Küresel iklim değişikliği ile ilgili 5E öğretim modeline dayalı öğretim tasarlanması ve etkililiğinin değerlendirilmesi
Designing instruction based on the 5E teaching model for global climate change and evaluating its effectiveness
- Tez No: 1023125
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERYEM GÖRECEK BAYBARS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aday öğretmenler, Candidate teachers
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel iklim değişikliği, çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarıyla günümüzün en önemli küresel sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda, bireylerin konuya ilişkin doğru ve bilimsel kavramsal anlayış geliştirmesinde öğrenme ve öğretim süreçleri önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, küresel iklim değişikliği konusuna yönelik olarak 5E öğretim modeline dayalı geliştirilen öğretim sürecinin fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramsal anlama düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırma, tek grup ön test-son test zayıf deneysel desen çerçevesinde, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nde öğrenim gören fen bilgisi öğretmen adayları (N=15) ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen ve 9 açık uçlu sorudan oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Bu araç, öğretmen adaylarının küresel iklim değişikliğine ilişkin kavramsal anlamalarını ve sahip oldukları alternatif kavramları ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Uygulama sürecinde, 5E öğretim modeline dayalı olarak hazırlanan öğretim etkinlikleri sistematik bir şekilde 5 hafta boyunca uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, öğretmen adaylarının uygulama öncesinde küresel iklim değişikliği, küresel ısınma ve sera etkisi kavramlarını birbirine karıştırdıklarını ve kavramlara ilişkin alternatif anlayışlara sahip olduklarını göstermiştir. Uygulama sonrasında katılımcıların kavramsal anlama düzeylerinin, anlamama veya kısmen anlama seviyelerinden tam anlama seviyelerine doğru geliştiği tespit edilmiştir. Ayrıca, alternatif kavramlar önemli ölçüde azalmış ve katılımcıların kavramlar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini daha doğru kurabildikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, elde edilen bulgular doğrultusunda uygulanan öğretim süreci ile öğretmen adaylarının kavramsal anlama düzeyleri arasında pozitif yönlü bir gelişim olduğu belirlenmiştir. Bu durum, 5E öğretim modeline dayalı öğretim uygulamalarının iklim değişikliği gibi karmaşık ve disiplinlerarası konuların öğretiminde etkili bir yaklaşım sunduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Global climate change is considered one of the most significant global problems of today due to its environmental, social, and economic dimensions. In this context, learning and teaching processes play an important role in enabling individuals to develop an accurate and scientifically grounded conceptual understanding of the issue. The aim of this study was to examine the effect of an instructional process developed based on the 5E instructional model on pre-service science teachers' conceptual understanding of global climate change. The study was conducted using a one-group pre-test–post-test weak experimental design with pre-service science teachers (N = 15) studying at Muğla Sıtkı Koçman University. As the data collection tool, an instrument developed by the researcher and consisting of nine open-ended questions was used. This instrument aimed to reveal the participants' conceptual understanding of global climate change and their alternative conceptions. During the implementation process, instructional activities designed in accordance with the 5E instructional model were systematically implemented over a five-week period. The findings showed that, prior to the implementation, the pre-service teachers confused the concepts of global climate change, global warming, and the greenhouse effect, and held alternative conceptions related to these concepts. Following the implementation, their levels of conceptual understanding improved from no understanding or partial understanding toward full understanding. In addition, their alternative conceptions were substantially reduced, and they were able to establish more accurate cause-and-effect relationships among the concepts. In conclusion, the findings revealed a positive improvement in the conceptual understanding levels of the pre-service teachers following the instructional process. This suggests that instructional practices based on the 5E model offer an effective approach for teaching complex and interdisciplinary topics such as global climate change.
Benzer Tezler
- Lise öğrencilerinin çevre sorunları konusundaki bilişsel yapılarının ve alternatif kavramlarının belirlenmesi
Determination of cognitive structures and alternativ concepts of high school students on enviromental problems
YASEMİN ÜSTÜN KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
BiyolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAŞTÜRK KAYA
- Küresel iklim değişikliğine bağlı olarak ekin saparısı [Cephus pygmeus (L.) (hymenoptera: cephidae)]'nın potansiyel dağılım alanlarının belirlenmesi
Predicting potential distribution areas of wheat stem sawfly (Cephus pygmeus (L.) (hymenoptera: cephidae) under climate change
MEHMET BAŞAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatHarran ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇETİN MUTLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ SHAHID FAROOQ
- Investigation of climate dynamics over euro-mediterranean region using a variable- resolution global cesm model
Avrupa-akdenı̇z ı̇klı̇mı̇nı̇n değı̇şken çözünürlüklü küresel cesm modelı̇ (VR-CESM) ı̇le ı̇ncelenmesı̇
BURCU ZEHRA BOZA KARUL
Doktora
İngilizce
2025
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER LÜTFİ ŞEN
PROF. DR. MEHMET ILICAK
- İklim değişikliğinin buğday bitkisinin gelişimi ve verimine olası etkilerinin bitki-iklim simulasyon modeli ile incelenmesi
Examination of possible effects of climate change on wheat growth and yield by a crop-climate simulation model
OSMAN ÇAYLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT ŞAYLAN
- Evaluating the use of satellite optical data for mapping and monitoring lakes and their salinity in Konya and Burdur closed basins subjected to increasing water abstraction and climate change
Artan su kullanımına ve iklim değişikliğine maruz kalan Konya ve Burdur kapalı havzasındaki göllerin optik uydu görüntüleri ile belirlenmesi, izlenmesi ve tuzluluğunun tespit edilmesi
MEHMET ARDA ÇOLAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Jeodezi ve FotogrametriOrta Doğu Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVDA ZUHAL AKYÜREK