Farklı klinik ortamlarda bakım veren hasta yakınlarında algılanan sosyal destek, algılanan bakım yükü ve psikolojik sağlamlığın incelenmesi
Investigation of perceived social support, perceived caregiver burden, and psychological resilience among family caregivers in different clinical settings
- Tez No: 1023371
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA TEMİRCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan sosyal destek, Perceived social support
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hastanelerin dahiliye, cerrahi ve palyatif bakım kliniklerinde tedavi gören hastaların yakınlarında algılanan sosyal destek ve algılanan bakım yükünün psikolojik sağlamlık üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve primer olarak bakım veren 258 hasta yakını oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Connor–Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde non-parametrik test yöntemleri (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Spearman Korelasyonu) ve Çok Değişkenli Lineer Regresyon analizi tercih edilmiştir. Yapılan fark analizlerinde; 40 yaş üstü grupta, kronik hastalığı ve ameliyat öyküsü olanlarda, palyatif kliniğinde ve bir aydan uzun süredir bakım verenlerde bakım yükünün anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Psikolojik sağlamlık düzeyinin ise bekar ve boşanmış bireylerde, cerrahi/palyatif kliniklerde ve uzun süreli bakım verenlerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Korelasyon analizinde, psikolojik sağlamlık ile algılanan sosyal destek arasında güçlü ve pozitif yönlü (r = 0,527); bakım yükü arasında ise zayıf ve negatif yönlü (r = -0,170) anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Psikolojik sağlamlığı yordayan etmenleri belirlemek amacıyla kurulan çok değişkenli doğrusal regresyon modeli toplam varyansın %36,7'sini açıklamaktadır (R^2=0,367; F=15,873=15,873; p<0,001). Modelde algılanan sosyal destek (p<0,001) ve cerrahi klinikte bakım verme durumu (p=0,005) psikolojik sağlamlığı pozitif yönlü yordarken; evli olma durumunun (p<0,001) sağlamlığı negatif yönlü yordadığı, bakım yükünün ise model içinde bağımsız bir yordayıcı olmadığı saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar, hasta yakınlarının psikolojik sağlamlığını korumada yapılandırılmış sosyal destek mekanizmalarının ve klinik çeşitliliğe özgü psikososyal müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of perceived social support and perceived caregiver burden on psychological resilience among family caregivers of patients receiving treatment in internal medicine, surgical, and palliative care units of hospitals. The study sample consisted of 258 primary family caregivers who met the inclusion criteria. Data were collected using the Zarit Burden Interview (ZBI), the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and the Connor–Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Since the data did not demonstrate a normal distribution, non-parametric statistical methods, including the Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis test, and Spearman's rank correlation analysis, together with Multiple Linear Regression Analysis, were employed. Comparative analyses revealed that perceived caregiver burden was significantly higher among participants aged over 40 years, those with a chronic illness, those with a history of surgery, caregivers providing care in palliative care units, and those who had been providing care for longer than one month. Psychological resilience was found to be significantly higher among single and divorced participants, caregivers in surgical and palliative care units, and those providing long-term care. Correlation analysis demonstrated a significant, strong, positive relationship between psychological resilience and perceived social support (r = 0.527), whereas a significant, weak, negative relationship was observed between psychological resilience and perceived caregiver burden (r = −0.170). The multiple linear regression model established to determine the predictors of psychological resilience explained 36.7% of the total variance (R² = 0.367; F = 15.873; p < 0.001). Within the model, perceived social support (p < 0.001) and providing care in a surgical unit (p = 0.005) were identified as positive predictors of psychological resilience, whereas being married (p < 0.001) was found to be a negative predictor. Perceived caregiver burden, however, did not emerge as an independent predictor within the regression model. These findings highlight the importance of structured social support mechanisms and psychosocial interventions tailored to specific clinical settings in maintaining the psychological resilience of family caregivers.
Benzer Tezler
- Alzheimer hastalığında görülen davranışsal ve psikiyatrik belirtilerin bakım veren yükü ve depresyonu ile ilişkisi
The association between neuropsychiatric symptoms of Alzheimer's disease and caregiver burden and depression
GAMZE BOZGEYİK
- The role of oxidative stress factors in the pathophysiology of Ocular Rosacea, analysis of tears and other materials
Oküler Rosacea patofizyolojisinde oksidatif stres faktörlerinin rolü, gözyaşı ve diğer materyallerin analizi
NİLÜFER YEŞİLIRMAK
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaGazi ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN BUKAN
PROF. DR. JEAN-LOUIS BOURGES
- Kaba kümeleme teorisi kullanılarak diyabet veri setinin analiz edilmesi ve diyabet hastalığının teşhisi için gerçek zamanlı bir veri analitiği sistemi kurulması
Analyzing diabetes data set using rough clustering theory and establishing a real-time data analytics system for diagnosis of diabetes disease
MEHMET YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilişim Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN DEMİRCİ
- Maksillofasiyal travma olgularının medikolegal değerlendirilmesi
Medicolegal evaluation of maxillofacial trauma cases
İREM TUĞÇE TOKSOY
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK