmesi ve lipid ölçümüne ilişkin güncel yaklaşımlarda bilgi eksiklikleri dikkat çekmiştir. Kılavuz kullanmamanın en sık nedeni yoğun iş yükü (%41,3) olarak belirtilmiş, hedef lipid düzeylerine ulaşılamamasındaki en önemli engelin ise hasta uyumsuzluğu (%56,3) olduğu belirlenmiştir. SONUÇ: Aile hekimlerinin dislipidemi yönetimine ilişkin bilgi düzeylerinin genel olarak yeterli olduğu, ancak güncel kılavuz önerilerinin klinik pratiğe aktarılmasında bazı güçlükler yaşandığı saptanmıştır. Özellikle kardiyovasküler risk değerlendirme araçlarının kullanımının artırılması, güncel kılavuzların klinik uygulamaya entegrasyonunu destekleyen eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve dijital karar destek sistemlerinin geliştirilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
AIM: Dyslipidemia is a major modifiable risk factor for cardiovascular diseases. Given its frequently asymptomatic nature, primary care services play a central role in early detection, risk stratification, and appropriate management. This study aimed to assess the knowledge, attitudes, and clinical practices of family physicians in Sakarya regarding the diagnosis, cardiovascular risk assessment, and management of dyslipidemia. MATERIALS AND METHODS: This cross-sectional descriptive study included 208 actively practicing family physicians in Sakarya. Data were collected using a structured questionnaire that assessed physicians' approaches to dyslipidemia management and included a 30-item knowledge test. RESULTS: The mean dyslipidemia knowledge score was 21.91 ± 4.22 (out of 30). Family medicine specialists, physicians who reported using current clinical guidelines, and those who had participated in in-service training demonstrated significantly higher knowledge scores. Knowledge related to lifestyle modification and preventive care was generally high; however, notable gaps were identified in cardiovascular risk assessment and contemporary lipid measurement strategies. The most frequently reported barrier to guideline use was workload (41.3%). In addition, poor patient adherence (56.3%) was identified as the main obstacle to achieving target lipid levels. CONCLUSION: Family physicians demonstrated a generally adequate level of knowledge regarding dyslipidemia management. However, translating guideline recommendations into routine clinical practice remains challenging. Strengthening the use of cardiovascular risk assessment tools, expanding continuing medical education programs, and integrating digital clinical decision-support systems may improve the quality of dyslipidemia management in primary care.
Benzer Tezler
- Hipertansiyon tanılı hastaların kan basıncı farkındalığı ve içgörü düzeylerinin belirlenmesi ve ilaç uyumu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Determining blood pressure awareness and levels of insight in patients diagnosed with hypertension and evaluating the relationship with medication adherence
ÜMMÜGÜLSÜM ŞENARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Aile sağlığı merkezinde yapılan taramadaçocuklarda hiperlipideme yaygınlığı ve yaşam tarzımüdahalesinindeğerlendirilmesiAile
Evaluation of hyperlipidemia prevalence and lifestyle intervention in children screened at a family health center
EROL TANRIVER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLÜFER EMRE
- Birinci basamağa başvuran geriatrik popülasyonda time to start ve time to stop kriterlerine göre akılcı ilaç kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of rational drug use according to time to start and time to stop criteria in geriatric population referred to primary care
YASİN ALAYBEYOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHTEŞEM EROL YAYLA
UZMAN ALİ İHSAN ÇABUK
- Çocuklarda subklinik ateroskleroz için yeni yaklaşım: Yapay zekâ destekli risk sınıflaması
A new approach for subclinical atherosclerosis in children: Artificial intelligence-supported risk classification
İDİL AK GÜNDOĞDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖYKÜ İSAL TOSUN
- Üçüncü basamak psikiyatrik tedavi merkezinde psikoz tedavi yaklaşımları-retrospektif, kesitsel bir farmakoepidemiyoloji çalışması
Approaches to psychosis treatment at the third level psychiatric treatment center-a retrospective, cross-sectional pharmacoepidemiology study
ECE DAĞDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriAtatürk ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER AKGÜL CEYHUN