Yabancılara Türkçe öğretimi B1 düzeyi dinleme becerisinde edebi metni uyarlaması: Sevinç Çokum Bölüşmek örneği
Teaching Turkish to foreigners: adapting a literary text for B1-level listening skills: The example of Sevinç Çokum's Bölüşmek
- Tez No: 1023376
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN ÇOBANOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Yabancılara Türkçe öğretiminde (YTÖ) edebi metin uyarlamasının öğrencilerin dinleme becerilerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda Sevinç Çokum'a ait Bölüşmek adlı hikâye, CEFR B1 düzeyi ölçütleri temel alınarak, önce okunabilirlik ardından dinlenebilirlik kriterleri gözetilen iki aşamalı bir sadeleştirme süreciyle dinleme materyaline dönüştürülmüştür. Elde edilen metin, aynı düzeydeki standart bir metin olan Altın Bilezik ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. İstanbul'da öğrenim gören farklı ülkelerden 22 B1 düzeyi uluslararası öğrencinin katılımıyla yürütülen bu karma yöntemli araştırmada, nicel ve nitel veriler anket aracılığıyla toplanmış ve Jamovi programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, uyarlanmış edebi metnin anlaşılabilirlik düzeyinin standart metinle istatistiksel olarak eşdeğer seyrettiğini ortaya koymuştur. Bu sonuç, edebi metinlerin B1 düzeyindeki öğrenciler için erişilemez olduğu varsayımını çürütmekte ve bu tür metinlerin dinleme etkinliklerinden dışlanmasının temelsiz bir yaklaşım olduğunu kanıtlamaktadır. Çalışma, seviyeye uygun dil yapısı ve söz varlığı sunan uyarlanmış edebi metnin, öğrencilerde daha güçlü bir duygusal bağ ile yüksek dinleme isteği uyandırdığını ve bağlamdan anlam çıkarma becerisini olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Kültürel aktarım boyutunda ise öğrencilerin bilişsel kapasitelerini öncelikli olarak dilsel yapıları çözümlemeye ayırmalarından ve materyal süresinden kaynaklanan algı güçlüklerini aşmak adına, edebi dinleme süreçlerinin ön hazırlık ve dinleme sonrası etkinliklerle desteklenmesi gerektiği belirlenmiştir. Sonuç olarak nitelikli edebi metin uyarlamalarının, YTÖ sürecinde hem dil edinimini hem de kültürel farkındalığı destekleyen, standart materyallere karşı güçlü ve özgün bir pedagojik alternatif oluşturduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the impact of literary text adaptation on students' listening skills in teaching Turkish as a foreign language (TTFL). In line with this objective, Sevinç Çokum's short story Bölüşmek was transformed into a listening material through a two-stage simplification process based on the CEFR B1 level criteria, focusing first on readability and subsequently on listenability. The resulting text was distinctively evaluated in comparison with Altın Bilezik, a standard text of the same level. Conducted with the participation of 22 B1-level international students from various countries studying in Istanbul, this mixed-methods research collected quantitative and qualitative data through a questionnaire, which was then analyzed using the Jamovi software. The research findings revealed that the comprehensibility level of the adapted literary text was statistically equivalent to that of the standard text. This result disproves the assumption that literary texts are inaccessible to B1-level students and demonstrates that excluding such texts from listening activities is an unfounded approach. Furthermore, the study indicated that the adapted literary text—offering a level-appropriate linguistic structure and vocabulary—evoked a stronger emotional bond and a higher motivation for listening among students, while also positively influencing their ability to deduce meaning from context. Regarding cultural transmission, it was determined that literary listening processes should be supported by pre-listening and post-listening activities in order to overcome perception difficulties arising from material duration and the fact that students primarily allocate their cognitive capacity to decoding linguistic structures. In conclusion, it is argued that high-quality literary text adaptations serve as a powerful and authentic pedagogical alternative to standard materials, supporting both language acquisition and cultural awareness in the process of TTFL.
Benzer Tezler
- Türkçe'nin anadili ve yabancı dil olarak öğretimi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SAMİ BALCI
- İzmir yabancılar için Türkçe öğretim seti B1 ders kitabının dört temel dil becerisi bağlamında incelenmesi
The evaluation of Izmir Turkish for foreigners teaching set B1 textbook in terms of four basic language skills
ALPER KARAZEYBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESİN YAĞMUR ŞAHİN
- Yabancılara Türkçe öğretiminde dijital materyal kullanımının dinleme becerisinin geliştirilmesine etkisi
The effect of using digital materials on the development of listening skills in teaching Turkish to foreigners
GÜLŞAH BABACAN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BAYRAK CÖMERT
- Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için dinleme stratejileri eğitiminin dinlediğini anlama, dinleme tutumu ve dinlemeye yönelik öğrenen özerkliğine etkisi
The effect of listening strategies training on listening comprehension, attitude towards listening and listening autonomy among learners of Turkish as a foreign language
MURAT ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiYabancılara Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA BALCI
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde orta seviye (B1 - B2 Düzeyi) hedef sözcük belirleme çalışması
Determining the word study objectives in intermediate level (B1 - B2 Level) in teaching Turkish as a foreign language
BAYRAM BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DilbilimMarmara ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET ALİ EROĞLU