Bilişsel görevlerin postural salınım üzerindeki etkileri: stroop ve geriye doğru rakam dizisi testleri ile deneysel bir analiz
Effects of cognitive tasks on postural sway: an experimental analysis using the stroop and backward digit span tests
- Tez No: 1023314
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU TUNÇ ÇAMLIBEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyomühendislik, Bioengineering
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel yüklenme, Postural denge, Cognitive load, Postural balance
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, bilişsel yükün sağlıklı genç yetişkinlerde sessiz duruş sırasında postüral salınımı nasıl etkilediği ve farklı bilişsel görevlerin denge kontrolünde görev‑özel uyum değişikliklerine yol açıp açmadığı incelenmiştir. On beş erkek ve on beş kadın olmak üzere toplam otuz katılımcı (18–30 yaş), kuvvet platformu üzerinde üç adet 30 saniyelik duruş koşulunu tamamlamıştır: bilişsel yük içermeyen sessiz duruş (başlangıç), seçici dikkati zorlayan Stroop görevi ve çalışma belleğine yük bindiren Geriye Doğru Rakam Dizisi (Backward Digit Span, BDS) testi. Kuvvet platformundan elde edilen veriler MATLAB ortamında işlenmiş; basınç merkezi (center of pressure, CoP) parametreleri SPSS'te tekrarlı ölçümler deseninde analiz edilmiştir. Başlangıç koşuluna kıyasla Stroop görevi belirgin bir salınım azalmasıyla sonuçlanmıştır: ortalama CoP yol uzunluğu 609.1'den 431.8 mm'ye düşmüş (p = 0.0452) ve salınım alanı 2.42'den 0.66 mm²'ye gerilemiştir (p = 0.0043). BDS koşulunda da salınım alanı anlamlı düzeyde azalmış (2.42'den 0.84 mm²'ye; p = 0.0123) ve ML salınımda belirgin azalma görülmüş; buna karşın yol uzunluğundaki azalma daha küçük kalmış ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Tüm koşullarda CoP değerleri, sağlıklı genç yetişkinler için bildirilen normatif aralıklar içinde yer almıştır. CoP parametrelerinin büyük bölümü tüm koşullarda denemeler arası iyi–mükemmel düzeyde tekrar güvenirliği göstermiş ve gözlenen farkların ölçüm hatasından çok bilişsel yüke bağlı, tutarlı duruş değişikliklerini yansıttığını ortaya koymuştur. Genel olarak bulgular, genç ve sağlıklı bireylerde bilişsel görevin dengeyi bozmadığını; bunun yerine Stroop göreviyle daha belirgin, BDS ile ise daha ılımlı ve ağırlıklı olarak ML düzlemde ortaya çıkan görev‑özel postüral“sıkılaştırma”stratejilerine yol açtığını göstermektedir. Sonuçlar, denge değerlendirme ve rehabilitasyon/eğitim programlarında iyi tanımlanmış bilişsel görevler içeren çift görev protokollerinin kullanılmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examined how cognitive load influences quiet‑stance postural sway and whether different cognitive tasks lead to distinct adaptations in balance control in healthy young adults. Thirty participants (15 males, 15 females; 18–30 years) completed three 30‑second standing conditions on a force plate: quiet standing (Baseline), a Stroop task (selective attention) and the Backward Digit Span (BDS) task (working memory). Force‑plate data were processed in MATLAB, and center of pressure (CoP) parameters were analysed in SPSS using a repeated‑measures design. Compared with Baseline, the Stroop task produced a clear reduction in sway: mean CoP path length decreased from 609.1 to 431.8 mm (p = 0.0452), and sway area decreased from 2.42 to 0.66 mm² (p = 0.0043). In the BDS condition, sway area also decreased relative to Baseline (2.42 to 0.84 mm²; p = 0.0123), and ML sway showed a significant reduction, whereas the decrease in path length was smaller and not statistically significant. Across all conditions, CoP values remained within published normative ranges for healthy young adults. Most CoP parameters showed good‑to‑excellent intra‑session reliability across repeated trials, indicating that the observed differences reflect stable, task‑dependent changes rather than measurement noise. Overall, the findings demonstrate that performing a cognitive task while standing does not destabilize posture but leads to task‑specific adjustments in sway. The Stroop task produced the strongest postural tightening, particularly in the ML direction, whereas working‑memory load during BDS was associated with a more moderate lateral reduction in sway. These results support the use of dual‑task protocols with well‑defined cognitive tasks in balance assessment and training programmes on postural control.
Benzer Tezler
- Effect of concurrent feedback and postural task difficulty on postural control
Eş zamanlı geribildirim ve postüral görev zorluğunun postür kontrolüne etkisi
SEDA TAŞCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
SporOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADETTİN KİRAZCI
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇELİK
- Erken evre Parkinson hastalığında kognitif görev ve postural stabilite ilişkisi
The relationship between cognitive task and postural stability in the early stages of Parkinson's disease
MİRAY ERDEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
NörolojiÇukurova ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURUHAN MELTEM DEMİRKIRAN
- Kronik boyun ağrısı olan hastalarda çift görev performansının denge, mobilite ve yürüme üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of dual-task performance on balance, mobility and walking in patients with chronic neck pain
GÜLŞAH İZGİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVTAP GÜNAY UÇURUM
- Sağlıklı bireylerde farklı bilişsel ek görevlerin postural stabiliteye etkisinin araştırılması
The effects of different cognitive tasks on postural stability in healthy subjects
BANU MÜJDECİ
Doktora
Türkçe
2013
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiSağlık Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. SONGÜL AKSOY
- Meniere hastalığında bilişsel görevlerin denge becerilerine etkisi
Effects of cognitive tasks on balance skills in Meniere's disease
MEHMET CAN
Doktora
Türkçe
2025
Kulak Burun ve BoğazAnkara ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OZAN BAĞIŞ ÖZGÜRSOY